ఇతిహాసములు రంగనాథరామాయణము సుందరాకాండము
హనుమ సీతను గాంచుట
అని నిశ్చయముసేసి యా మేడశిఖర
మనిలనందనుఁడెక్కి యా సమీపమున[వా.రా. సర్గ 14-17]
వాయువు నెండయు వడిఁజొర రాని
యా యశోకవనాంతరావనిలోన
నెలమిఁ బొంపిరివోయి హేమవర్ణమున
విలసిల్లు శింశుపావృక్షంబు 39క్రింద
వ్రతములఁగడుడస్సి వనటలఁగ్రుస్సి
యతిదుఃఖమునఁగుంది 40యలఁతలఁగంది
విపులాశ్రువులఁదోఁగి విరహాగ్నిఁగ్రాఁగి
కపటవృత్తులఁజిక్కి కడుముట్ట స్రుక్కి
జీవంబుపై రోసి చెలువంబు41మాసి
యా విధి మది దూఱి యలసత మీఱి
చెక్కిటఁజెయి సేర్చి చింతల కోర్చి
దిక్కులేమిఁదలంచి ధృతి42దూర డించి
యినరశ్మి వాడిన యెలదీగవోలె
ఘనధూమయుత దీపకళికయుఁబోలె
జలదమాలికలోన శశిరేఖఁబోలె
బలుమంచు వొదివినపద్మినిఁబోలెఁ
జెలఁగుపిల్లులలోని చిలుకయుఁబోలెఁ
బులులలో నావునుఁబోలె దుర్వార
ఘోరరాక్షస వధూకోటిలో నున్న
నారీశిరోమణి నళినాయతాక్షి
మలినాంగి వేణీసమన్విత జఘనఁ
గలితభూషణజాల గద్గదకంఠి
(జనితోష్ణనిశ్శ్వాస సతతోపవాస
జనకతనూజాత జగదేకమాతఁ)
బొడగని సీత గాఁబోలుఁబొమ్మనుచుఁ
గడుభక్తి రామలక్ష్మణులకు మ్రొక్కి
కడువేడ్క సురలను గడఁగి వేఁడుచును
నడరెడుముదమున నా మేడ డిగ్గి
మదినుబ్బి యంగుష్ఠమాత్రుఁడై కదిసి
పదిలుఁడై యా శింశుపావృక్షమెక్కి
బాలుఁడై యలవటపత్రంబునందు
వే లీలఁగ్రీడించు విష్ణుండువోలె
శాఖామృగేంద్రుండు జడిగొన్న 43దాని
శాఖలలో డాఁగి చతురుఁడై నిలిచి
పావనచరితుఁ డా పద్మాయతాక్షి
భావించి భావించి పలుమాఱు చూచి:
“కడఁకతో ఋశ్యమూకమునందుఁగన్న
తొడవులు నీయున్న తొడవులుఁజూడ
నేక ప్రకారంబు; లీ పద్మగంధి
కాకుత్స్థుసతి సీత గాఁబోలు.”ననుచు
మఱియునుఁబరికించి మారుతాత్మజుఁడు
నెఱసిన బుద్ధిమై నెలఁత నీక్షించి
శ్రీరాముఁడానతిచ్చిన ప్రకారమున
నా రమణీమణి యవయవ 44శ్రేణిఁ
గర్ణభూషణమణికరకంకణములు
స్వర్ణాంబరంబును సరిఁబరికించి
వలవంతఁబడి వేఁగువారి చిహ్నములు
వలనొప్పఁగల పతివ్రతల చిహ్నములుఁ
జదు45రాండ్రురగు మర్త్యసతుల చిహ్నములు
జెదరకన్నియుఁజూచి చింతించి మఱియుఁ
గొనకొని రాముఁబేర్కొని ప్రలాపింపఁ
గనుఁగొని మఱి సీతగా నిశ్చయించి
యా విన్ననగుమోము నా కృశాంగంబు
నా విరిసినవేణి నా యున్న యునికి
నా దురవస్థయు నా విలాపంబు
నా దైన్యమును జూచి యాత్మలో వగచి
“చంద్రునిఁబాసిన చంద్రికరీతిఁ
జంద్రాస్య యా రామచంద్రునిఁబాసి
యుండునే? యీ యింతి నొగిఁబాసి రాముఁ
డుండునే? యిదిసోద్య మూహించిచూడఁ
గులశీల దాక్షిణ్యగుణవయోధర్మ
లలితరూపము లొక్క లాగౌటఁజేసి
యా రామవిభున కీ యంగనామణియు
నీ రామ కా రామనృపతియుఁదగును.
ఈ కాంతకై కాదె యినకులేశ్వరుఁడు
శ్రీకంఠు విలుద్రుంచెఁ జెఱకు చందమున!
నాకులంబునఁజెంద నడరి యా కపట
కాకంబు శిక్షించెఁ గడిమి వాటించి;
తొలుతఁబట్టినయంతఁద్రుంచె విరాధు;
నలిఁగోసె నా శూర్పణఖముక్కు సెవులు;
ఖరదూషణాది రాక్షసుల ఖండించె;
మరణంబు నొందించె మారీచు నీచు;
వాలి నొక్కమ్మున వధియించెఁ; గపుల
నాలుగుదిశల కున్నతశక్తిఁ బనిచె.
వారిలోపల బలవంతుండ ననుచు
నారూఢగతి నంగదాదులఁగూడి
ఘనపుణ్యనిధియైన కాకుత్స్థునెదురఁ
బనిపూని వచ్చితిఁబంతంబు మెఱసి;
నా పుణ్యవశమున నా కోరినట్ల
యీ పుణ్య 46సతిఁగంటి నిచ్చోట వచ్చి;
దారుణాసుర వధూతతినట్టనడుమఁ
గారణాకృతిఁజిక్కి కలఁగు నీ సతికి
నెబ్భంగిఁజూపుదు నింక నారూప?
మెబ్భంగి భాషింతు నీ యింతితోడ?
నెబ్భంగి నూరార్తు నీ పుణ్యసాధ్వి?
నెబ్భంగి నిబ్భంగు లెఱిఁగింతు47ఁబతికి?”

  1. ↑నీడ
  2. ↑యాత్మలో
  3. ↑ఁబాసి
  4. ↑దీర
  5. ↑మ్రాని
  6. ↑శ్రీలు
  7. ↑రుగల్గిన
  8. ↑వతి
  9. ↑సతికి
AndhraBharati AMdhra bhArati - Ranganatha Ramayanamu - Ranganadha Ramayanamu - Ranganatha Ramayanam - Ranganadha Ramayanam - Gona Buddha Reddy ( telugu literature andhra literature )