| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | అశ్వమేధపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము |
| వ. | అని పలికి దవ్వులన యవ్వజ్రంబు వారించి గంధర్వునకు వీడుకోలు సేయించి యయ్యోగీంద్రుండు దేవేంద్రుని దేవతలనుం బిలిచె; నమ్మహాత్ముని మహనీయమంత్రశక్తి నాహూతులైన యప్పురుహూతప్రభృతి బృందారకులు ప్రియంబున నరుగుదేర నమ్మునిపతి యనుజ్ఞ నజ్జనపతి వారల నెదుర్కొను తెఱంగు నడపి తానునుగూడ నడచి వారికి నర్ఘ ప్యాద్యాదిపూజనంబులు విధివిహిత ప్రకారంబునం జెల్లించె; నమ్మరుత్తుండును మరుత్పతికిం బ్రణమిల్లి ‘దేవా! నీవు విజయంచేసి నా జన్నంబు సఫలంబు సేసితి; కృతార్థుండనైతిం గృపాధామ! నా మీఁది యలుక మాని నన్నుం జల్లనిచూడ్కిం జూడు ‘మని ప్రార్థించి సంవర్తుం జూపి ‘యిత్తాపసపతి బృహస్పతి స్వరూపంబ కావునం గ్రతుయాజకుండుగాఁ బ్రతిగ్రహించితి నని విన్నవించుటయు ననిమిషనాథుండు ‘నీ వలనం బ్రీతిం బొందితి; నీతం డయ్యమరగురు ననుజుం డతని యట్లగుటకు సందియంబేమి?’ యనుచు వికచవదనుండై కనుంగొనిన నమ్మునివరుం డా దివిజవరున కిట్లనియె. | 099 |
| ఆ. |
‘అఖిలలోకభర్త వమరేంద్ర! నీ విట్టు | లాదరమున వచ్చు టరయ నా త పంబు ఫలముగాదె! పావనమూర్తి యీ | రాజు క్రతువుఁ బుణ్యరాశి యయ్యె. |
100 |
| చ. |
సకలవిధానదక్షుఁడవు సర్వము నారసి చేయఁ బంపు నీ సకృపవిలోకనంబులను సార్థములై క్రతుమంత్రతంత్రముల్ వికలత లేక చెల్లు జనవిశ్రుతుఁ డీ నృపుఁడున్ భవద్దయన్ సుకృతులలోనఁ బెంపు గని చూడఁ గనుం దగఁ బుణ్యలోకముల్.’ |
101 |
| వ. | అని యిట్లు నిభృతుండై యభివర్ణపూర్వకంబుగా సంభాషణం బాచరించిన. | 102 |
| సీ. |
భూరి హర్షంబునఁ బొంది పురందరుం | డమృతాశనులఁ గలయంగఁ జూచి ‘యజ్ఞవాటం బుదాత్తాభిరామంబుగఁ | జేయింపుఁ, డప్సరః స్త్రీ జనంబు నాట గంధర్వుల పాట జెల్లింపుఁడు | నావుడు వా రట్ల నడపి, మఱియు సకలకర్మములకు సాహాయ్య మాచరిం | పంగ వేఱొక యగ్ని భంగి వెలఁగి |
|
| తే. |
లలితసముచితపీఠ మలంకరించి | వేడ్క సంవర్తముని హవిర్విధి యొనర్ప యాగముజ్జ్వలమును సుప్రయోగకంబు | నగుచు నొప్పారె భరతకులాగ్రగణ్య! |
103 |
| తే. |
ప్రీతిఁ బేర్వేరఁ బిలిచి చేసేఁత సోమ | మమ్మహాయోగి యంది యీ నెమ్మిఁ బాన మాచరించి సహస్రనేత్రాదులైన | యమరు లానందమునఁ దేలి రధిపముఖ్య! |
104 |
| వ. | ఇట్లు మరుత్తుండు మరుత్పతికిం బరమతృప్తి గావించి యామంత్రణంబు సేయ నయ్యందఱు నభినందించి నిజ నివాసంబులకుం జని; రజ్జననాథుండు. | 105 |
| చ. |
యజనము సెల్లుకాలము సమాప్తతఁ బొందిననాఁడు తద్ద య క్కజమగు భంగిఁ బ్రస్ఫురితకాంచన రాసు లనేకముల్ బహు ద్విజులకు భక్తియుక్తియును వేడుకయున్ వినయంబు నొప్ప సం భజనపరాత్ముఁడై యొసఁగెఁ బౌరవవంశపయోధిచంద్రమా! |
106 |
| తే. |
అంతఁ బోవక హేమమమత్వమహిత | యజ్ఞవాట భాండాది పదార్థములును బ్రాహ్మణావళి కిచ్చె నప్పాట నతఁడు | హిమగిరిప్రాంతమునఁ గ్రతు వెలమిఁ జేసి. |
107 |
| వ. | సంవర్తునిచేత ననుజ్ఞాతుండై నిజపురంబునకు నరుగుదెంచి వార్ధివేష్టిత వసుంధరావలయంబునం బుణ్యపరత వెలయం బాలించె; బ్రాహ్మణులుఁ దమ యోపినంతయుం బసిండి ద్రవ్వితండంబులు దెచ్చుకొని తక్కినదాని నచ్చట నొక్కెడ నిధిగా నిక్షేపించి దీనిం గాలాంతరంబున నెవ్వరేనిం గని రిదియక్కనిన వారిధనంబ యని రమ్మహాకాంచన సంచయంబు గొనివచ్చి విచ్చలవిడి నశ్వమేధయాగంబున సకలదేవతలం దృప్తులంజేయు’ మనియె; నట్లు వేదవ్యాసమునీశ్వరుండు సెప్పిన వచనంబులు వినియును బంధువిషయ శోకంబునం గ్రమ్మఱం దెలివి నొందియు నొందక ధూమంబు వొదివిన యనలంబునుంబోలె నున్న పాండవాగ్రజుం గనుంగొని కమలనాభుండు. | 108 |
| తే. |
‘వంకయైన తలం పెల్ల వసుమతీశ! | యరయ మృత్యుపదం బగు నార్జవాన్వి తంఖీఖీఖీబు బ్రహ్మపదం బింత తథ్య మేల | యీఱతాఱ తలంపుల బీఱవాఱ? |
109 |
| క. |
కర్మానుష్ఠానంబును | నిర్మలముగ నడపఁ బడదు నీచే విను మో ధర్మతనూభవ! వగయును | నిర్మూలము సేయ విది మనీష గలిమియే? |
110 |
| వ. | వగ నిర్మూలము సేయమి యెట్లంటేని నీ వంతశ్శత్రువుల నెఱుంగవు గాదె! కావున నేతద్విషయం బైన యొక్క యితి హాసంబు గల దాకర్ణింపుము. | 111 |