ఇతిహాసములు రంగనాథరామాయణము యుద్ధకాండము
త్రికూటాచలోత్పత్తి కథనము
“దోయజదళనేత్ర! తొల్లి నారదుఁడు
వాయువు257కడ నాగవరులావుఁబొగడి
ఫణిరాజుముందఱఁ బవనుని లావుఁ
బ్రణుతింప వారికిఁబగ సేయుటయును
రాసి లావునకు వారలు మచ్చరించి
“భాసురహేమాద్రి ఫణిరాజు చుట్టి
పట్టంగ దానిఁగంపము258వుట్ట వీతు!
నెట్టన నే.” నని నియమిం259చె గాలి.
తన సత్త్వమంతయుఁదగఁబూని శేషుఁ
డనిమిషగిరిఁ260జుట్టి యసదృశలీల
వేయుఫణంబుల 261వేశిఖరముల
నాయతభుజశక్తి నంట262ంగఁ బొదివి
చలమునఁబట్టిన సప్తవాయువులు
వెలయంగ263ఁబవనుండు వీవంగఁదొడఁగె.
శేషుని భేదింపఁ జేకుఱకున్న
భీషణగతి వీచెఁ.బేర్చి వాయువులు.
నా గాలి నచలంబులన్నియు విఱిగె;
నా గాలి భువనంబులన్నియు వణఁకె:
నా గాలి నంబుధులన్నియుఁగలఁగె;
నా గాలి భూతంబులన్నియు నఱచె;
నా గాలిఁ జలియించె నర్కునిరథము;
నా గాలి 264నూటాడె నఖిలదిక్కులును265
గదిసిన.లోకసంకటమెల్లఁ.జూచి
‘యిది మహాపద వచ్చె నిత్తఱి’ననుచు266
(‘నిదిమాన్పు’మని సురలెల్లను గూడి
పదిలంబుగాఁగ నా బ్రహ్మను జేరి
ప్రార్థన సేసిన బరవసంబొప్ప)
నర్థిమై బ్రహ్మాదు లచటి కేతెంచి
పవనునిఁ బ్రార్థించి పలుతెఱంగులను
బవనుని ప్రతిన మాన్పఁగలేక పోయి
పరమసాత్త్వికుఁడైన ఫణిరాజుఁ267గదిసి:268
“యురగేంద్ర! నీవైన నోర్వంగవలయు;
మీ మచ్చరంబున మిహిరుండు269గూలె;
మీ మచ్చరంబున మేదిని గ్రుంగె;
270మీ మచ్చరంబున మితిమీఱె నబ్ధి;
మా మాట లాలించి మమ్ము మన్నించి
గాలిని గెలిపించి కరుణ వాటించి
కేళిమై మమ్ము రక్షింపవే.”యనిన271
సురలప్రార్థనకు శేషుఁడు శాంతిఁబొంది
కరువలి272కిని వీవఁగా నను విచ్చి
యించుక యొకఫణం273బెత్తిన274మఱియు
మించినబలిమి సమీరుండు వీవఁ
జెలువేది యందొక్క శిఖరంబు విఱిగి
తలకొన్న గాలిచే దవ్వుగాఁ275దూలి
గురుతరగతిని ద్రికూటంబు నాఁగ
ధరణీశ! యబ్ధిమధ్యంబునఁబడియె.
దేవ! యా శృంఖలద్వీపంబునందు
దేవేంద్రుపనుపున దేవతాశిల్పి

  1. ↑ముందఱ ఫణిరాజు లావు,
  2. ↑నొందఁజేతు
  3. ↑చి
  4. ↑జుట్టెన
  5. ↑వేయుశిఖరము-లా
  6. ↑ఁగాఁబట్టి
  7. ↑నభమున, బలిమిని
  8. ↑ఁదల్లడంబందె దిక్తటము
  9. ↑నా గాలి వృక్షంబులన్నియు విఱిగె - నా గాలిచేఁ బుట్టెనలజడి భువికి, నప్పుడు సురలు బ్రహ్మాదులుఁగూడి - తప్పక యిది మహోత్పాతం బటంచుఁ, గదిసి…
  10. ↑నర్థితో బ్రహ్మాదు లచటి కేతెంచి - ప్రార్థించి పవను మాన్పఁగలేక పోయి, పవనుఁబ్రార్థించిన పవనుండు వినక - వావిరిఁ దనకోపవైభవం బెసగ - ఁబరమ…
  11. ↑గాంచి
  12. ↑సురలును మునులును స్తుతియించి రంత - మీ మచ్చరంబుల…
  13. ↑గ్రుంకె
  14. ↑ప్రేమాతిశయమునఁబెంపు మీఱంగ
  15. ↑వెలయంగ దేవతావిభుల మన్నించి - చలము డించియు మఱి సంతుష్టుఁడగుచు, సురల…
  16. ↑యటు
  17. ↑బెత్తవే
  18. ↑ఁజూచి, జొచ్చి
  19. ↑గూలి
AndhraBharati AMdhra bhArati - Ranganatha Ramayanamu - Ranganadha Ramayanamu - Ranganatha Ramayanam - Ranganadha Ramayanam - Gona Buddha Reddy ( telugu literature andhra literature )