ఉత్తరరామాయణము - షష్ఠాశ్వాసము - ఆంధ్రభారతి

షష్ఠాశ్వాసము

కం.	శ్రీమహిళాత్మలలాటత టీమృగమద సారసంఘటిత రేఖావీ క్షాముకురాయిత జాంబవం తీమానవతీకపోల! ధీజనలోలా!	1
తే.గీ.	అవధరింపుము, రామచంద్రావనీశ చంద్రుఁ డీ భంగి విభవనిస్తంద్రుఁ డగుచుఁ బ్రజల నందఱఁ దాఁ గన్న ప్రజలకరణి నరయుచును భూమిఁ బాలించునవసరమున	2
ఉ.	భాసిలెఁ జైత్రమాస మతిభాసురపల్లవక్లప్తకోకిల గ్రాసము లోకజైత్ర రతిరాజకరాగ్ర విరాజికింశుక ప్రాసము కీరవాక్చకిత పాంథజనశ్రవణాంతరంగుళి న్యాసము కేసరాదిసుమనస్సముదంచితగంధవాసమై	3
కం.	తనకంటె నుగ్రతేజం బునఁ దనయుఁడు దక్షిణమునఁ బొదల నచట నేఁ జన దత్యుగ్రత నిలువఁగ ననినటువలె భానుఁ డుత్తరాశఁ జరించెన్‌	4
సీ.	తముఁ బ్రోది సేసిన ధాత్రికి లతకూన - లర్పించు వివిధవస్త్రాళు లనఁగ మలయుకొమ్మల డాసి మలయానిల విటుండు - రహి వీడ్చి వైచిన రవిక లనఁగ వనదేవతాగాత్రమునను జైత్రుఁడు నించి - కడఁగి రాలిచిన చిక్కస మనంగ సమయవాసవుఁ డగచ్ఛదచయచ్ఛేదనం - బొనరింప ధర రాలు తునుక లనఁగ
గీ.	బయనములు వోవు పథికుల పాదములకుఁ బరపు గనిపింపఁ బఱవని బఱపులగుచుఁ బండి తరుశాఖికలనుండి పడిన పండు టాకుగుమి నిండుకొనియె వన్యాంతరముల	5
సీ.	అల వనీలామహిళలకుఁ జైత్రునియందు - రహిఁ జెందు రాగాంకురముల గుమియొ? ప్రాంచితాగమసమాఖ్యశ్లాఘ్యజటి ముఖ్య - సమితి ధరించు పెంజడల గుంపొ? వనము దవాభిఖ్యవహియించుఁ గావున - జనియించు కీలికాసముదయంబొ? మధువశంబునఁ దేజుమాల్సేయ మరుఁడుంచు - సవిరహాస్రారక్తశస్త్ర చయమొ?
తే.గీ.	యిట్టిలంబుగఁ గొమ్మలు గట్టుకొన్న బెడఁగు చెంగావి వలిపె పావడలొ? యనఁగ నలరుఁబోడుల కరచరణాధరముల తొగరుపొగరులఁ జిగురించి చిగురు లలరె!	6
ఆ.వె.	అతనుశాస్త్రరీతి నతిశయింపఁగఁ గల మేలిగురుల దొరసి బాళిమెఱసి యభ్యసించెఁ గోకిలార్భకప్రకరంబు శ్రుతిమనోహరైకసూక్తు లపుడు	7
మ.	వసుధాజంబు లగంబు తాటనట ఠేవల్‌ గుల్కు రత్నాళి నాఁ గిసలశ్రేణిరహింపఁ గోయిలలు భక్షింపన్‌ వనీలక్ష్మి యీ రస మూనన్‌, మఱియొండు రత్నముల వర్ణం బుంచె నేమో? యనన్‌ బస రొందెన్‌ దలిరాకులన్‌ మరకతప్రత్యగ్రజాగ్రద్ద్యుతిన్‌	8
సీ.	పాదపంబుల పేరి పాథోదముల మీఁదఁ - గనిపించు నక్షత్రగణ మనంగఁ నవమల్లికావసంత సమాగమంబున - జనియించు పులకల చా లనంగ వనమహాఖనిఁబుట్టి యెనలేని రుచులచేఁ - గొమరొందు మగరాల గుమి యనంగ వనరాశిగానఁ బ్రవాళముల్‌ మునుగల్గి - నటులు దోఁచిన మౌక్తికాళియనఁగ
