ఆంధ్రీకరణము

పూర్వము ప్రియావియోగ దుఃఖసమ్మూర్ఛితమైన నాచిత్తమును కాళిదాసుని మేఘసందేశము, ఖయ్యాము రుబాయతు సంజీవి ఔషధములవలె పునరుజ్జీవింపచేసినవి. నామిత్రుడు పిశుపాటి వేణుగోపాలు (ఇప్పుడు స్వర్గస్థుడు) హైదరాబాదునుండి ఖయ్యాము రుబాయతును నాకు పంపెను. ఆకాలమున వివిక్తమైన సౌధోపరిస్థలము, రుబాయతు నాకు ఏడుగడగ నుండినవి. 1927 సెప్టెంబరు నెలలో నొకనాటి రాత్రి ఒంటి గంట గడచినను నిద్రపట్టకయుండెను. ఏ పుస్తకము చదువ బోయినను మనస్సు దానిపై లగ్నమగుటలేదు. హృదయము కలకపాఱి నిరయ సదృశమయి హేయములును ఘోరములునగు భావములకు ఆలవాలమై యుండెను. నాహృదయముతో సరిపోలుటకో అనునట్లు ఆకాశముగూడ మేఘాచ్ఛన్నమై యుండెను. పైమేడమీది బయలులో కూర్చుండి దీపము పెట్టుకొని రుబాయతు చదువుచుంటిని. రుబాయతును ఆంధ్రీకరించిన బాగుండునను ఉద్దేశము కలిగినది. ఒకటి రెండు రుబాయిలు తర్జుమాచేసితిని. అంతలో వాన చినుకులు పడనారంభించెను. పడుకగదిలోనికి పోయి తలుపువేసికొని నిదుర పోవ ప్రయత్నించితిని. ప్రయత్నించినకొలది నిదుర దూరమగుచుండెను. ఏమిచేయునదిలేక ప్రొద్దుపొడుచువఱకు రుబాయతు తర్జుమా చేయుచుంటిని. తరువాత రెండు దినములలో నేను గుర్తుపెట్టిన రుబాయీలన్నియు ఆంధ్రీకరించితిని. పానశాల భారతిలో ప్రకటింపబడిన యనంతరము మఱికొన్ని రుబాయీల నాంధ్రీకరించి ఇటీవలనే భారతిలో ప్రకటించితిని.

నావద్దనున్న రుబాయతులో 692 రుబాయీలు కలవు. వానినన్నిటిని తర్జుమా చేయుట అనావశ్యకము. ఏలయన ఒకేభావము వివిధములుగా పది లేక ఇరువది రుబాయీలలో ప్రకటింపబడి యుండును. అవియన్నియు ఖయ్యాము వ్రాసినవికావు. ఖయ్యామును అనుకరించి వ్రాసినవారి పద్యములుకూడ అందుచేరియున్నవి. అందువలన నేనొక పద్ధతి నవలంబించితిని. ఒకేవిధమయిన రుబాయీలను కొన్నిటి నేర్పఱచి, వానిలో మనోహరములైన ఒకటి రెంటిని మాత్రము గ్రహించితిని. మఱికొన్ని రుబాయీలలో ఒకపాదముమాత్రము క్రొత్తభావమును వెల్లడించును. తక్కిన మూడుపాదములు చర్విత చర్వణముగనుండును. అట్టియెడ రెండుమూడు రుబాయీలు కలిపి ఒకపద్యముగ వ్రాసితిని. అట్లు వ్రాసినవి షుమారు అయిదారు పద్యములు మాత్రమే యుండును.

నాఆంధ్రీకరణము మూలమునకు టీకవలెనుండదు. తిక్కన, శ్రీనాథుడు మున్నగు అనువక్తల స్వాతంత్ర్యమును నేనును వహించితిని. అటనుటవలన నాతర్జుమా మూలముకంటె భిన్నముగనుండునని చెప్పుటకాదు. పారసీకజాతీయములలో ప్రకటింపబడిన భావము తెలుగులో అట్లె స్ఫురించుటకు ఆవశ్యకములైన మార్పులను రసపోషణమునకు వలయు కూర్పులను కావించితిని. సహృదయులు నాసేతను ఆదరింతురు గాక.

తెలుగుం దోటల పచ్చబీళ్ళ ననురక్తిం బానశాలాప్రతి
ష్ఠలు గావించి ఖయాము కావ్యరసభాండంబుల్‌, గులాబీలు బు
ల్బులిపిట్టల్‌ మధుపానపాత్రికలు సొంపుల్‌ గుల్కు సాఖీయు, భూ
తల నాకం బొనరింప నిల్పి రసికాంధ్రప్రీతి గావించితి\న్‌.

దువ్వూరి రామిరెడ్డి.
పెమ్మారెడ్డి పాళెము,
10-8-1934.