ఇతిహాసములు రంగనాథరామాయణము సుందరాకాండము
హనుమ తన రాక రావణున కెఱిఁగించుట
యనిన నా హనుమంతుఁడద్దశకంఠుఁ
గనుఁగొని యెంతయుఁగనలియిట్లనియె.[వా.రా. సర్గ 49, 50]
“నోరి రాక్షస! వినరోరి నీచాత్మ!
దూరీకృతాచార! దుష్టమానసుఁడ!
విశదకీర్తులు మున్ను విశ్వంబునిండ
దశరథేశ్వరునకుఁ దనయుఁడై పుట్టి
యరిగి విశ్వామిత్రుయాగంబు గాచి
హరువిల్లు విఱిచి మహాశక్తి మెఱసి
పరశురామునిఁబట్టి 181భంగించి విడిచి
ఖరదూషణాదిరాక్షసుల ఖండించి
నీ పెంపుఁగుదియించి నినుఁదోఁకఁగట్టి
యేపున జలధుల నీడ్చినవాలిఁ
బొలుపార నొక బాణమునఁగూలనేసి
బలియుఁడై సుగ్రీవుఁబట్టంబుగట్టి
యక్షీణశక్తిమై నతులకోదండ
దీక్షాగురుండనఁదేజంబు మెఱసి
తగిలి రాక్షసకులాంతకుఁడైన రామ
జగ182దీశ్వరునిదూతఁ; జతురమానసుఁడ;
హనుమంతుఁడనువాఁడ; నర్కజుమంత్రి;
నినవంశనిధి రాముఁడిట నన్నుఁబనుప
ముదమొప్పఁబతివ్రేలిముద్రికఁగొనుచు
నొదవిన కడిమిమై నుదధి లంఘించి
వచ్చి నీ పురిఁజొచ్చి వైదేహి వెదకి
యెచ్చటఁబొడగాన కెంతయు 183వగచి
యవనిజ వనములో నారసి కాంచి
యవనీశుఁడిచ్చిన యానవా లిచ్చి
దేవి నీ పురి ను184న్న తెఱఁగొల్ల రామ
భూవరునకుఁజెప్పఁబోవుచునుండి
యెనసి నా రాక నీ కెఱిఁగింపఁగోరి
పెనచి నీ వనమెల్లఁబెఱికి పోవైచి
వనపాలురగు దైత్యవరులఁగింకరుల
నెనుబదివేపుర నేపుమైఁ గడఁగి
మడియించి మునుమిడి మంత్రినందనుల
మడియించి యక్షుని మడియించి పిదపఁ
దగిలి నీ యున్న చందములెల్లఁజూచి
మగుడిపోయెద నని మఱి పట్టువడితి.
నా రాము నిజభృత్యుఁడైన సుగ్రీవు
భూరిసైన్యములలోఁబొలుపు దీపింప
నలవున నాకంటె నతిబలాధికులు
కొలఁదిఁబెట్టఁగరాని కోటులున్నార.
185లదిమి బ్రహ్మాదుల 186నైన సాధించు
మదయుతుల్‌ నీవన్న మండుచుండుదురు.
గొనకొని యా వీరకోటులతోడ
వననిధి బంధించి వచ్చి రాఘవుఁడు
లంకపై విడిసి చలంబు పెంపెక్కఁ
గింకమై నసురుల గీటణఁగించి
నీ తలల్‌ నుగ్గాడి నిను సంహరించి
సీతఁదోడ్కొనిపోవు; సిద్ధ మీ పల్కు.
నెలకొని నీ వింక నీతిమార్గ187మునఁ
దొలఁగక బుద్ధిమంతుఁడవైన వినుము:
సీత నొప్పించి యాశ్రితలోక పారి
జాతంబు రఘురాముశరణంబు సొరుము.
వలవదు వైరంబు, వర్జింపు; రిత్త
పొలియక నీ ప్రాణములు గాచికొనుమ.”
యని బుద్ధి సెప్పిన హనుమంతుఁజూచి
కనలును బెంపు మొక్కలమును గదుర
ఘనఘనాఘన మేచి గర్జించినట్లు
తనియక భర్జించి దశకంఠుఁడనియె:
“వెఱవక చనుదెంచి వీఁడు నా యెదుర
నఱుక్రమ్మి దుర్భాష లాడుచున్నాఁడు.

« ఇంద్రజిత్తుచే హనుమ బంధింపఁబడుట
దూతఁ జంపరాదని విభీషణుఁడు రావణు వారించుట »
  1. ↑భంజించి, భర్జించి
  2. ↑తీశునిజ
  3. ↑ఁబోక
  4. ↑న్కి తెఱఁగొప్ప
  5. ↑ఎదిరి
  6. ↑నేని
  7. ↑ంబుఁ
« ఇంద్రజిత్తుచే హనుమ బంధింపఁబడుట
దూతఁ జంపరాదని విభీషణుఁడు రావణు వారించుట »
AndhraBharati AMdhra bhArati - Ranganatha Ramayanamu - Ranganadha Ramayanamu - Ranganatha Ramayanam - Ranganadha Ramayanam - Gona Buddha Reddy ( telugu literature andhra literature )