‘o‘T‘a vÒÔw‘^ª‘oÝâ

oÒªÏu‘oÝâjâ

ë^jKRÒ]‘oÝâkø ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ

ë^jKRÒ]‘oÝâkø ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ
ë^jKRÒ]kø ÍÞÑ_Ûhzä‘`ª‘oäjâ - \Ò> Î`‘oàjÏc²l hÒ‘oä‘aâÍÞhÒ‘oà

ëhK\Ü‘a䲑h dÒ_‘N ÏuK‘o‘^¹hÒj ÄÏuŠ—ÒÔw ÏcÕhdÒj‘a Ï•l‘^‘oÝâ‘R íwò«`ÒfÑ‘`â hÒ˜ÁÏs‘oÝâkø ÄK®‘“â\Ü ^ü‘hNÒªK®‘“âë\ñaÒ\Ü. Ñ^bNÓ Ã‘hgÛ¨, —Ò‘hØu ~ÑÏsjkø ÑyhÒ~ѪÏu‘oÝâ NÒpK‘Tâ ‘`â¢Ôu_ ‘NlÕR‘aÕ`. Ç£‘hä ~ÑÏshïáâ hÒÍÞ~ÑÏs; ‘oâÕhhŸÝâ «dÒ‘¯pâ‘N‘`‘q‘aâK\Ó p‘qµp`ÒªjhŸâ‘`‘q ‘o‘hNÜ fø‘“aÒ ~ÑÏs ÃhÝâ‘aK‘`â‘a ÄK«‘“~ÑÏsNÜ Nöb¥ ‘q^Ò£fÑj ÃŒÍÞÑ‘^oÒÏu‘oÝâ «dÒ¡ÔcKU‘aÕ`. Æ NÒj‘oÝâ‘a ÄK®‘“â\Ü Ãb¥ ‘hK‘R‘oÝâjK‘`â ëo‘aâ‘Ne\ÓaÒ\Ü. ÏcÕhdÒjaÒ ‘hK‘R‘oÝâ‘a Ñ^bNÓ ‘^ÕR‘a ¢vÒ‘a‘oÝâ j·KÏckî‘`â. Ïc‘h`Ò, ‘o‘h‘qâjƒ‘oÝâ ëoÝâ‘`kìð‘a vÒKÔ•â‘N ‘`âhÒTÒhÒjâ «Ïcel hŸÝâKë\‘aâ. ë^jâ‘Râ ëhð‘^â Ïc‘aâ¥j ~Ñ‘h‘oÝâ^ø ®NÜKÕR, ‘`Õh«‘`Î`‘o‘^ dÒ`Òj «NÓK‘` ‘alÕR dúhzâ‘aâ. ‘T‘`â‘oàNÜ‘a¥ oÒÕh ÏuKOª ‘aäZÓNÓ ‘oÝä\ÓKZÓ ‘o‘hNÜ Õ`‘RÍÞÑëh‘aâ. ë^jKRÒ]‘oÝâ‘a dÒ‘[qÑjjâ, ‘NmÑqÑjjâ TÒkÐ Nö£Õ`RÒ ‘aâKë\‘aâ. ŘZÓ ÏcÕh¢Ôu‘^âjkø «dÒ‘hK‘~‘oâhÝâ‘aÕ` ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ.

íwò‘`hÒfÑ‘`â ‘a‘R‘h‘oÝâ‘a 1-9-1901 ‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a Ïuµ…ÙhhŸâ Nö‘oâ«hÒÍÞÞ ëoK‘NYj‘y©]hÒ‘oà «dú^Ò¹Ïw‘oÝâ^ø «rÛ‘NèœÏsÎ`‘ohÒhŸäK«‘“ ~ÑtÒbjhŸâ‘oÝâ ¢vÒÔc‘^ëoðâ‘aÕ`. Æ «ÏchŸâ‘^¥‘oÝâ‘a j‘y©]hÒ‘oà RÒÕh ÏuÏw‘T‘hâjâRÒ blU Ïcb ÎTÔu‘aoÒ‘hâ ‘oÝâ‘aRÒj hÒÍÞÑRÒ‘hâ, Ïuµ…ÙhhŸâ hÒpëT˜Yâ ‘hKRÒhÒ‘oàRÒ‘hâ. ‘NèœÏsÎ`‘ohÒhŸäK«‘“ ~ÑtÒbjhŸâ‘oÝâ‘aâ ë^jKRÒ]‘oâKÎ`NÒ‘N, Ïu‘NkÐK«‘“‘oâK‘`â‘aâ ëoÝâ˜YëoÝâ‘`ZÓ «‘RK¯ÒjhŸâ‘oÝâRÒ ïchöƒ‘a‘o‘T∑aâ. ë^jKRÒ]‘oÝâ‘a Ïw‘aâ‘oâNöK‘\, ‘o‘hK‘Rkþ ëoÝâ‘`jhÝâ‘a Ïc˜Y]Òjkø 1901 ‘aâK\Ó 1910 ‘o‘hNÜ ‘oâÕhNöb¥ «‘RK¯ÒjhŸäjâ j‘y©]hÒ‘oàRÒÕh «dú^Ò¹Ïw‘oÝâ‘a ¢vÒÔc‘^‘oâhÝâ‘ap. Æ NÒj‘oÝâ‘aÎa pŒÍÞÑ‘a‘TK«Õ`NÒ «‘RK‘¯‘oâK‘\l Nã‘\ íwò‘`hÒfÑ‘`âkø ¢vÒÔc‘^ëoðâ‘aÕ`. pŒÍÞÑ‘a ‘TK«Õ`NÒ «‘RK‘¯‘oâK‘\lb ÄK«‘“- ë^jKRÒ]Òj ‘oâ‘“ª ‘`è‘’ëoðâ‘a vÒKÏuƒè_‘N eK‘“‘a‘oÝâRÒ ËÊhÒ§Yâ RÒpKU‘a j‘y©]hÒ‘oàRÒÎh pqÑkÐK«‘“ Ç‘`ª‘oäbNÓ Nã‘\ ÏcàaÒ‘`âjâ ÎoÔu‘hb ëTÏc§‘o‘T∑aâ. íwò‘`hÒfÑ‘`âkø ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ hÝä p‘“‘oÝâRÒ hÝä ‘q^Ò£e «dÒ‘hK‘~‘oÝâ‘a ëoðŒÍÞÑbNù‘`ª‘oâ‘oÝâRÒ «dÒ‘hK‘~‘oâhÝâ, «‘N‘oâ«‘N‘oâ‘oÝâ‘R hÒÍÞN×hzä‘`ª‘oâ‘oÝâ‘R ÏcÕh]pâKU‘aÕ`. ÄaÒ\Ü «‘RK¯Òjhzä‘`ª‘oâ‘oÝâ`ÒµhÒ ë^jKRÒ]‘oÝâ‘aâ «ÏcføÕ“KU‘a oÒÕhkø N×>qî> ÄÕ`Ïcç\Ó vú‘oâaÒ‘¯hÒ‘oà, N×>qî>ëoðâj‘o‘hÏcà ‘a‘hÔuKÏwqÑ¡ÁÔu RÒ‘hj‘aâ «ÏcÎ^ª‘N‘oÝâ‘R Ïu©ÕhK‘T ‘ojÔu hŸÝâ‘a¥Õ`. qîtÒ«Õ`‘h‘oâ] ‘N‘oàj "bÍÞÑKhÒ˜ÁÏs «Ïc‘qKÏu# Ñaâ OK‘\ NÒ‘oª‘oÝâ‘aâ «ÏcÎ^ª‘N‘oÝâ‘R ïchöƒ‘a ‘ojÔu hŸÝâ‘a¥Õ`.

