ఇతిహాసములు రంగనాథరామాయణము యుద్ధకాండము
వానరులు లంకను విధ్వంసమొనర్చుట
ఇట నంత మఱి రాఘవేంద్రుండు కార్య
ఘటనాప్ర671యత్న సంగతచిత్తుఁడగుచు
ననుజవిభీషణార్యమజాదులైన
తనవారి యనుమతిఁదగు ముహూర్తమునఁ
బనిచె లంకకు లగ్గపట్ట వానరులఁ.
బనిచిన వానరబలములు లంక
ఘనగతి నిక్కడక్కడఁబడ నార్చి
వనజాప్తకులు రామవల్లభుఁజూచి:
“దేవ! మా672శౌర్యంబు తెఱఁగొప్పఁజూడు;
మే విధిఁబ్రాణంబు లిత్తుము నీకు.”
నని పర్వతంబులు నవనీరుహములుఁ
గొని వేలు లక్షలు కోటానఁగోటు
లక్షౌహిణులు గుములై కూడి వచ్చి
యా క్షణంబున673ముట్టి రా లంకకోట.
ముట్టిన“గెలుపు రామునకు నౌ.”ననుచు
దట్టించి పేర్చి యుదగ్రులై కవిసి
బహుకాష్ఠ పాషాణ 674పాదపావళుల
నహితదుర్వారులై యందంద675పేర్చి
తరమిడి యా యగడ్తలు పూడ్చునప్పు
డురుశక్తిఁ గపివీరులున్న విధంబు
పొలుపార నపుడు చంపుడు676గట్టుమీఁద
దలముగా నున్నచందము నివ్వటిల్లెఁ.
గుముదుఁడత్తఱిఁబదికోటులతోడ
సమదుఁడై తూర్పుమోసాలకు నరిగెఁ.
బై దళంబై యుండి బలసి రాక్షసులు
పై677దాఁచి రాకుండ బలిమిఁజూపుచును
గొనకొని యెనుబదికోటుల కపులు
తనతోడఁబేర్చి యుద్దండత నడవ
ఘనబాహుబలుఁడు లంకకు దక్షిణమునఁ
జనియుండె బలియుఁడై శతబలి. యంతఁ
బడుమటిదెసకును బదికోట్లకపులు
నడవ సుషేణుఁడున్నతి నేఁగి యుండె.
రామలక్ష్మణులును రాక్షసేశ్వరుఁడు
నా మర్కటేశ్వరుఁడాయుత్తరంపు
వాకిట నుండిరి. వనచరోత్తము678ల
నా కోట679 లెక్కించి యడరి యార్చుచును
గజుఁడును గవయుండు గంధమాదనుఁడు
భుజబలాఢ్యుఁడు శరభుఁడు నుగ్రవృత్తి
దట్టించి కోట680యంతటికిని లగ్గ
పట్టించుచుండిరి పలుమాఱుఁదిరిగి.
కోపించి వానరకోటులు గవిసి
యోపినంతంత నొండొరులఁ681ద్రోయుచును
నిది 682కొత్తడము కోట యిది దానికొమ్మ
యిది యది యని యేమి యెఱుఁగరాకుండ
వడిఁగోట లెక్కి683 యాళ్వరులపై కుఱికి
పెడబొబ్బ లిడి తమ పేరు వాడుచును
నుడుగక684 తమతోఁక లొడిసెలల్‌ సేసి
వడి ఱాలు లోనికి వైచి యార్చుచును
మ్రాఁకుల తుదలు సమంబుగాఁబట్టి
వీఁక లోపలియిండ్లు విఱుగవైచుచును
గుడులు నట్టళ్లును గోపురంబులును
బడఁదన్ని కోటపైఁ685బరువులెత్తుచును
నట్టళ్లతోడన యసురవర్గంబు
నెట్టనఁగూలిన నిలిచి నవ్వుచును
నిమ్ముల రూపించి యిదె చూడుఁడనుచుఁ
గొమ్ములు విఱుగంగ గుండ్లు వైచుచును
దోరణావళులుఁగైదువులు రాక్షసులుఁ
జారుపతాకాధ్వజచ్ఛత్రములును
686గోటలుఁగొమ్ములుఁగూలుటచూచి
687వ్రేటున దిక్కులు వ్రీల నార్చుచును
ముంచి కొండలు కరమ్ముల బిట్టువట్టి
688దంచనంబుల కివి దంచనా లనుచుఁ
గ్రచ్చఱ నటు విఱుగంగవైచుచును
మచ్చరంబునఁబలుమాఱును గపులు
వడినిట్లు తమచేతివాటులచేతఁ
గడుబెట్టిదముగ లంకాపురిలోనఁ
గూలెడు మేడలుఁగ్రుంగువాడలును
వ్రీలెడుగోడలు విఱుగుమాడువులు
నుఱుమైనయిండ్లును నుగ్గునూచైన
తఱచు689గుళ్లును ననంతంబులై పడఁగ
దానవక్షయకరోత్పాతంబు లనఁగఁ
బూని యెంతయు భీతిఁబుట్టించుటయును

  1. ↑మత్త
  2. ↑కయ్యంబు (కార్యంబు)
  3. ↑ఁజుట్టి
  4. ↑పాంసుజాలముల
  5. ↑వైచి
  6. ↑కట్ట
  7. ↑ఁద్రోచి
  8. ↑లు
  9. ↑లెక్కియు నడరి
  10. ↑లం
  11. ↑బ్రాముచు
  12. ↑తోరణము, గోపురము
  13. ↑యవ్వలిమీఁది
  14. ↑నిడు
  15. ↑బరవుపెట్టు
  16. ↑కొమ్మలు కోటలు
  17. ↑క్రమ్మఱ దిక్కులు గలయ
  18. ↑దంచనంబులఁబెల్లు (జిరు) దంచనంబులను
  19. ↑కొమ్మలు చూచి తదనంతరంబు
AndhraBharati AMdhra bhArati - Ranganatha Ramayanamu - Ranganadha Ramayanamu - Ranganatha Ramayanam - Ranganadha Ramayanam - Gona Buddha Reddy ( telugu literature andhra literature )