శ్రీమహాభారతము - శాంతిపర్వము - పంచమాశ్వాసము - జనకునకుఁ బరాశరముని వివరించిన హింసాహింసల ప్రకారము - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

జనకునకుఁ బరాశరముని వివరించిన హింసాహింసల ప్రకారము (సం. 12-280-12)

ఆ.	‘శమము దమము లేమి జనులకు హింస నొ \| నర్చుఁ గాన ధరణినాథ! విను మ హింస శమదమములు హృదయంబునకు నెప్డు \| నలవడంగఁ జేఁత యండ్రు బుధులు.’	511
వ.	అని చెప్పి వెండియుం బరాశరమునీశ్వరుం డిట్లనియె.	512
క.	‘దురమున జయము గొనుటకై \| నరపతులకు వలయు హింసనం బెట్లును; ద త్పరిహరణ స్థానములును \| ధరణీశ్వర! కలవు సెప్పెదను విను వానిన్‌.	513
క.	పడినం బాఱినఁ గైదువు \| వడినను వాహనము వడినఁ బార్థివముఖ్యా! పొడువఁదగదు శత్రుని నె \| య్యెడల నహింసనముఁ బోల వే సుకృతములున్‌.	514
క.	న్యాయమున సంగరంబుం \| జేయఁగ శస్త్రాగ్ని దన్నుఁ జెందిన దానం గాయంబు విడుచు పురుషుఁడు \| వేయేటికి మోక్షలక్ష్మి విభుఁ డగు నధిపా!	515
క.	తనతోఁ దుల్యుం డైనను \| మనుజాధిప! యధికబల సమగ్రత్వము గ ల్గిన నని శత్రుని వధియిం \| చిన నరపతి పుణ్యలోక సిద్ధిం బొందున్‌.’	516
వ.	అని మఱియును.	517
క.	‘భూతంబులు నింద్రియ సం \| ఘాతము సత్త్వాదిగుణనికాయముఁ గాయం బైతోఁచు టెఱిఁగినను ధ \| ర్మేతరకృత్యములు సేయునే నరుఁ డనఘా!	518
క.	జాతుఁడు మృతుఁ డగుట ధ్రువము; \| భూతోల్లాసము లనిత్యములు; విను సద్యః పాతి యగు శరీరంబున \| కై తొఱఁగునె ధర్మపథము నార్యుం డనఘా!	519
తే.	ఉత్తరాయణమును సంగరోత్సవాది \| కారణంబులుఁ గలుగు సత్కర్మపరుని మరణమునకు దుష్కాలంబు గరళరజ్జు \| జలముఖములుఁ బాటిలు దుష్టచరితుమృతికి.	520
క.	మానవులకుఁ దలఁపఁగ న \| జ్ఞానమునట్టి పగ లే; దసంగతకృత్యా ధీనుండై రూపు సెడును \| దానం గావున నుదాత్త ధర్మవిధిజ్ఞా!	521
క.	మానుషజన్మము మే; లతి \| హీనపు జాతిని జనించె నేనియు నన్యం బైన జననంబు కంటెను \| దాన సుగతివడయ నగుట దత్త్వప్రవణా!	522
క.	దానములఁ బుణ్యతీర్థ \| స్నానంబుల నతిథిపూజనంబులను ఫలా దాన నిరతుండు గా కీ \| మానుష్యము గారవించు మతి నిత్యుఁడగున్‌.’	523
వ.	అనిన విని జనక జనేశ్వరుండు పరాశరమునీశ్వరునితో ‘మే లెయ్యది? పరమగతి యెయ్యది? కృతంబైన నెద్దానికి నాశంబు లేకుండు? నెఱింగింపవే’ యనవుడు నమ్మహీపతి కమ్మహాత్ముం డిట్లనియె.	524
ఆ.	‘అరయ మే లసంగ; మంచితజ్ఞానంబు \| పరమగతి, మహాతపంబు చేటు లేని కృత్య; మిట్లుగా నెఱుంగుట సర్వ \| వేదవాక్య తత్త్వవిత్త్వ మనఘ!	525
వ.	అని చెప్పి వెండియు.	526
క.	విను సుమతి విషయములయం \| దునికి గలిగె నేనిఁ బొందఁ డుదకంబులఁ బొం దని బిసరుహపత్త్రము చా \| డ్పున నది విజ్ఞానఫలము భూపవరేణ్యా!	527
తే.	అనఘ! మూఢాత్ము చిత్తంబునందు విషయ \| జాల మత్యంత గాఢసంసక్తి నొందు లక్కరసము దండాదుల జిక్కఁబట్టు \| చందమున దీనిఁ గనుట ప్రశాంతికరము.	528
క.	ఇనరుచిఁ బాషాణము ర \|శ్మి నిరూఢం బైనయట్ల చిత్తము సద్భా వనమున సదాత్మకం బగు \| ననామయ స్థితికి మూల మది మనుజేంద్రా!	529
క.	ఆరయఁ గదళీగర్భా \| సారము సంసార; మిట్టిచంద మెఱిఁగినం జేరవు జనన మరణములు; \| గారించును దీని భంగిఁ గానక యున్నన్‌.	530
క.	ఒరుల పనికిఁగా నిజహిత \| విరహితుఁ డగునట్లు గాదె వివిధేంద్రియకా ర్యరతుండై యాత్మసము \| ద్ధరణంబును జేయకునికి ధరణీనాథా!	531
క.	తన గృహమున నభ్యాసం \| బున మెలఁగెడు నంధు చందమున సంసారం బునఁ దిరుగు మూఢుఁ డెఱుఁగఁడు \| వినుతం బగుమోక్షపదము విమలవివేకా!	532
క.	వినుము! మృణాళంబున నం \| టిన రొంపి జలంబులం గడిగినను బెడఁబా సిన క్రియ విమల జ్ఞానం \| బున సంసారంబు వాయుఁ బురుషు నరేంద్రా!	533
క.	నరనాయక! శిశ్నోదర \| పరాయణుం డగుచు నొండు పరికింపని దు ర్నరుఁ డెలుకఁ బిల్లి వొదివిన \| పరుసున జర వొదువ ముక్తిఁ బడయక పొలియున్‌.	534
తే.	వ్రేఁగు పెద్దైన నోడ వారిధిఁ దరింప \| లేని భంగి మనోభవాలీఢవృత్తి యగుచునుండు జీవుండు భవాబ్ధియుత్త \| రింపలేఁ డిది నిజము గరిష్ఠచరిత!	535
క.	పడియెడు దుఃఖము లరయం \| గడుఁబెక్కల్పములు గను సుఖంబులు వీనం బడయఁగ నగుమే లెయ్యది? \| విడుప యురవు శుభము పొందు విద్యాప్రవణా!	536
క.	మిత్రులు భార్యలు భ్రాతలుఁ \| బుత్రులు నిజకార్యపరులు బోధము సు మ్మా త్మత్రాణమునకు మూలము \| ధాత్రీపతివర్య! యెవ్విధంబునఁ జూడన్‌.	537
ఆ.	ధీరుఁడై యభేదదృష్టియ పాటించు \| చుండునట్టి పురుషు నొక్కమాటు విడువ దర్కునంశు విభవంబు చాడ్పున \| బోధలక్ష్మి పెంపు భూపవర్య!	538
క.	అని యిట్లు పెక్కుభంగుల \| మునివరుఁడు పరాశరుం డమోఘ ప్రజ్ఞా ఘనత యొలయంగఁ జెప్పిన \| జనకుఁడు ముదమందె భరత సంతతివర్యా!	539