Å‘hâ‘oÕ` ÏuK‘o‘^¹hÒj «‘RK¯Òjhzä‘`ª‘oâ‘oÝâ ë^jKRÒ]Ò‘aâ NöK‘^ ÎoâkõƒlÔc‘aÕ`. ŘZÓ ÏuK‘`‘h¨‰Kkø 1921‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a íwò‘`hÒfÑ‘`â ‘a‘R‘h‘oÝâ‘a Ïuâ«ÏcÔu¤‘` ‘oâxhÒ˜ÁÏs p`ÒµKÏuâë\ñ‘a ‘NÎhµ ÏcK\Ó‘^âb Ñ“ª‘y‘^‘a ÍÞÕhÕR‘a ÏuKÏ•âÏuKÏuƒ‘h] Ïu‘~jkø ÃÏc§â\Ü íwò‘`hÒfÑ‘`âkø aÒªhŸâoÒ‘`âjâRÒ ‘aâK\Ó‘a ÄjKÏc²l ëoK‘NYhÒ‘oähÒ‘oàRÒ‘hâ ‘^‘oâ ÇÏcaÒªÏu‘oÝâ‘aâ ë^jâ‘Râkø «dÒ‘hK·K‘TRÒ, Ïu‘~âªjâ ‘TÏc§²Y^ø ïw‘m‘a RÒpKU‘a ÏuKÏ•âY‘a ‘TÕh«‘^ bhÒ©]‘oÝâ‘aNÜ NÒ‘h] ‘~ä‘^ëoðâ‘aÕ`. Æ ÏuKÏ•âY‘a‘aâ Ño‘oä‘a‘oÝâ‘R ~ÑpKU‘a ÄK®‘“âjâ ÄaÒZÓ hÒ«_ N×>qî> ZîNÜ‘oäj ‘hKRÒhÒ‘oàRÒÕh ÅKZÓkø Ïu‘oäÎo‘qëoðâ, ÄK«‘“ ÍÞ‘aÏuKÏ•â‘oÝâ‘aâ ¢vÒÔcKUÕh. ÅÕ` ÄK«“ù‘`ª‘oâ ‘TÕh«‘^kø ‘oâÏw¡‘^‘hëoðâ‘a ÏuKÏ•âY‘a. ÄK«‘“ ÍÞ‘aÏuKÏ•â ¢vÒÏc‘a RÒpKU‘a Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâkø eä…‘hâj hÒ‘oâ‘NèœtÒhÒ‘oà, Ïc‘`©p‘~äÏs] ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oà, ÄÕ`hÒÍÞÞ pÛ‘h‘~«‘`hÒ‘oà ëoÝâ‘`jhÝâ‘a íc£‘`jâ dÒ…kõbhŸÝâK\ÓÕh. Æ ÄK«‘“ ÍÞ‘aÎNK«‘` ÏuKÏ•â‘oÝâ ‘^}‘^]Îoâ ‘^‘a Ïcbb «dÒ‘hK·KU, ‘aä‘hâ‘Râ‘hâ Ïu‘~âªj‘aâ ÎTÕh§KU 4-4-1922 aÒ\Ü NöK\Ò ëoK‘NY‘hKRÒëhš\ÓRÒÕh Ñ“ª‘y‘^‘a Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâ‘aâ ËÊhÒ§Yâ NÒpKU, U¡‘^âbhŸâ‘oä‘on aÒëoäÕ`KU NÒ‘hªbhÒµÏw‘N ‘o…‘h‘oÝâ‘aâ Ê‘aâ¥Nö‘aâY ÍÞÕhÕR‘aÕ`. ÄaÒZÓ NÒ‘hªbhÒµÏw‘N‘o…‘h‘oÝâ‘aNÜ N×> qî> fÑÕh˜Ïu‘hâ hÒÍÞRùdÒjëhš\ÓRÒ‘hâ Ñ“ª‘yßjâ‘R‘aâ, ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oà ÏcK‘^âjâRÒ‘hâ NÒ‘hª‘`Õh¶RÒ‘aâ Ê‘aâ¥Nö‘ae\ÓÕh.

1. Æ ÏuKÏ•â‘oÝâ‘aNÜ bÍÞÑKhÒ˜ÁtÒK«‘“ ÍÞ‘aÏuKÏ•â‘oâb ïc‘hâ.
2. bÍÞÑK hÒ˜ÁÏs‘oÝâ ‘aK‘`l ÄK®‘“âj hŸâK‘`â Ïc‘hÏu§‘h vÒ‘aâ‘~ä_b ‘NlÕRKU, oÒÕh ÷‘oè¤Õ`ëNð «ÏchŸâ_¥K‘TâY hÝä ÏuKÏ•â‘oÝâ Ç£Î`‘q‘oÝâ.
3. Æ hÒÍÞª‘oÝâkøb ÄK®‘“âjNö‘hNÜ ÏuKÏ•â‘oÝâj‘aâ, ÏuK¢Ïuj‘aâ ¢vÒÔcK‘TâY, Ç‘a¥oÒbNÓ ÏuxhŸâ‘oÝâ ÎThŸÝâY, ÇÏcaÒªÏu Ïu‘~j‘aâ Ïu‘oäÎo‘qÏc‘hâ‘TâY ‘oÝâ‘a¥‘Râ NÒ‘hª‘oÝâj ‘oj‘a ícð Ç£Î`‘q‘oÝâjâ ëa‘hÎo‘hˆe\Ü‘aâ.
4. Æ hÒÍÞª‘oÝâkøb «Ïc_ ÄK«‘“ ‘oª¡NÓhŸÝâ, Ïc‘`âëabpâÕ` ‘o‘^¹‘h‘oÝâj‘N‘a¥ pâKU‘a ‘ohŸâÏuâ¹ ‘NlÕR, ‘T‘`â‘o‘aâ, «oÒhŸâ‘aâ ÎaÕhˆ‘aTø hÝä ÏuKÏ•â‘oÝâ‘a Ïu~ÑÏu‘`â\Ü NÒ‘o‘T∑aâ.

Æ ÄK«‘“ÍÞ‘a ÎNK«‘` ÏuKÏ•â‘oÝâ ¢vÒÔc‘^ëoðâ‘a ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ ‘^‘hâoÒ‘^ ÑaRÒ 1923‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a Í‚‚‘N ÇÏcbhŸâ‘oä‘on Ôu¤‘`‘oÝâ ÎThŸâe\Ó, ÃK‘`âkø ÍÖ²kÐjkø‘aâ, ÎNK«‘`‘oÝâ‘aK‘`â‘aâ ÄK«‘“ÍÞ‘a ÏuKÏ•â‘oÝâ ëa‘hÎo‘hˆ‘ojÔu‘a p‘“âjâ hÝä p‘“‘oÝâRÒ bœ‘hhÝâKÏc e\Ó‘ap:

Æ Ä‘`‘h¶‘oÝâj‘aâ, vÒ‘“‘a‘oÝâj‘aâ ‘R‘oâbKU‘aÏcà\Ü hÝä ÏuK¢Ïu bÍÞÑK hÒ˜ÁÏs oÒÏuâkìð‘a ¡ÁØu Ïcà‘hâÏsâjNÜ ‘oä«‘^Îoâ ÏcÕhpâ‘^‘oâhÝâ‘aYâj Ïu§˜Ïs‘oâ‘Râ‘Tâ‘a¥Õ`. ‘^‘hâoÒ‘^ ‘a‘R‘h ÄK«‘“ ÍÞ‘aÏuKÏ•â NÒ‘hª‘N¡‘hj Ïc‘hªY‘a, «ÏcTÒ‘h, «Ïcfø‘“ Ï•l‘^‘oÝâ‘R ÍÖ²kÐjkø ÄK«‘“ ÍÞ‘aÏuKÏ•â‘oÝâjâ ¢vÒÔc‘^ëoðâ‘ap. 1-4-1923 aÒ\Ü hÝä p‘“‘oÝâ‘R ¢vÒÔc‘^‘oâhÝâ‘a íwò‘`hÒfÑ‘`â, ÔuNÓK«`ÒfÑ‘`â, ‘o‘hK‘R²jâ, O‘oâ©K, ÏwßÍÞåhÒfÑ‘`â «Ïc_b‘“âjâ Ïw‘aâ‘oâNöK‘\kø Ïu‘oäÎo‘qëoðâ, ÄK«‘“ÍÞ‘a ÎNK«‘` ÏuKÏ•â bhŸâ‘oä‘on ‘aKÙR‘NÕhKUÕh.

