శ్రీమహాభారతము - శాంతిపర్వము - చతుర్థాశ్వాసము - మను బృహస్పతి సంవాదము - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

మను బృహస్పతి సంవాదము (సం. 12-194-2)

సీ.	‘జ్ఞానయోగము కృపాసంపన్న బుద్ధి నా \| కెఱిఁగింపవే!’ యన్న నెలమి నాతఁ డతని కిట్లను ‘ననఘ! సత్కర్మ యో \| గ శ్రద్ధ దానికిఁ గారణం బ నిష్టంబు ద్రోవను నిష్టంబు దేరను \| నరుఁడు కర్మాచరణం బొనర్చు నెయ్యవి సుఖము లొక్కింత కాలమునకు \| నవియు దుఃఖంబులై యావహిల్లు;
ఆ.	నింత యెఱిఁగి ఫలమునెడ నిరపేక్షుఁడౌ \| నతఁడు సౌఖ్యదుఃఖయమముఁ ద్రోచి కామముఖ్య విపదకంపిత జ్ఞాన వి \| శేషబుద్ధిఁ బరమసిద్ధిఁ బొందు.’	172
వ.	అని వెండియు.	173
క.	‘అసమాలంబ మశబ్దము \| రసగంధ స్పర్శరూప రహితం బగుటం బ్రసరించు నింద్రియములకు \| వసంబుగా దొందఁ బరమవస్తువు పుత్రా!	174
క.	స్త్రీపుం నపుంసకత్వము \| లా పరతత్త్వమున లేమి నది విను తత్త ద్వ్యా పారాపేతంబయి \| దీపించుచునుండు బోధదేహత్వమునన్‌.	175
తే.	వెలు గుచుండెడి దీపంబు వేఱ వస్తు \| వులఁ బ్రకాశింపఁజేయున ట్లలఘునిత్య బోధన జ్యోతి యింద్రియంబులను మాన \| సమును దన ప్రభ విగతజాడ్యములఁ జేయు.	176
క.	విను పురుషున కింద్రియములు \| మనంబు గలిగించుఁ గ్రియల మనుజేశునకుం దన తన తెఱఁగునఁ గార్యము \| లనేకములు సూపు సచివు లట్టుల వత్సా!’	177
వ.	అని మఱియును.	178
చ.	‘అనలము దోఁచునే తరువునందుఁ గుఠారముఖంబు లైన సా ధనములఁ ద్రెవ్వ? సజ్జనహితా! తగఁ ద్రచ్చినఁ గాక; యట్ల యి త్తనువు నలంగఁ జేసి పరతత్త్వముఁ గాంతు మనంగ రాదు; వి న్ననువున నాగమోక్తమథనం బొనరించినఁ గాని యారయన్‌.	179
క.	డెందమున కింద్రియములకు \| నొందఁ గ రాకున్న లేకయున్నే తత్త్వం బెందు? నపరభాగంబునఁ \| బొందవు చూడ్కు లది లేకపోవునె? సుమతీ!	180
క.	వల యురి యోదము గాలము \| గలిగి గదా మృగము పక్షి గజము ఝషము ద క్షులు వట్టుదు! రట్టుల తద్‌\| జ్ఞులు విజ్ఞానంబుకలిమిఁ జూతురు పురుషున్‌.	181
క.	పా మెఱుఁగుఁ బాము కాళులు; \| ధీమంతుం డెఱుఁగ నేర్చు ధీసాక్షిత్వ శ్రీమంతుఁ బరమపురుషుని \| ధీ మల నిర్మోచనంబు తెఱఁగు నెఱిఁగినన్‌.	182
క.	కలుగుం దోఁపమి యమవసఁ \| గలుగునె యంతటన? యమృతకరునకు నాశం బలఘుతర వస్తువునకుం \| గలదె యభావంబు మనసు గానని కలుచన్‌?	183
క.	రవిబింబము రాహువు పయిఁ \| గవిసినఁ బాసినను దోఁపకయుఁ దోఁచియు నుం డు విధమ యజ్ఞానంబున \| యవిరతి విరతుల యధీనుఁ డగు టాత్మునకున్‌.	184
క.	విను మానస ప్రసన్నతఁ \| దనుఁ గను పురుషుండు గలుషతం గానఁడు దే ఱిన నీట రూపు సూడఁగ \| ననువై కలఁక నది లేని యట్టుల పోలెన్‌.	185
తే.	ఇంద్రియంబులు దమ యిచ్చ నిట్టునట్టుఁ \| దిరిగె నేనియు దుఃఖముల్‌ దెచ్చు నవియ కట్టువడి సుఖ మొనరించుఁ గాన యాత్మఁ \| గావ వలయు నింద్రియచోరగణము వలన.	186
క.	పాప క్షయమున బోధం \| బాపాదింపఁబడి మెఱుఁగుటద్దము కరణిం జూపునకు వచ్చుఁ దనుఁ దా \| నా పురుషుఁడు గాంచు పనికినై తన్మయతన్‌.	187
తే.	ధ్యానయోగ నిశ్చల మగు నంతరంగ \| మెడలవిడుచు గుణంబుల నిద్ధశాంత మైన నిర్గుణవస్తువునందుఁ గలయుఁ \| బరమపద మది; దానికిఁ బరము లేదు.’	188
వ.	అని పలికి సమ్యగానంబునకు మాయ మాటు గావున దాని మొఱంగు తెఱంగు దేటపఱుపం దలంచి యిట్లనియె.	189