శ్రీమహాభారతము - శాంతిపర్వము - పంచమాశ్వాసము - వ్యాసుఁడు శుకున కుపదేశించిన యంతర్యాగ ప్రకారము - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

వ్యాసుఁడు శుకున కుపదేశించిన యంతర్యాగ ప్రకారము (సం. 12-237-27, 28)

తే.	హృదయవేదికయందు సమిద్ధమూర్తి \| వెలుఁగుచుండు తేజమునందు వేల్చుఁ బ్రాణ ములను యాజి య ట్లంతరమున నొనర్చు \| యాగమున వీతకల్మషుఁడై వెలుంగు.	149
క.	విను! మాత్మతీర్థ సంసే \| వనము తెఱం గెఱుఁగునట్టి వానికిఁ దిరుగం జనవలయునె పెఱచోటుల \| కని చెప్పుదు రాశ్రితులకు నధ్యాత్మవిదుల్‌.	150
తే.	అవనిఁ బొందదు దివమున నప్రమేయ \| మండజంబు హిరణ్మయ మండమధ్య మున వెలుంగు నుజ్జ్వలపక్ష ఘనత; దాని \| నెఱుఁగు సంతత యోగసమేతుఁ డనఘ!	151
క.	విను మాఱంచులుఁ బండ్రెం \| డనుపమధారలును నై నిజాస్యము విశ్వం బును బొదువఁ దిరుగు కాలం \| బను చక్రము దురవబోధ మది యడఁగు గుహన్‌.	152
ఆ.	మనసు నింద్రియములఁ బనిగొని పురుషుండు \| ప్రచురశిక్షలేని రథ్యసమితి నడపు రథికు మాడ్కి నడవడి నవి యీడ్చి \| నట్టులైన నశుభ మావహిల్లు.	153
క.	తనకు మహిత ప్రసాదం \| బొనరక యున్నేనిఁ గీళ్లు లొలయు; నది దృఢ త్వనిరూఢమైనఁ జేకుఱు \| ననంత పదసిద్ధి; దాని కనువెఱిఁగింతున్‌.	154
తే.	సర్వసంకల్పరహితుఁడై సత్త్వమున వి \| నిశ్చలంబుగఁ జిత్తంబు నిలుపవలయు సత్త్వసక్త చిత్తంబు ప్రసాద మొసఁగు \| దానఁ గాలంబు నడపు టుత్తమవిధంబు.	155
క.	వినుము నివాతస్థానం \| బునఁ గం పనరహిత దీపము వెలింగెడు చా డ్పున నంతరాత్మ వెలుఁగుచు \| నునికి ప్రసాదంబు భంగి యుత్తమధిషణా! \|\|	156
క.	విను తత్ప్రసాదవంతుఁడు \| దనయందు నిరంజనముగఁ ద న్ననిశంబుం గనుఁగొనుచు నియతి నియతా \| శనుఁడై యుండుట యొనర్చు శాశ్వతపదమున్‌.	157
తే.	అతులవేదాంతశాస్త్ర మహాంబురాశిఁ \| ద్రచ్చి పుచ్చిన నవనీత మిచ్చితిని స మాదరంబునఁ గైకొను మనుసరించు \| నిర్మలాత్మ తపస్వికి నీవు నొసఁగు.	158
ఆ.	సకల రత్నపూర్ణ సర్వవసుంధరా \| చక్రదాన విధియు సరి యనంగ రాదు విశ్వవేదరాశి సారాధ్యాత్మ \| విద్య యిచ్చుటకు వివేకధుర్య!’	159
వ.	అని యుపదేశించి ‘యింక నేమి వినవల?’ తనిన శుకుండు ‘దీనికంటె వినవలయునది గలదె? దీనిన సుదృఢంబుగా ననుగ్రహింపవే!’ యనుటయు ననుకంపావిధేయుం డగు సాత్యవతేయుం డతని కిట్లనియె.	160
క.	భూతంబులఁ బచరించుచు \| భూతాత్ముఁడు వానిఁ దన విభూతి నడంచున్‌. భూతాహరణంబు నిజ \| ద్యోతనము దదీయవృత్తి దుర్దశ పుత్రా!	161
క.	అవయవము లెట్లు కూర్మము \| నివిడించును లోని కడఁచు నెఱి నట్టుల భూ తవితతి భూతాత్ముండును \| బ్రవర్తన నివర్తనముల పాల్పడఁజేయున్‌.	162