Æ p‘“‘oÝâ‘R ËÊ‘h§\Ó‘a ÎNK«‘` ÏuKÏ•â‘oÝâ ëoÝâ‘`ZÓ Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâ 27-7-1923 aÒ\Ü íwò‘`hÒfÑ‘`âkø ËÊhÒ§Yâ ÍÞÕhÕR, ÄK«‘“ ÍÞ‘aÎNK«‘` ÏuKÏ•â‘oÝâjâ ÎThŸâ‘ojÔu‘a NÒ‘hª‘oÝâj‘aâ bœ‘hhÝâKUÕh. Æ NÒ‘hª‘oÝâj‘aâ ÏcÕhrÛlKU‘aÏcà\Ü ÄK«‘“ÍÞ‘a ÏuKÏ•â‘oÝâj NÒ‘hªyî«‘^‘oÝâ p‘`ª, ëoðŒÍÞÑb‘N, ‘o¡‘h‘N, oÒªhŸä‘oäÕ` Ïu‘oâÏuªjNÜ ‘oä«‘^Îoâ ÏcÕhpâ‘^ëoðâ hŸÝâK\Ó, hÒÍÞN×hŸäjNÜ ‘`ä‘h‘oÝâRÒ ‘aâK\Ó‘a²Yâ Ïu§˜Ïs‘oÝâ NÒ‘Rj‘`â. ‘^‘hâoÒ‘^ ÎNK«‘` ÏuKÏ•â Ïu‘oäÎoqÑjâ ‘a²jRöK‘\, ‘oâÕ“‘h, ÏuähÒªïcY, ÍÞøÕRïcY, Î`‘o‘hNöK‘\, O‘oâ©K, ÔuÕhÔu‘m³kø ëoÝâ¡‘^K ÊbpâÕ` Ïu‘oäÎoqÑjâ ÍÞÕhÕR‘ap. Æ NÒj‘oÝâ‘a ÄK«‘“ ÍÞ‘aÎNK«‘` ÏuKÏ•â‘oÝâ NÒ‘hª«‘N‘oâ‘oÝâ‘aâ ÏcÕhrÛlKU‘aÏcà\Ü p`Òª¢‘hâj‘aâ «dú‘^¹ÔwK‘TâY, «‘RK¯ÒjhŸâ‘oÝâj‘aâ ¢vÒÔcK‘TâY, «‘RK¯ÒjhŸâ Ïu‘~j‘aâ b‘hµÔwK‘TâY, ‘o¡‘h‘N ÏuKÏ•â‘oÝâj‘aâ ¢vÒÔcK‘TâY, ‘o¡‘h‘N Ïu‘oâÏuªj‘aâ ‘RäÕhˆ‘a jÏ•Ýâ Ïcà¡Ïu‘N‘oÝâj‘aâ «Ïc‘TâÕhK‘TâY, ëo˜ZÓ TÒNÓÕh ëoÝâ‘`j‘Râ vÒ‘oäÍÖ‘N Ïu‘oâÏuªj‘aâ ‘RäÕhˆ «Ïcfø‘“‘oÝâ RÒpKU _ÛhÒ©aÒjâ ÎThŸÝâY, dÒ‘[qÑjj ¢vÒÏc‘a‘aâ ‘RäÕhˆ‘a Ïu‘oâÏuªj‘aâ ‘TÕhˆK‘TâY, «ÏcTÒ‘hNÒ‘hª«‘N‘oâ‘oÝâ‘aâ b‘hµÔwK‘TâY «Ïc“Ò‘a‘oÝâ‘R ‘R‘a§˜Yâ ‘Tâ‘a¥Õ`. ‘oâÕ“‘h, ÏuähÒªïcYkø Æ ÎNK«‘` ÏuKÏ•â Ïu‘oäÎoqÑj^ø dÒYâ ëhK‘`â «‘RK¯ÒjhŸâ Ïu‘~jâ Nã‘\ ÍÞÕhÕR‘ap. ^Ò‘mÏc«‘^ «‘RK‘¯ ïu‘N‘h]‘aâ ‘RäÕhˆ hÝä ÏuKÏ•â‘oÝâ «ÏcÎ^ª‘N «‘q¤‘`‘aâ ‘oÔwKU, Í‚‚‘N ÄK«‘“ ÏcÕhqø‘“‘N ÏuKÏ•â‘oÝâ‘aâ Nã‘\ ¢vÒÔcKU‘aÕ`. ÅÕ`hïáâ j‘y©]hÒhŸâ ÏcÕhqø‘“‘N ‘oâK‘\l. Æ ‘oâK‘\l, pqîÔsKU ‘oâK‘\lhzÝâ‘Nƒ NÒ‘hª‘`Õh¶ ÄÕ`hÒÍÞÞ pÛ‘h‘~«‘`hÒ‘oàRÒ‘hâ ë^jKRÒ]‘oâK‘`l qÑÏu‘a‘oÝâj‘aâ ïu‘NÕhKU «Ïc‘NZÓK‘TâYkø «Ïc‘qKÏubÛhŸâ‘oâhÝâ‘a ‘NèÔsb RÒpKUÕh.

Æ NÒj‘oÝâ‘a ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ‘aNÜ ÃK‘\RÒ blˆ‘a "bÛjÕRÕh# (¢vÒÔc‘^‘oÝâ 24-8-1922 ‘a²jRöK‘\), "ë^jâ‘Râ Ïc«_‘N# (¢vÒÔc‘^‘oÝâ 27-8-1922 ‘oä‘aâNùY ^ÒjäNÒ) Ñaâ oÒ‘hÏc«_‘Nj‘aâ «ÏcÎ^ª‘N‘oÝâ‘R «Ïc‘qKÔuK‘T‘ojÔu hŸÝâ‘a¥Õ`. 10-5-1926 aÒ\Ü ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ‘aNÜ íc˜Yb NùYRÒ "RùjNöK‘\# Ïc«_‘N «dÒ‘hK‘~ëoðâ‘aÕ`. ÄK«“ù‘`ª‘oâ oÒª¡ÔcNÓ, pNÒÏu‘oÝâ‘aNÜ Æ Ïc«_‘Njâ pâNÓƒl ^ø‘\§\Ó‘ap. ÄK«‘“ÍÞ‘a ÏuKÏ•â‘oÝâ ÎN‘oj‘oÝâ hÒÍÞN×hïáâ‘^‘h Ïu‘oâÏuªjÎa _ÛÏuâNö‘a¥Ïc§ZÓNÓbÛ Æ Ïu‘~j ÏuK‘`‘h¨‰‘oÝâ‘a «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ hzÝâ‘Nƒ ‘oª‘ovÒhŸâ, Ïc‘qâUNÓ‘^¹, ÏuÏwNÒ‘h, ëoð‘`ªqÑjj «Ïc‘`‘h¶aÒjâ ËÊhÒ§Yâ ÎTÔu‘aÏc§ZÓNÓb, Å‘^‘h p‘“‘oÝâjâ‘R «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ^ø ÏuÏw‘NÕhK‘TâYNÜ «ÏchŸâ_¥KU‘aÏc§ZÓNÓb, «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ‘aNÜ ‘oä«‘^‘oÝâ ÅK‘`âkø ËÊoø hÒÍÞN×hŸäjâ Åpâ\Ó hŸÝâ‘a¥‘o‘aâ Ñaâ‘oä‘a‘oÝâ ÃÏc§â‘\Ïc§â\Ü ‘Njâ‘Râ‘TâKë\‘aâ. Æ Ã‘aâ‘oä‘a‘oÝâ^ø Ïu‘~jNÜ Ã‘aâ‘oâ_ b‘TâˆYhŸâK‘`â «Ïc_eK‘“‘N‘oÝâjâ ‘Nl§K‘Te\Ó‘ap. ÃÏc§â\Ü íwò‘`hÒfÑ‘`âkø ‘aâK\Ó‘a oÒ‘R¨K‘“‘a qÑÏu‘a‘oÝâ hzÝâ‘Nƒ «Ïc_eK‘“‘N‘oÝâj‘aâ ‘Rä‘\ hzâ‘`âhöƒ‘a ‘ojÔu ‘oëTˆ‘aâ. Æ oÒ‘R¨K‘“‘a qÑÏu‘a «Ïchzä‘R‘oÝâ ‘oj‘a «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ Ñaâ‘oâ_kî‘N Ïu‘oäÎoqÑjâ ÍÞ‘hâÏcàY RÒb, Ïc«_‘Njâ ‘a\ÜÏcàYRÒb vÒ‘“ª‘oÝâRÒb ÏcÕh¢Ôu_ hïáâ‘h§\Ó hŸÝâKë\‘aâ. Æ Ã‘aâ‘oâ_ vÒ“Ò‘h]‘oÝâRÒ `ö‘hâNÜ‘TâKë\\ÓÕ` NÒ‘`â. p‘qµ«ÏchŸâ‘^¥‘oÝâ RÒpK‘T ‘ojÔu ‘oëTˆ\ÓÕ`. ŘZÓ «Ïc_Nãj ÏcÕh¢Ôu‘^âjkø Æ ÄK«“ù‘`ª‘oâ aü‘N‘aâ eÏwß ÍÞÑ«‘R¡‘^RÒ ‘a\ÓÔc‘a Rü‘h‘o‘oÝâ ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oà ÏcK‘^âjâRÒÕhNÓ ëTK‘`â‘Tâ‘a¥Õ`. «‘N‘oâ«‘N‘oâ‘oÝâ‘R «Ïc‘^ª‘y hÒÍÞN×hŸäjNÜ ‘`ä‘hëoðâ‘aÏc§ZÓNÓbÛ, «ÏcÍÞj ‘N˜Ïs b™Ïsâ‘h‘oÝâj‘aâ ‘RäÕhˆ Æ Ïu‘~jâ «‘q¤‘` ‘oÔwK‘T‘N ‘^Ïc§kî‘`hz⪑aâ. ÃK‘`âÎT‘^ _Ïc§¡Õh, ÏuähÒªïcY ‘oÝâ‘a¥‘RâTø²Y ëhð‘^âj ‘N˜Ïs ÏuâO‘oÝâj‘aâ pTÒÕhK‘TâYNÜ ëhð‘^â ÏuKÏ•â‘oÝâjâ ¢vÒÔcK‘TâY Nã‘\ ÍÞÕhëR‘aâ. ëoÝâ¡‘^‘oÝâpÛâ‘` 1930‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ ‘o‘hNÜ Ã‘aRÒ ëoÝâ‘`ZÓ ÊbpâÕ` ÏuK‘o‘^¹hÒj NÒj‘oÝâ ÄK«‘“ ÏuKÏuƒè_b, ÄK«‘“ ~ÑÏs‘aâ NÒdÒ\ÜYNÜ ‘NèÔs Ïujâ§Yhïáâ ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ hzÝâ‘Nƒ Ä‘qhŸâ‘oâhÝâ hŸÝâKë\‘aâ. Æ NÒj‘oÝâ‘a ¡ÁØuj Ïu‘~j‘aâ ËÊhÒ§YâÎTÔu ‘oâÔw‘mjkø «ÏcTÒ‘h‘oÝâ ÎThŸÝâ NÒ‘hª«‘N‘oâ‘oÝâ b‘hµÔwK‘TâY ÍÞÕhÕR‘aÕ`. ÄaÒ\Ü ‘oâÔwmÑ «Ïcfø‘“‘oÝâ RÒpKU‘a oÒÕhkø TÒ«ZÑ_ jyש ‘a‘hÏu‘oâ©RÒÕhb «ÏcÎ^ª‘N‘oÝâ‘R ïchöƒ‘a ‘ojÔu hŸÝâ‘a¥Õ`.

