ఇతిహాసములు రంగనాథరామాయణము యుద్ధకాండము
మకరి హనుమఁ గబళించుట
బొలుపార సంసారభూరివారాశి
2026మలయుచు వర్తించు మాయావధూటి
విషయరసంబులు వేడ్కతోఁగ్రోలు
తృషితునిఁగబళించు తెఱఁగు దీపింప
నురువడి నందుండి యొక మహామకరి
హరినాథుపాదంబు లలమి పట్టుటయుఁ
దగిలిన యంఘ్రులుద్ధతశక్తిఁదిగిచి
తిగువఁజాలక చాలధీరుఁడై నిలిచి
యిది2027యెట్టిదో యని యేర్పడఁజూచి
మది వాయుసూనుండు మకరిగా నెఱిఁగి
యంత2028కంతకు మది నలుక రెట్టింప
నంతలో నతినిష్ఠురాకారుఁడగుచు
వేవేగ రఘురామవిజయవల్లరుల
కావాలమై వాలు నా వాల మెత్తి
రాగరసోద్రేక రావణయోగ
భోగసంచితపాపములు డుల్చుపగిది
వాలమంకించి దుర్వారుఁడై విజయ
లోలుఁడై మకరిపం2029డ్లును డుల్ల నేసె.
సంతతముని 2030వరశాపరోగమున
కంత మీ యౌషధ మని మ్రింగుకరణి
నఱిముఱి మకరి మహారోష మెత్తి
మెఱసి యా హనుమంతు మ్రింగఁ 2031జొచ్చుటయు,
“నక్కటా! రాము కార్యము 2032చిక్కువడియె
నిక్కడ దీనిచే నిట్టి చందమునఁ
దెగిపోదునో? యింకఁదెఱఁగేది?”యనుచుఁ
దగ విచారించి యుద్ధతి వాయుసుతుఁడు
“కడుపులోపలఁజొచ్చి కడతేర్తు.”ననుచు
నొడిసి మ్రింగుచునున్న నూరక యుండి
పదిలుఁడై యంధకూపముఁబోనిమకరి
యుదరంబుఁజొచ్చె నా యురుబాహుబలుఁడు
అంత నా మకరియు నాహారబుద్ధి
సంతోషమునఁబోయె జలమధ్యమునకు.
నా వీరవరుఁడంత నలుకతో దాని
ప్రేవులు నరములు పెనఁచి త్రెంచుచును
నడరినకడఁకతో నమ్మహామకరి
కడుపులోపల విషకబళంబువోలె
నఱుగక తిరుగుచు ననలంబు భంగిఁ
జుఱువుచ్చఁదొడఁగిన స్రుక్కి యమ్మకరి
దేహంబులోపల ధృతి దీర డించి
దాహంబుపెంపున ధరియింప రాక
వఱువట్లు2033వట్టెడు వదనగహ్వరము
తెఱచి ని2034ల్పుటయు నత్తెరువున వచ్చి
క్రూరునక్రగ్రాహఘోర2035ప్రవాహ
వారిపైఁబడుటయు వాయునందనుఁడు
పెనఁచి త్రెంచిన దాని ప్రేవులు ముద్ద
గొని వచ్చి చెచ్చెఱఁగుత్తుకఁదుఱిమె.
నా లోన మకరియు“నాహార మఱుగఁ
బోలదు పొ.”మ్మని బుద్ధిఁజింతించి
పరవశ యగుటయుఁ బవననందనుఁడు
దరిఁజేర్చి మకరి నుద్ధతి వ్రచ్చి వెడలి
2036కోరి చూడఁగ నొప్పె ఘోరాంధకార
దారుణనిర్ముక్తతరుణార్కు పగిదిఁ.
బ్రళ2037యారుణోదగ్రబడబాగ్ని శిఖలు
కలయఁబర్విన 2038నాఁటి ఘనపయోరాశి
కరణి నమ్మకరి రక్తములతోఁబెరసి
యరుణమై 2039కనుపట్టె నప్పు డా సరసి.
యంత నా మకరియు నమరియై యమరి
యంతరిక్షమున నుద్యద్విమానమున
జలదంబులోపలఁ జపలత మాని
మెలపొందు తిరమైన మెఱుపుచందమున
నిలిచి మారుతిచేత నిజశాపముక్తి
గలిగిన ముదమంది కపిముఖ్యు2040ఁజూచి
“యో కపికుంజర! యో వానరేంద్ర!
నీ కతంబున శాపనిర్ముక్తిఁగంటి;
నే నింకఁబోయెద నింద్రలోకమున;
కేను నీ కొకవార్త యెఱిఁగింపవలయు.’
నని మున్ను హనుమంతు నా2041కొలనికినిఁ
బనిచిన కృతకతాపసిఁజూపి పలికె:
“వానరోత్తమ! మునివరుఁడు గాఁ2042డితఁడు;
వీని నమ్మకుమయ్య; వీఁడు రాక్షసుఁడు.
చలమున దానవేశ్వరుని యోగమున
బలియుఁడై నినుఁజంపఁబనిపూని వచ్చి
యే నిందులో నున్కి యెఱిఁగి నాచేతఁ
బూని నిన్‌ జంపింపఁ బుత్తెంచినాఁడు.
వీఁడు2043వధ్యుఁడు నీకు; వీని నమ్మకుము;
వీఁడొప్పఁ;డిట వీని వేవేగ చంపి
పొ మ్మౌషధములకు భుజశక్తి మెఱసి;
యిమ్ముల ద్రోణాద్రి కిదె త్రోవ నీకు.”

  1. ↑మలఁగు
  2. ↑యేమిటో
  3. ↑కాంతకనిభుం డలుక
  4. ↑డులు
  5. ↑కృత
  6. ↑జూచు
  7. ↑నిల్వఁబ
  8. ↑గట్టిన
  9. ↑ల్చు
  10. ↑దుర్వార
  11. ↑యా సమీరాత్మజుఁడంధకారంబుఁ - బాసిన బాలార్కుపగిది దీపించెఁ
  12. ↑యకాలమునాఁటి
  13. ↑యట్టి
  14. ↑కడునొప్పె
  15. ↑కనియె -నో
  16. ↑సరోవనికిఁ
  17. ↑డరయ
  18. ↑నీకును వైరి
AndhraBharati AMdhra bhArati - Ranganatha Ramayanamu - Ranganadha Ramayanamu - Ranganatha Ramayanam - Ranganadha Ramayanam - Gona Buddha Reddy ( telugu literature andhra literature )