 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
| కవితలు | ఆంధ్రావళి - ప్రబోధము - రాయప్రోలు | తెనుగు మాన్యము |
| 10. తెనుగు మాన్యము |
|
వంశిన్ వంచి, మృణాళమున్ మెలిచి పక్వద్రాక్షనెండించివా గంశల్ మార్దవమాధురీ సుభగవిన్యాసంబు జిల్కన్ దశ త్రింశల్లక్షజన ప్రసన్నరసనా దేవాలయాభ్యంతర ప్రాంశుప్రార్థన గీత మైన తెనుగుంబల్కున్ ప్రశంసించెదన్. |
|
పాల క్రొమ్మీగడల్ పచ్చివెన్నయి విచ్చి తీయని నునుపూస లాయెనేమొ? కమ్మని మకరందకణములు స్నేహించి చిన్నారి పలుకులై చిక్కెనేమొ? పూలలావణ్యంబు పొంగి చక్కదనాల పిందెలై రుచులెక్కి పెరిగెనేమొ? సెలయేటి యుయ్యాల కులుకుటొయ్యారముల్ ముద్దుముచ్చట లయి ముదిరెనేమొ? |
|
పాటకును పద్యమునకు నబ్రముగ నొదిగి చవికి చాతుర్యమునకు సాజముగ సాగి పోరునకు పొత్తునకు చాలి పొందిపొసగు మా తెనుగుతల్లి మెడ కిదే మల్లెదండ. |
|
నన్నయభట్టు భారతమునన్ జతియించెను సంస్కృతంబుతో కొన్ని తెనుంగులేరి తనకూర్పున కొప్పినయంత; కానియా వన్నిబిడాంధ్రలోకముఖభాషితమై శ్రుతిసేవ్యమాన జీ వన్నవనీతమౌ తెనుగు పాలసముద్రము పుక్కిలించెనే! |
|
ఈనిన ఆలమందగతి, ఇంపు లిగిర్చి ఫలించినట్టి యు ద్యానముపోల్కి, సస్యరమ యాడెడి వేదికబోలు నీతెలం గాణమునం దనంత సుముఖస్వరజీవనమైన శబ్దసం తానము నేలె తిక్కనవిధాత తెనుంగుల జాతు లేర్పడన్. |
|
సంధికి వచ్చి, పంపకపు సంగతి నంతయు గట్టిపెట్టి, ఆ యంధుని వార్ధకంబె పరిహారము అన్నిటి కంచు జూపి, శాం తిం ధరియించు టొప్పని ధ్వనించెడి పట్టులగూడ, వైఖరీ గంధము మోసె తెన్గునుడికారమె తిక్కన సిద్ధవాక్కునన్. |
|
తలకొను రాణ్మహేంద్రవర తార్కికులన్ పడదిట్ట, నర్మసూ క్తుల నుసికొట్టుజాణల నెదుర్కొన, హర్షుని ప్రౌఢకన్యకున్ తళుకు పసిండికంచ మరణం బిడగా, కవిరాజు పాలిటన్ మెలగదె కామధేనువయి నిండు తెనుం గఖిలార్థసాధనన్. |
|
భ్రమర పదంబులందు భగవత్ప్రకృతి ప్రణయానురాగ త త్త్వమును సమన్వయించి పసిపచ్చిక మేయుచు తప్పిపోయు వ త్సములకు కృష్ణగానమున దారులు సూపి సుధాధునీ తరం గ మృదుమృదంగభంగి కవికాంతుడు పోతన విన్చె తెన్గునన్. |
|
ముగ్గలు నవ్వి పువ్వులగు పోల్కి, ప్రబంధకవాట పంక్తులన్ నిగ్గు తెనుంగుతోరణపు నిండుకళల్ సొగసార, రంగులన్ మ్రగ్గిన చిత్రసౌష్ఠవము, రాగములన్ రవళించు హాయియున్ బిగ్గ గవుంగలింప దొకొ పెద్దన భవ్యశిరీష భారతిన్. |
|
త్రిభువన సుందరీ కుల కిరీటము సత్య; తదీయ గర్వ సౌ రభము, పరాభవజ్వరభరంబును, వాసెన కట్టుచీర, కో ప భవనవాసమున్, కటికిపానుపు, గృష్ణునిరాక, ధూర్త వా గభినయలక్షణంబు లలరారవె తిమ్మన ముద్దు తెన్గులన్. |
|
పొలమును సాగదున్ని, పసిమొక్కలు నాటి, ఝరీపయస్సులన్ మెలపుగ ద్రిప్పి, పెంపుగమనించి, సుపర్వవిపాకమందుగో సి, లలితపుం బరంజముల చిక్కనిపాలను కాచి, శర్కరో పలములు పంచె నీ తెనుగు వాకిట సూరనకావ్యపుత్రికల్. |
|
తంబురతీవెలన్ తొణకుతానము, పల్లకి పల్లవించురా గంబులు, పిల్ల వేణువుముఖంబున గుల్కు సుఖస్వరాళి, యే కం బయిన ట్లొయారి నడకన్ బహుళాభరణాళియాడి పా డం బయకారి తెన్గురవలన్ జనకట్టడె భట్టుమూర్తియున్. |
|
సరళపదాల భావమయసాహితి నేలిరి సత్కవీశ్వరుల్ స్వరమయరాగకీర్తనల స్థాయిసుఖం బెలయించె నాద త త్పరు డయి త్యాగరాజు, భగవత్కళ దిద్దిరి రంగురేకలన్ నిరుపమ సిద్ధహస్తులగు నేర్పరి శిల్పు లజంత లోయలన్. |
|
పరిణత వాక్కు లస్మదనవద్యకలా కవితా పితామహుల్ స్థిరముగ నిచ్చిరీ తెనుగ దీయని మాన్యము, నిందునూత్నవ ల్లరులను, కొత్తయంట్లను, ఫలద్రుమజాతులనాటి పెంతుసం బరమున నేవనప్రియలు మంచెలపై నెలుగెత్తి పాడగాన్. |
|
అందదు నిర్వికారము నిరంజనమౌ పరతత్త్వ రేఖ ఆ నందమె నిర్గుణానసగుణానను ప్రాప్యమయౌట, మాతృమూ ర్తిం దరిశింతు నీ ప్రకృతి దివ్య శుభావరణాన, తత్పయో బిందువు లాను బిడ్డవలె వింత స్వతంత్రముతో నహర్నిశల్. |