ÄK«‘“ ÍÞ‘aÏuKÏ•â‘oÝâjâ Æ p‘“‘oÝâRÒ Ã‘Nƒ‘\‘Nƒ‘\ ¢vÒÔc‘^ëoðâ NöK‘^ Ïcb ÎThŸÝâ‘TâK‘\RÒ "Ñhâ‘oÕ` j‘yjNÜ pâKU‘a bÍÞÑK hÒ˜ÁÏs ÄK®‘“âj ‘N˜Ïs ÏuâO‘oÝâj‘aâ ë^lÔuNö‘aâYNÜ, oÒÕh Ïupâ˜Ôs ÷«dÒhŸâ‘oÝâ‘aâ bÕh©K‘TâYNÜ‘aâ# Í‚‚‘N ‘oâxÏu‘~ ËÊhÒ§Yâ ÑoÏu‘h‘oâ‘aâ ~Ñ‘o‘oÝâ «‘N‘oâ«‘N‘oâ‘oÝâ‘R «ÏcTÒ‘h‘oâhÝâ, ‘^‘^§‰l‘^‘oÝâ‘R 3, 4, 5 ‘oäÕhˆ 1930 Î^Ù`jkø ÍÞøÕRïcYkø ëoÝâ˜YëoÝâ‘`ZÓ ÄK«‘“‘oâxÏu‘~ ËÊhÒ§Yâ ÍÞÕhÕR‘aÕ`. Æ ‘oâxÏu‘~jNÜ Ã‘“ª‘yßjâ N×>qî> Ïuâ‘h‘o‘hK «Ïc^ÒÏcëhš\ÓRÒ‘hâ. Æ ‘oâxÏu‘~jNÜ eÏwß ‘N˜Ïs‘oÝâ pÛâ‘` «NÓKÕ` Ïs‘h‘^âj «ÏcNÒ‘h‘oÝâ Ñaâ‘oâ_ j·KU‘aÕ`. 1. Ñ“ª‘yß\Ü Ïc‘hÎ`rÛhŸÝâ\Ü NÒNã‘\‘`â (ëRñhþ‘oÝâlƒ) 2. Å‘^‘h ‘oâ‘^¢ÏuâjNÜ ‘oâ‘a¡vÒÏc‘oÝâNÒb, Ñaâ‘oä‘a‘oÝâNÒb ‘Njâ‘Râ ÏcÕh¢Ôu_ ‘Nl§KÏc Nã‘\‘`â 3. hÒÍÞN×hŸäj «ÏcÏu¡NÓ ÇK‘\Nã‘\‘`â. Æ ‘oâxÏu‘~j^ødÒYâ ëoÝâ˜YëoÝâ‘`ZÓ ÄK«‘“‘oâÔwmÑÏu‘~ Nã\Ò ÍÞÕhÕR‘aÕ`. Æ ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~kø oÒ‘R¨K‘“‘a qÑÏu‘a‘oÝâ ‘h£‘`â ÎThŸâ‘okì‘abhŸÝâ, «dÒ‘¯pâ‘N p‘`ª b‘h¨K‘“‘oÝâ‘R «ÏcÎo‘qíc˜Y‘okì‘abhŸÝâ, ‘oâ‘`ªdÒ‘a ‘`â‘h~ѪÏu‘oÝâ‘aâ dúRö˜Y‘okì‘abhŸÝâ, ëhð‘^âjNÜ Nöb¥ ÑaâNãj‘oÝâjâ ‘Nl§K‘T‘okì‘abhŸÝâ, ëo˜ZÓ TÒNÓÕh dú‘okì‘abhŸÝâ‘aâ, ‘oâÔwmÑ Ïu‘~kø poÒÏw Ïu‘oâÏuª, p‘^K‘^â‘oàj ¢Ôu_ ëoÝâ‘`j‘Râ Ïu‘oâÏuªj‘aâ ‘RäÕhˆhŸÝâ _ÛhÒ©‘a‘oÝâjâ ÍÞÕhÕR‘ap. Æ _ÛhÒ©aÒj‘aâ ÏcÕhrÛlKU‘aÏcà\Ü Åp Ãb¥hŸÝâ hÒÍÞN×hïáâ‘^‘h _ÛhÒ©‘a‘oÝâkî hŸâb Ïu§˜Ïs‘oÝâ NÒ‘Rj‘`â. Æ p‘“‘oÝâ‘R 1930 ‘aâK\Ó 1946 ‘o‘hNÜ Ïc‘`‘oÝä\Ü ÄK«‘“ ‘oâxÏu~Ñ Ïu‘oäÎoqÑjâ ÍÞÕhÕR‘ap. Æ Ïu‘oäÎoqÑj ‘oj‘a ÃdÒ‘hëoðâ‘a «Ïcfø‘“‘oÝâ ‘NlÕR‘aÕ`. ëoÝâ‘`ZÓ ÏcÕ` ‘oâxÏu‘~j^ø dÒ‘^â ÏcÕ` ‘oâÔwmÑ Ïu‘~jâ Nã‘\ ÍÞÕhÕR‘ap. Æ ‘oâxÏu‘~jâ ÍÞ‘hâÏcàNö‘aâYNÜ «Ïc‘~â‘^µ Ñaâ‘oâ_ _ÛÔuNö‘aâYëNð ‘~ÙR‘h‘¯ «ÏchŸâ^Ò¥jâ ÍÞÕhÔc‘a b‘`‘h¶aÒjâ ‘Nb§K‘Tâ‘Tâ‘a¥p. ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ ÏuÍÚ‘oëoðâ‘a «ÏcÍÞj Ç‘`ª‘oâ‘oÝâ‘R ÷‘oè¤Õ` ëTKÕ`, ‘oâxhÒ˜ÁÏs, ‘NœhÒY‘N Ç‘`ª‘oäjNÜ ‘oä…‘h‘`‘h¶‘Nëoðâ, 1946 ‘^‘hâoÒ‘^ ï˜uYâ NÒK«ëRÏuâ Ç‘`ª‘oâ‘oÝâkø lÛ‘aëoðâ‘aÕ`.

ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ «‘N‘oâ«‘N‘oâ oÒª¡Ôc «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ‘aNÜ Ã‘aâ‘oäaÒjâ ÃÕ“‘N‘oÝâ NÒpKÏcÍÞõUˆ‘aÕ`. Æ Ç‘`ª‘oâ ÏcÕh]Ò‘oâ‘oÝâ ÄK«‘“ ë^jKRÒ]Òj ËÊNבN‘h]RÒ ‘häd÷K‘`‘RjÎ`ëoä hŸâb 1936‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a ÃÏc§ZÓ ÏwøK íu«‘NYÕh ‘aoÒfþ ÃlhŸä‘oŠ‘hKRþRÒ‘hâ «ÏcÏuK‘R‘o‘q‘oÝâ‘a aÒ…j‘o ÄK«‘“‘oâxÏu‘~ Ñ“ª‘yßkìð‘a ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oàRÒÕh^ø ë^lÔc‘a²Yâ ÄK«“ù‘`ª‘oâ ‘TÕh«‘^kø «‘RK‘¯¢Ïu‘oÝâ NÒpKÏce\Ó‘aÕ`. (91‘o ïcÍÚ "ë^jKRÒ]Ò ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ# ëhK‘\‘o ~Ñ‘R‘oÝâ) ÄaÒZÓ «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ Ñaâ‘oä‘a‘oÝâ ‘^â‘`NÜ Ïu‘^ªÏuµ‘häÏc‘oÝâ `ÒjâˆY ‘R‘oâbKÏc‘`ÕR‘a pqîÏs‘oÝâ.