క.	మాయాశబలుం డై యటు \| సేయకపోరామి భూతసృష్టి యొనర్చున్‌ మాయఁ బెడఁబాప భూత ని \| కాయాభావ మగు నదియ కవిజనముఖ్యా!	163
తే.	గగన పవనతేజో జలక్ష్మా గుణములు \| సూవె శబ్దాదికంబును శ్రోత్రముఖ్య కంబునై చెల్లు విషయచయంబు నింద్రి \| యవ్రజంబును సర్వంబు నడఁచు శమము.	164
క.	విను మై దింద్రియములకును \| మనంబు షష్ఠంబు; సప్తమత్వము బుద్ధిం బనుగొను; భవ్యక్షేత్ర \| జ్ఞునియం దష్టమత గల్గు సుగుణాభరణా!	165
తే.	తలఁచు మనమందు నిశ్చయదశ యొనర్చు \| బుద్ధి సర్వైక సాక్షిత్వమున వెలుంగు నంతరాత్ముండు క్షేత్రజ్ఞుఁ డనఁగ వాని \| మెఱపు సత్త్వాదిగుణములై మెఱయు వత్స!	166
తే.	స్వస్థతయు దుఃస్థతయు జడత్వమును గ్రమవి \| గణన సత్త్వరజస్తమోగుణము లవి స మీరితములగు టడఁగుట యింద్రియంబు \| లడరు టొదుఁగుట బుద్ధి కృత్యములు పుత్ర!	167
తే.	అనఘ! యింద్రియములు విషయములు మనసు \| బుద్ధియును నాత్మయును గ్రమంబునన యెక్కు; డాత్మ బుద్ధి యనంగ నల్పాంతరంపు \| వస్తువులు బుద్ధి యిన్నింట విస్తరిలుట.	168
క.	కనుఁ గన్నై వినుఁ జెవియై \| కొనుఁ జవి జిహ్వ యయి మూరుకొను నాసికయై, తనువై స్పర్శము గైకొను \| ననవద్యా! బుద్ధి యాత్మయంద నిలుచుచున్‌.	169
క.	ప్రీతిం గడుఁ బొదలు విషా \| దాతురతన్‌ స్రుక్కుఁ దద్ద్వయము లేక సమ త్వాతిశయంబున నిలుచును \| నేతృత్వంబునను బుద్ధి నెఱపు గుణములన్‌.	170
ఆ.	తత్స్వభావ మెఱిఁగి తా నింద్రియాది స \| ప్తకము వెంటఁ బోక తన్నుఁ గనుచు, నున్న వానిఁ బొందనోపునె దుఃఖదై \| న్యంబు సుఖమదంబు నప్రమత్త!	171
ఆ.	జలములందు నిలిచి జలపక్షి మునుఁగదు; \| మేడిపండు మశకపీడఁ బొరయ; దట్ల విషయసమితియందుఁ దానది దన \| యందు నుండి వికృతి నొంద దాత్మ.’	172
వ.	అని చెప్పి మఱియును.	173
క.	‘విను మూర్ణనాభి తంతువు \| జనియింపఁగఁ జేసినట్లు సత్త్వగుణము సం జనకం బగు నది పురుషుఁడు \| గనుట యుదాసీనతన వికారము గలదే?	174
ఆ.	ఆదినిధనరహితుఁ డగు నిరంజనుఁ జెంది \| గుణము లెడల విడిచి, క్రోధలోభ ములకుఁ జొరవ యీని ముని హృదయగ్రంథి \| విరియ నడఁచి మోక్ష విభవ మొందు.	175
క.	శమసంపద బాహ్మణ జ \| న్మమునకు సామగ్ర్య మవ్వినయసారము చి త్తమున కలవడ్డ మునికి భ \| యము శోకము మదము హర్ష మనునివి గలవే?	176
క.	శమనిరతియు నాత్మ జ్ఞా \| నముఁ జువ్వే బుధ లక్షణంబులు పర్యా ప్తము లివి రెండు నరయ మో \| క్షము సాధించుటకు వేఱ కల్పన లేలా?’	177
వ.	అనిన విని శుకుండు ‘ధర్మంబుల కెల్లఁ బరమంబయిన ధర్మం బెఱింగింపవే!’ యనుటయు వాత్సల్యపరాయణుం డగు నబ్బాదరాయణుండు ‘సనాతనంబును, మునిసత్తమ సంస్తుత్యంబును నగునుత్తమ ధర్మంబు సెప్పెద; నేకాగ్రచిత్తుండ వయి యాకర్ణింపు’మని పలికి యిట్లనియె.	178