ఇతిహాసములు రంగనాథరామాయణము యుద్ధకాండము
రాముఁడు మూర్ఛదేఱి లక్ష్మణునికై వాపోవుట
“నా తమ్ముఁజూచితే నలినాప్తతనయ!
యా తెఱంగునఁబొంది యిట్లున్నవాఁడు!809
సీతఁగోల్పడి సీతచెఱ మాన్పలేక
యీతనిఁగోల్పోవు టిటు సంభవించె810
సౌమిత్రిఁగోల్పడి జనకజ నాకు
నేమిటి? కిటమీఁద నేల నా బ్రతుకు?
యత్నంబు సేసిన నవనిజఁబోలు
పత్ని811నొండొకచోటఁబడయంగవచ్చుఁ
గలరు కాంతలు; సుతుల్‌ గలరు;బాంధవులుఁ
గలరుగా; కెందును గలరె సోదరులు?
తమ్ముఁడన్‌ మాత్రమే తలపో812సి చూడ;
నిమ్ముల ననుఁగొల్చు నిమ్మహాభుజుఁడు
అరయఁగౌసల్యకు నా సుమిత్రకును
సరియకా వర్తించు సద్భక్తితోడఁ.
దగ లక్ష్మణునికంటె దయతోడ నన్ను
మిగుల మన్నించు సుమిత్ర; నా వలన
వాత్సల్య813మెప్పుడు వదల; దా పుత్త్ర
వత్సలయగు తల్లి వగఁబెట్టవలసెఁ.
బురి కయోధ్యకు నేను బోయితినేని
భరతశత్రుఘ్నులు భ్రాతృవత్సలులు:
“ఎట చిక్కె లక్ష్మణుం? డేలరాఁ.”డనిన
నట యేమి చెప్పుదు814నకట! తమ్ములకు?
వనటమై నే నొంటి వచ్చుట చూచి:
“మనములు గలఁగెడు మాకు నో తనయ;
సౌమిత్రితో నేల చనుదేర” వనిన
నేమని యుత్తరంబిత్తుఁదల్లులకు?
నేమని యూరార్తు నీ మోముతోడ?
నేమని యటపోదు నీ మేనితోడఁ?
బ్రాలేయశైలంబు పగిలిన, నినుఁడు
నేలఁగూలిన, నీరు నిశ్చలంబైన,
వనధు లింకిన, గాలి వర్తింపకున్న,
ననలంబు కడుఁజల్లనైయున్న నైన
నా మాట గడవఁడు; నాకు నప్రియము
లే మాటలును నాడఁడెన్నఁడు నీతఁ;
డితని చిత్తంబు నాయెడ నొక్క చంద;
మితనిఁబోలెడి తమ్ముఁడెందైనఁగలఁడె?
యితఁడు నా ప్రాణంబు; లితఁడు నా బంధుఁ
డితని నొక్కనిఁబుచ్చి యే నొంటినుండ;
నితఁడెందుఁబోయిన నే నందుఁబోదు;
నితనితోడిదె లోక; మీ లోకమొల్లఁ.
జనుదెంచె నా తోడ సౌమిత్రినాఁడు;
చనియెద815నే నేఁడు సౌమిత్రి816వెనుక.
హితబుద్ధిఁగార్యంబు లెడపక సేసి
817తతులవిక్రమశాలి; వవి నాకు818ఁదక్కెఁ
దరుచరాధిప! వాలితనయుఁదోడ్కొనుచు
గిరిచరసేనతోఁగిష్కింధ కరుగు;
మే లక్ష్మణునివెన్క నేఁగినపిదపఁ
బౌలస్త్యజుఁడు మిమ్ము బాధింపఁగలఁడు
జయశాలి యగుచున్న సౌమిత్రి లేని
జయము నా కంధునిచంద్రోదయంబు.
మద్భక్తుఁడై పూని మారుతపుత్త్రుఁ
డద్భుతకార్యంబు లవి పెక్కు సేసె;
జలనిధి లంఘించి జనకజఁగాంచి
కలనఁబెక్కండ్రురాక్షసుల నిర్జించె.
నీ యంగదుండును నీ సుషేణుండు
ధీయుతులైన యీ ద్వివిదమైందులును
నీ గవయుండును నీ గవాక్షుండు
నీ గజుండును 819శక్తి నెనయు నీలుండు
మెఱయు సంపాతియు మేటి కేసరియు
మఱియుఁదక్కిన వీరమర్కటోత్తములు
నా కొఱకై వచ్చి నలినాప్తతనయ!
చేకొని లావులు సేసి రందఱును.820
నిక్కాల మిక్కడ నిబ్భంగి మమ్ముఁ
ద్రెక్కొన్నవిధి దాటఁదీర దెవ్వరికి?
రణభూమిఁబలువుర రాక్షసపతులఁ
దృణలీలఁ బొలియించి తీవ్రబాణములఁ
బగతుచే నిబ్భంగిఁబడి లోచనములు
మొగిచియు భూ రజంబున బ్రుంగినాఁడు!
వరతల్పమున నుండువాఁడు నేఁడకట,
శరతల్పమున రణస్థలి నున్నవాఁడు.
సంకీర్ణరవికుల జలధిపొం గడఁచి
క్రుంకెనే లక్ష్మణకువలయప్రియుఁడు.”

  1. ↑ఆతత సౌఖ్యంబులన్నియు మఱచి
  2. ↑నీతని సరితమ్ముఁడెచ్చోట గలఁడు
  3. ↑యొం… బడయఁజొప్పడదె?
  4. ↑య భక్తి
  5. ↑మెంతయు
  6. ↑ననుఁగుఁ ద
  7. ↑నేఁడు నా
  8. ↑తోడ
  9. ↑రతిభక్తివనచరు లవి
  10. ↑నెక్కె
  11. ↑భక్తి నెసగు
  12. ↑నీచభావము నొంది నేనున్నఁజూచి - యీ చందమున దుఃఖమీఁదుచున్నారు- ఇ
AndhraBharati AMdhra bhArati - Ranganatha Ramayanamu - Ranganadha Ramayanamu - Ranganatha Ramayanam - Ranganadha Ramayanam - Gona Buddha Reddy ( telugu literature andhra literature )