ëoÝâ˜YëoÝâ‘`ZÓ ÃhÝâ‘`â ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~jâ hÒÍÞN×hŸäj ÍÞølNÓ dúkî‘`â. ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~j Ïu‘oäÎoqÑjkø oÒªhŸä‘oâ «Ïc‘`‘h¶‘ajâ, aÒY‘N «Ïc‘`‘h¶‘ajâ, «Ïcfø“Ò‘^©‘N‘oâ‘Râ Ïc‘`ªÏc‘[‘a‘oÝâ ëoÝâ‘`j‘Râ vÒKÏuƒè_‘N NÒ‘hª‘NkÐÏc‘oÝâjâ «ÏcÎ^ª‘N ¢vÒ‘a‘oÝâ ‘oÔwK‘Tâ‘TâKë\‘aâ. ŘZÓ ÏcÕh¢Ôu‘^âjkø 1937‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a bÍÞÑ‘oäfÑ‘`âkø ÍÞÕhÕR‘a ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~ Ä‘h‘o Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâ‘aNÜ TÒÕh«^Ò‘^©‘N‘oâ‘Râ hÒÍÞN×hŸâ «dÒ“Ò‘aª‘oÝâ ‘Nj‘`â. ÅK‘`âNÜ NÒ‘h]Òjâ ëhK\Ü: 1. ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~jkø ë^jâ‘Râ ‘oä‘^è~ÑÏs NÒb oÒ‘hâ Nã‘\ dÒ…kõ‘aâY ÍÞ‘hâ‘Râ‘TâKë\‘aâ. ÃÏc§ZÓ‘o‘hNÜ "‘oâxÏu‘~ NÒ‘hª«‘N‘oâ‘oÝâ, ‘T‘hªjâ ‘Npkì ÄK«‘“~ÑÏshŸâKÎ` ÍÞ‘hâ‘R‘okì#‘a‘aâ bhŸâ‘oâ‘oÝâ Í‚‚‘NZÓ hŸÝâKë\‘aâ. NÒb bÍÞÑ‘oäfÑ‘`â Ïu‘~kø NöK‘`‘hâ Ç£‘hä~ÑÏskø ‘oä²ZÑ\ÜY, `Òbícð NöK‘`‘hâ ÄyîÏc] ë^jâÏcàY, Æ ÄyîÏc]jícð _Û«‘o oÒ`ùÏcoÒ‘`‘oÝâjâ ÍÞÕhÕR, ÄK«‘“ «dÒK‘^‘oÝâ‘a b‘oÔuK‘Tâ oÒ‘hK‘`‘hâ oÒÕh ‘oä‘^è~ÑÏs ËÊ‘oâhÝâ‘aÏc§ZÓNÓb ÄK®‘“âkî hŸâbhŸÝâ, ÄK«‘“~ÑÏs ‘oä²ZÑ‘\ kîb oÒ‘hâ Ïu~Ñ ÎoÕ`‘N ‘aâK\Ó Å‘^‘h ~ÑÏsjkø ‘oä²ZÑ‘\‘o‘T∑abhŸÝâ ÃÕ“‘N ÏuKPЪ‘N «Ïc_b‘“âjâ bœ‘hhÝâKUÕh. ëoÝâ‘`ZÓ‘aâK\ÓhŸÝâ ÄK«“ù‘`ª‘oâ oÒª¡Ôc NÜj, ‘oâ‘^, ‘o…‘h p‘T‘y]jNÜ Ã_Û‘^‘oÝâRÒ ÍÞ‘hâ‘Râ‘TâKë\‘aâ. ÃK‘`âÎT‘^ ‘oâxhÒ˜ÁÏsâjâ, ‘NœhÒYNÜjâ, ‘oÝâ²ÔuKjâ hÝä Ïu‘~jkø dÒ…kõb «ÏcÏuKÕRK‘TâY ÍÞ‘hâ‘Râ‘TâKë\‘aâ. NÒ‘oà‘a ~ÑtÒ pÏshŸâëoðâ Ïc˜Yâ‘`j ‘oÔwK‘TâY Ïu‘oâKÍÞÏu‘oÝâ, hÒÍÞbÛ_ NÒNÜKë\‘aâ. NÜj, ‘oâ‘^, ‘o…‘h, ~ÑtÒ p‘T‘y]j‘aâ dÒZÓKÏc‘N bÍÞÑK hÒ˜ÁtÒK«‘“ «dÒK‘^‘oÝâ‘a b‘oÔuK‘Tâ oÒ‘hK‘`Õh ÷‘oè¤Õ`ëNð dÒYâÏc\ÜY hŸâ‘aâ ÄK«`ù‘`ª‘oâ‘oÝâ hzÝâ‘Nƒ pqÑj ‘`è‘N§‘¯‘oÝâ‘aâ ÃÏuKÕ`¤‘R‘oÝâRÒ Ïu§˜Øs‘NÕhK‘TâY hÝä ÏuK‘`‘h¨‰‘oÝâ‘a ÍÞÕhÕR‘aÕ`. ‘^‘^§‰l‘^‘oÝâ‘R Ïuâ‘h‘o‘hK «Ïc^ÒÏcëhš\ÓRÒÕh aÒhŸâ‘N‘^µ‘oÝâ‘a ÃÏuK‘^è¡Ïcàkìð‘a NÒ‘hª‘N¡‘hjâ ÷‘oè¤Õ` Ïc‘y‘oÝâ aõ‘N`Òbb ¢vÒÔcKUÕh. NÒb Æ Ïc‘y‘oÝâ ‘Tâ‘hâNÜRÒ ÏcbÎTÔu‘a²Yâ ÑRâÏc‘\‘`â. «‘N‘oâ«‘N‘oâ‘oÝâ‘R ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~jkø hÒÍÞN×hŸâ‘oÝâjâ «dÒ“Ò‘aª‘oÝâ ‘oÔwKU, ~ÑÏsNÜ «dÒ“Ò‘aª‘oÝâ ‘^…‘RâY ‘oj‘a ~ÑtÒ·‘oä‘aâjNÜ NöK‘^ ‘oâ‘a¡vÒÏc‘oÝâ, bÏu§èÏw ‘NlÕR‘aÕ`. ‘^‘hâoÒ‘^ ëoâ²jëoâ²jRÒ ÄK«‘“ ~ÑtÒ·‘oè¤Õ`NÓ «ÏcÎ^ª‘N ÏuK¢Ïu NÒ‘okì‘a‘aâ ~Ñ‘o‘oÝâ ÃKNÜÕhKU, oÒª¡ÔcëTKÕ`, ejÏc\Ó 1943kø íwò‘`hÒfÑ‘`â ‘a‘R‘h‘oÝâ‘a ÄK«‘“ ‘oâx Ïu‘~j ÏuK‘`‘h¨‰‘oÝâ‘a ÄK«‘“ vÒ‘hÏuµ‘^ ÏuKÏuƒè‘^âj ÷‘oè¤Õ` Ä‘qhŸâ‘oÝâj^ø ÄK«‘“ vÒ‘hµÏuµ‘^ ÏcÕhÏs¡‘^â ¢vÒÏc‘a ÍÞÕhÕR‘aÕ`. ÃÕ` hzÝâ‘N «ÏcÎ^ª‘N ‘TÕh«‘^. ÄK«‘“ vÒ‘hÏuµ‘^ ÏcÕhÏs¡‘^â Ä‘qhŸäjpÛâ‘` pŒÍÞÑ‘a ‘TK«Õ`NÒ «‘RK‘¯‘oâK‘\l, ÄK«‘“ ÍÞ‘a ÏuKÏ•â Ä‘qhŸäj «Ïc~Ñ‘o‘oÝâ Ïu§˜Ïs‘oÝâRÒ ‘N‘ae\Ü‘Tâ‘a¥‘`b hÝä ÏuK‘`‘h¨‰‘oÝâ‘a ‘R‘oâbK‘T‘ojÔu‘a Ïu‘^ª‘oÝâ. 2. ëhK‘\‘o NÒ‘h]‘oÝâ ÅK‘^‘N‘a¥ ‘oÝâOªëoðâ‘aÕ`. ÄK«‘“‘oâxÏu‘~ NÒ‘hª‘N¡‘hjkø TÒkБoâKÕ` NÒK«ëRÏuâ ~ÑoÒjâ, ÍÞÑ_ÛhŸâ ~ÑoÒjâ ‘NlÕR hŸÝâK\ÓÕh. NÒb ëoÝâ˜YëoÝâ‘`ZÓvÒÕh ÄK«‘“‘oâxÏu‘~ ÎoÕ`‘N‘aâK\Ó Æ bÍÞÑ‘oäfÑ‘`â Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâkøÎa "fÑ‘“ª^ÒhŸÝâ‘^ «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ# bÍÞÑK hÒ˜ÁtÒK®‘“âj Ä‘`‘h¶‘oâb â‘h‘oÝâ b‘T∠_ÛhÒ©‘a‘oÝâ ÄëoäÕ`KÏce\Ó‘aÕ`. Æ p‘“‘oÝâRÒ ÄK«“ù‘`ª‘oäbNÓ hÒÍÞN×hŸäj^ø ÏuKeK‘“‘oÝâ kî‘`‘aâ ÏcÕh¢Ôu_ ^õjÕRdúhÝâ‘aÕ`. «‘N‘oâ«‘N‘oâ‘oÝâ‘R fÑ‘“ª^ÒhŸÝâ‘^ «Ïc‘~â‘^µ ¢vÒÏc‘a ‘NèÔs^ø ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~kø pâ‘^oÒ‘` aÒhŸâNÜj ÏcjâNÜe\Ó ‘^…‘RvÒÕR‘aÕ`. Æ Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâ ‘^‘hâoÒ‘^ fÑ‘“ª^ÒhŸÝâ‘^ «Ïc‘~â‘^µ ¢vÒÏc‘a Nö‘hNÜ ÃÏc§ZÓ ï˜uYâ NÒK«ëRÏuâ Ïu^Òª«‘RÏw‘oÝâ ‘a\ÓÔc‘aÕ`. Æ Ïu^Òª«‘RÏw‘oÝâ^ø ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~NÜ «Ïc‘^ª‘y ÏuKeK‘“‘oÝâ kî‘NdúhÝâ‘aÏc§ZÓNÓ ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~ NÒ‘hª‘N¡‘hjâ ‘oª¡NÓ‘R‘^‘oÝâ‘R hÝä Ïu^Òª«‘RÏw‘oÝâkø dÒ…kõbÕh. ÃÏc§ZÓ ÄK«‘“ aÒhŸâNÜjkø «Ïc‘oÝâOâjâ‘R ‘aâK\Ó‘a hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\Ó, ‘oâK‘`‘oÝâj hÒ‘oâ‘TK«`ÒhÒ‘oà, ÍÞ‘oâkÐÏcà‘h‘oÝâ ÎN‘q‘ohÒ‘oàRÒ²‘hâ Ïu^Òª«‘RÏw‘oÝâ NÒpKU ÍÞìðjâNÜ dúhÝâÕh. ‘^‘hâoÒ‘^ 1940kø ÍÞÕhÕR‘a ‘oäkЃÏcà‘hK ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~Nã‘\ hÒÍÞN×hŸâ‘oÝâ‘R ‘oÝâOªëoðâ‘aÕ`. ÃÏc§ZÓ íwò‘`hÒfÑ‘`â «Ïc‘~â‘^µK «ÏcÎo‘qíc˜ZÓ‘a hÒÍÞѪK‘R ÏuKÏuƒ‘h]j‘aâ eÔwÏsƒÕhK‘T‘okì‘a‘aâ _ÛhÒ©‘a‘oÝâ hÝä ‘oâxÏu‘~kø Ã_oÒ‘`âkìð‘a hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\ÓRÒ‘hâ «ÏcÎo‘qíc˜ZÓÕh. Ù`bb pâ‘^oÒ‘`âkìð‘a ‘oâK‘`â‘oÝâj ‘a‘hÔuK‘RhÒ‘oà, ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oà, NöK\Ò ëoK‘NY‘hKRÒëhš\ÓRÒ²‘hâ «Ïc_Ï•âZÓKUÕh. ÃhÝâ‘aÏc§ZÓNÓ _ÛhÒ©‘a‘oÝâ ëa…ÕR‘aÕ`. Æ ÏuK‘`‘h¨‰‘oÝâ‘a "ËÊ‘\‘o ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~ aÒZÓNÓ hŸÝâ‘o aÒhŸâ‘N‘^µ‘oÝâ ejÏc\Ó‘aÕ`# Ãb ÄK«“ù‘`ª‘oâ ‘TÕh«‘^NÒ‘hâjâ «‘RK‘¯¢Ïu‘oÝâ NÒpKU hŸÝâaÒ¥‘hâ. (ë^jKRÒ] ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ, ëhK‘\‘o ~Ñ‘R‘oÝâ ÏcàY. 142)

1942‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a ËÍ‚‚‘hâ‘Rj⃠ÏupÛâÏc‘oÝâ‘a ‘“‘h©‘o‘h‘oÝâ «RÒ‘oâ‘oâK‘`â ÍÞÕhÕR‘a ÄK«‘“‘oâxÏu‘~ Nã‘\ hÒÍÞN×hŸâ‘oÝâ‘R TÒj ‘oÝâOªëoðâ‘aÕ`. ÅK‘`âkø hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\ÓRÒ‘hâ «Nö¡‘^ Ä‘`‘h¶‘oÝâjÎT ï«cÕh‘^âkìð ‘oÝâK‘`âNÜ ‘oUˆ‘hb "ÄK«“ù‘`ª‘oâ ‘TÕh«‘^NÒ‘hâjâ# «oÒÔu hŸÝâaÒ¥‘hâ. «‘N‘oâ«‘N‘oâ‘oÝâ‘R ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~kø hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\Ó RÒhö‘N ‘aä‘^‘a ‘o…‘h‘oÝâ‘aNÜ aÒhŸâ‘N‘^µ‘oÝâ ‘oÔwKUÕh. ‘^‘^§‰l‘^‘oÝâRÒ ‘^‘hâoÒ‘^ ÍÞÕhÕR‘a Ïu‘~jkø ÍÞÑ_ÛhŸâ Ïc‘y‘oÝâ, ‘N‘oÝäªb˜Ïuâ Ïc‘y‘oÝâ Ñaâ ëhK\Ü «ÏcÏu⧉Yëoðâ‘a ‘o…hÒjâ ËÊ‘h§\Ó‘ap. ‘~â‘o‘aÕRÕhkø ÍÞÕhÕR‘a Ïc‘`NöK‘\‘o ÄK«‘“‘oâxÏu‘~kø hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\ÓRÒÕh Ïc‘y‘oÝâ «dÒejª‘oÝâ ‘oÔwKU‘aÕ`. pâ‘^oÒ‘`âjâ, ÍÞÑ_ÛhŸâoÒ‘`âjâ ÅK‘`â dÒ…kõ‘akî‘`â. ‘~â‘o‘aÕRÕh ‘oâxÏu‘~ ‘^‘hâoÒ‘^ ÄK«‘“‘oâxÏu‘~ ëhK\Ü ‘oâxÏu‘~jâRÒ UÛldúhÝâ‘aÕ`. Í‚‚‘NZÓ ÍÞÑ_ÛhŸäK«‘“ ‘oâxÏu‘~, ëhK‘\‘oÕ` hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\ÓRÒÕh «dÒejª‘oÝâ ‘NlÕR‘a ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~. ‘~â‘o‘aÕRÕh ‘oâxÏu‘~‘aâ eÔwÏsƒÕhKU‘a ÄK«‘“aÒhŸâNÜjâ 1945‘o ÏuK‘o‘^¹‘h‘oÝâ‘a ‘oâ\ÓNöK‘\kø ‘oâK‘`â‘oÝâj ‘a‘hÔuK‘RhÒ‘oàRÒÕh Ñ“ª‘y‘^‘a ÏcK«ë\K‘\‘o ‘oâxÏu‘~ NÒpKUÕh. Æ ‘oâxÏu‘~NÜ NöK\Ò ëoK‘NYëhš\ÓRÒ‘hâ íc˜YbNùYkìð hŸÝâK\ÓÕh. ÄK«‘“ Ôc^Ò‘oâÏw ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oà ÏcK‘^âjâRÒÕh ÄrÛÏuâ¹jâ Æ Ïu‘~NÜ j·KU‘ap. eä…‘hâj hÒ‘oâ‘NèœtÒhÒ‘oàRÒÕh vÒ‘aâ‘~ä_ Nã‘\ hÝä ‘oâxÏu‘~NÜ j·KU‘aÕ`. N×> qî> ÍÞ‘oâkÐÏcà‘hK ÎN‘q‘ohÒ‘oàRÒ‘hâ Nã‘\ Æ ‘oâxÏu‘~Îa ejÏcÕhˆÕh. hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\Ó ‘o…‘h‘oÝâoÒ‘hâ ÏcK«ë\K‘\‘o ÄK«‘“‘oâxÏu‘~‘aâ Æ ÏuK‘o‘^¹‘hÎoâ O‘oâ©K Ïc˜Y]‘oÝâkø ÍÞÕhÔcÕh. Æ p‘“‘oÝâ‘R ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~ ëhK\ÜRÒ UÛldúhÝâ‘aÕ`. ‘^‘hâoÒ‘^ 1946kø ÍÞ‘oâkÐÏcà‘hK ÎN‘q‘ohÒ‘oàRÒÕh Ñ“ª‘y‘^‘a Ïc‘`‘oÝä‘\‘o ‘oâxÏu‘~ ëoâ‘`NÜ ÍÖ²kÐ hŸâK‘`l ‘NKÕ` «RÒ‘oâ‘oÝâ‘a ÍÞÕhÕR‘aÕ`. ÅÕ`hïáâ ‘^â˜Y‘^âÕ` ÄK«‘“‘oâxÏu‘~. ëoðŒÍÞÑbNù‘`ª‘oâ‘oÝâRÒ «dÒ‘hK‘~ëoðâ‘a ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ fÑ‘“ª^ÒhŸÝâ‘^ «Ïc‘~â‘^µÎoâ ‘^‘oâ Ä‘`‘h¶‘oÝâRÒ bœ‘hhÝâK‘TâNö‘a¥ Ç‘`ª‘oâ‘oÝâRÒ Ïc‘hª‘oÔuKU‘aÕ`. ‘NKÕ` ‘oâxÏu‘~ ‘^‘hâoÒ‘^ ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~ ï˜uYâ NÒK«ëRÏuâkø lÛ‘a‘oâhÝâ, ï˜uYâ NÒK«ëRÏuâ ÄK«‘“ «dÒK‘^ ÏuKÏ•â‘oÝâ‘R ‘häd÷KÕ`‘aÕ`. Æ ï˜uYâ NÒK«ëRÏuâ ÄK«‘“ «dÒK‘^ ÏuKÏ•â‘oÝâ ëoÝâ‘`ZÓ Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâ 1947kø ÍÞ‘\ˆ²‘hkø ÍÞÕhÕR‘aÕ`. íwò‘`hÒfÑ‘`âkø dúlÛÏuâ‘T‘hª ÍÞÕhÕR‘a ‘^‘hâoÒ‘^ ï˜uYâ NÒK«ëRÏuâ íwò‘`hÒfÑ‘`â «ÏcÎ`qþ NÒK«ëRÏuâRÒ ‘häd÷KÕ`, «ÏcÎ^ª‘N‘oÝâ‘R íwò‘`hÒfÑ‘`âkø ÄK«‘“ «dÒK‘^‘oÝâ‘aNÜ NÒK«ëRÏuâ ‘NpâZÓ Ã‘oNÒ‘q‘oÝâ kî‘NdúhÝâ‘aÕ`.

Ïc‘`âaÒ‘hâ ÏuK‘o‘^¹hÒj ‘ohŸâÏuâ¹ ‘N…l‘a ÄK«“ù‘`ª‘oâ ‘TÕh«‘^kø ëoÝâ¡‘^‘oÝâ Ïc‘`‘oÝä\Ü ÄK«‘“ ‘oâxÏu‘~jâ ÍÞÕhÕR‘ap. pÛb ‘N‘“ª‘y‘^ ‘oÔwKU‘a íc£‘`jâ :

• 1. Ïuâ‘h‘o‘hK «Ïc^ÒÏcëhš\ÓRÒ‘hâ
• 2. eä…‘hâj hÒ‘oâ‘NèœtÒhÒ‘oàRÒ‘hâ
• 3. ÏcàlÍÞÑj ëoK‘NY ‘hKRÒhÒ‘oàRÒ‘hâ
• 4. ‘oä‘\dÒZÓ Ïw‘aâ‘oâK‘^hÒ‘oàRÒ‘hâ
• 5. NöK\Ò ëoK‘NY‘hKRÒëhš\ÓRÒ‘hâ
• 6. ‘oâK‘`â‘oÝâj ‘a‘hÔuK‘RhÒ‘oàRÒ‘hâ
• 7. ‘oâK‘`â‘oÝâj hÒ‘oâ‘TK«`ÒhÒ‘oàRÒ‘hâ
• 8. hÒp aÒhÒhŸâ]ëhš\ÓRÒ‘hâ
• 9 Ã. ‘oäÕ`hÒÍÞÞ hÒ‘oâNùZî‘qµ‘hhÒ‘oàRÒ‘hâ
• 9 Ä. e£‘`K ʲkÐëhš\ÓRÒ‘hâ
• 10. ÍÞ‘oâkÐÏcà‘hK ÎN‘q‘ohÒ‘oàRÒ‘hâ

pÛb^ødÒYâ ÍÞÕhÕR‘a ÏcÕ` ‘oâÔwmÑ Ïu‘~jNÜ

• 1. ‘a\ÓKÏc²l ÏuâK‘`‘h‘oâ©
• 2. ZÓ. ‘o‘hj‘y©‘oâ©
• 3. ʲkÐí«c‘R‘\ Øu^ÒNÜ‘oäÕh
• 4. ‘oä‘\dÒZÓ ‘oä]Ó‘Nª‘oâ©
• 5. eä…‘hâj ÑaK‘^jyשÎ`p
• 6. ‘aK‘`ÕRÕh ÅKÕ`hÒÎ`p
• 7. hzä‘RªrÛkÐÎ`p
• 8. ‘hK‘R‘oâ© ËÍ‚‚eâjëhš\Ó

dúlÛÏuâ ‘T‘hª ‘^‘hâoÒ‘^ ÄÃK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâkø ‘oâhö‘N ÓҪhŸâ‘oÝâ «dÒ‘hK‘~ëoðâ‘aÕ`. ÄaÒ\Ü 1936kø ÃÏc§ZÓ íwò«`ÒfÑ‘`â ÏwøK íu«‘NYÙh ÄK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ ÄK«‘“-ë^jKRÒ]Òj ËÊNבN‘h] Ç‘`ª‘oâ‘oÝâRÒ ‘häd÷K‘` ‘Rj‘`b ëo²j\ÓKU‘a Ñaâ‘oä‘a‘oÝâ dúlÛÏuâ‘T‘hª ‘^‘hâoÒ‘^ Ïu‘^ªëoðâ‘aÕ`. dúlÛÏuâ‘T‘hª ‘^‘hâoÒ‘^ Ï•â‘aÏcà‘hKkø ÍÞÕhÕR‘a íwò‘`hÒfÑ‘`â ÄK«‘“ «dÒK‘^ NÒK«ëRÿu ÏuKÏ•â Ïu‘oäÎo‘q‘oÝâkø ÄK«‘“-ë^jKRÒ]Òj ËÊNבN‘h] ÍÞ‘hâ‘R ‘okì‘ab _ÛhÒ©bK‘T e\Ó‘aÕ`. Æ _ÛhÒ©‘a‘oÝâ‘aâ RùjNöK‘\ ëoÝâ‘`kìð‘a ë^jâ‘Râ Ïc«_‘Njâ ÄëoäÕ`KU Ïw¸ÕhKU‘ap. bÍÞÑ‘oäfÑ‘`â‘aK‘`â ÍÞÕhÕR‘a íwò«`ÒfÑ‘`â «ÏcÎ`qþ NÒK«ëRÿu Ïu‘oäÎo‘q‘oâK‘`â íwò«`ÒfÑ‘`â p‘~ÍÞ‘a ÍÞÕhÕR ÄK«‘“ -ë^jKRÒ]Òj ËÊNבN‘h] ÍÞ‘hâ‘R ‘okì‘ab Ä¢‘h‘oÝâb‘T∠_ÛhÒ©‘a‘oÝâ ÎThŸâe\Ó‘aÕ`. Æ _ÛhÒ©‘a‘oÝâÎa 2-6-1953 íwò«`ÒfÑ‘`â «ÏcÎ`qþ NÒK«ëRÿu Ïcà‘a‘hâ†`ÒZÓKU‘aÕ`. Æ p‘“‘oÝâ‘R dúlÛÏuâ‘T‘hª ‘^‘hâoÒ‘^ ‘aâK\Ó ÍÞåaþ ëaj 1954 ‘o‘hNÜ íwò«`ÒfÑ‘`â «ÏcÎ`qþ NÒK«ëRÿu, ‘N‘oÝäªb˜Ïuâ dÒ˜Ùh, vúÏsl˜Ïuâ dÒ˜Ùh ‘oâÕhhŸÝâ hÝâ‘^‘h hÒÍÞN×hŸâ ÏcyÒjâ pqÑkÐK«‘“ ¢vÒÏc‘a‘aâ ejÏc‘hU‘ap. «ÏcÎ^ª‘N‘oÝâ‘R pqÑkÐK«“ù‘`ª‘oâ‘oÝâ «dÒ‘hK‘~ëoðâ‘aÕ`. pqÑkÐK«‘“ ‘oâxÏu‘~ Ño‘^ÕhKU‘aÕ`. ÄK«‘“ - ë^jKRÒ] ËÊNבN‘h]NöiNÜ ‘NèÔs ÎTÔu‘aÕ`. ÍÞåaþ 1954kø íwò«`ÒfÑ‘`â «ÏcÎ`qþ NÒK«ëRÿukø Í‚‚‘N ‘o…‘h‘oÝâ «ÏcÎ^ª‘N ë^jKRÒ]Ò hÒ˜ÁÏs‘oÝâ NÒ‘okì‘a‘aâ oÒ‘`‘oÝâ‘aâ kî‘oÙ`Ôu‘aÕ`. ‘^‘^§‰l‘^‘oÝâ‘R íwò«`ÒfÑ`ÒK«‘“ hÒÍÞN×hŸâ ‘hK‘R‘oÝâ‘a pqÑkÐK«‘“‘o…‘h‘oÝâ, ë^jKRÒ]Ò‘o…‘h‘oÝâ Ñaâ ëhK\Ü ÏcyÒjâ ehŸâjâ Î`Õh‘ap. Ç‘~hŸâÏcyÒj oÒ‘`‘ajâ ~Ñ‘h‘^ «Ïc‘~â‘^µ‘oÝâ‘aNÜ ÃK‘`ÍÞîhŸâe\Ó‘ap. íwò«`ÒfÑ‘`â qÑÏu‘aÏu‘~kø ÃÕ“‘N ÏuKPЪNÜjâ pqÑkÐK«‘“‘oÝâ‘aâ ejÏcÕhˆaÒ‘hâ. ÃQj ~Ñ‘h‘^ NÒK«ëRÿu NÒ‘hª‘o…‘h‘oÝâ ÄK«‘“-ë^jKRÒ]Òj ËÊNבN‘h] ÍÞ‘hâ‘R‘okì‘ab Ïujx bUˆ‘aÕ`. ‘^‘hâoÒ‘^ íwò«`ÒfÑ‘`â hÒÍÞ“Òb‘R ÄK«‘“- ë^jKRÒ]Òj ËÊNבN‘h] Ã_‘^µ‘hRÒ ÍÞÕhÕR Ïu‘oâ«‘R ÄK«‘“ hÒ˜ÁÏs‘oÝâRÒ 1956 ‘a‘oKe‘hâ ëaj ëoÝâ‘`ZÓÎ^Ù`aÒ\Ü ÄK«‘“«ÏcÎ`qþ Ño‘^‘h] ÍÞÕhÕR‘aÕ`. ÅK‘`â‘oj‘a ‘aäYhïáâeÕ` ÏuK‘o‘^¹hÒj «NÓK‘` ÅK²ÙRÏsâ hÒÍÞª p¡Ïu‘h] Ï•l‘^‘oÝâRÒ p\ÓdúhÝâ‘a ‘oÝä\ÜNù²Y ÄK®‘“âjâ _ÕhÕR ËÊ‘NÏcÕhdÒj‘a «NÓK‘`NÜ‘oUˆ, ‘NèœtÒ, Rù`Ò‘oÕh‘a‘`âj ÍÞkÐj^ødÒYâ, ë^jâ‘Râ Øu‘oâkøb «Ïc‘Nè_ ÏuKÏc‘`‘aâ ë^jâ‘Râ «ÏcÍÞj Ñ~⪑`hŸâ‘oÝâ Nö‘hNÜ pbhzäÕRKU "ÄK«“Ò‘onNÓ ëoä‘`‘oÝâ# ‘Njâ‘Râ‘aYâj Ïu‘NkÐK«‘“‘oÝâ Ïu‘hµ^ø‘oÝâPз‘oè¤Õ` Nö‘hNÜ «ÏchŸâ_¥K‘Tâ ÑoNÒqÑjâ j¤eëoðâ, pqÑkÐK«‘“‘oÝâ ~Ñ‘h‘^Î`‘q‘oÝâ‘aNÜ íc˜YbNùYhzòâ, Äïu‘^âÔw‘oä‘Tj‘oÝâ‘a Í‚‚‘N ÏuâK‘`‘h ‘aK‘`‘a ‘o‘a‘oÝâRÒ qø·²jâ ‘Tâ‘a¥Õ`.