గీ.	నలరు వనదేవతల పల్లవాంఘ్రియుగము లందుఁ జెలువొందు సితనఖబృంద మనఁగ మీఱె సారెకు మధుపకిశోరకములు కోరికలు చెందఁ గోరకవారకంబు	9
కం.	పద నెఱిఁగి చికిలిచేసిన మదనుని నునుఁ దూపు తెగలు మధుఁ డిగురుల మేల్‌ పొదల నిడె ననఁగ మొగ్గల గుదులు తలిరుకొమ్మలందు గుదికొని పొదలెన్‌	10
సీ.	నవ్యపరాగ చందనచూర్ణపేటికల్‌ - మదనసమ్మోహన మార్గణములు! కొదమతేఁటులు గన్న కోర్కులపంటలు - వలిగాడ్పు మెచ్చువల్పులకొటారు లామనిదొర తేనియల కణఁజంబులు - వనలక్ష్మి సౌభాగ్యమునకు నెడలు సకలదేవ సపర్యలకు హేతువులు విర - హివధూజనమ్ముల కెదురుచుక్క
తే.గీ.	లఖిల విషయాగ్రగణ్యంబు లనఁగఁదగిన యలరుగుంపులు గమకంబులై గుళుచ్ఛ భావము వహించి యెడలేక బటువు లంది యలరెఁ గొమ్మల కుచముల యందములను	11
మ.	రవముల్‌ సేయుచు భృంగకోకిల కిశోరశ్రేణి మూగన్‌ వియో గవతీవారము దూరదూరముల కేఁగన్‌ గింశుకాదిప్రసూ నవిశేషాంశుక సంగతిన్‌ రజ మనూనంబై రహింపంగఁ బు ష్పవతీత్వంబు వనేందిరారమణికిన్‌ బ్రాపించె నయ్యామనిన్‌	12
చం.	సుమసమయాధిపుం గలసి సొంపెసఁగంగ శలాటుసంతతిం గ్రమమునఁ గాంచె గర్భములు గైకొనినట్టులు మంజరీస్తనా గ్రమిళితభృంగనీలిమ దగం దెలిపుప్పొడి నిండఁ దెల్లడా లమర మరందఘర్మ మొలయన్‌ వెలసెన్‌ లతకూన లయ్యెడన్‌	13
సీ.	మరుని కర్పింప నామని సమకట్టిన - పచ్చఱాబరిణెల బాగుఁ గాంచి ఫలము లాశించి కొమ్మల నాశ్రయించిన - రాచిల్క పిల్లల రహి వహించి ధరణి యాత్మజతరూత్కరము నొక్కటఁ జూడ - బహురూపముల నిల్చు భాతి మించి లతికాంగనలు వేడ్కలకుఁ బట్టు పచ్చమే - ల్పట్టుబంతుల గుట్టుఁ బైటనుంచి
గీ.	యసమసాయకజనకాభ నతిశయించి పసిమి హెచ్చిన పచ్చిక పస నడంచి మసృణహరిదశ్వహరికాంత మహిమ నొంచి పసరుచాయల కసుగాయ లెసక మెసఁగె	14
కం.	తా నుద్యానగుఁ డౌటను భానుఁడు ఛాయానిరూఢిఁ బాటించిన యు ద్యానంబున బహురూపము లై నిలిచెనొ యనఁగ ఫలము లరుణిమ నలరెన్‌	15
శా.	సారంగప్రమదామహోన్నతి రహించం బల్లవశ్రేణికా రారంజల్లతికాతతిద్యుతులు మీఱం గీరచంచూదిత ద్వారస్ఫారఫలస్రవద్రసపయోధారల్‌ దగన్‌ శ్యామలా కారశ్రీదళముల్‌ దనర్ప ఘనరేఖన్‌ మించె సాలౌఘముల్‌	16
చం.	లసితరసాలసాల కిసలగ్రసనవ్యసనానురాగభా గ్రసనపికస్వరంబులు వికస్వరతన్‌ విని చొక్కి యింపునన్‌ మసలుచు ఖత్తులాణము ఘనత్వరఁబోవక నిల్చినందునన్‌ శ్వసనుఁడు మందమందగమనంబు వనంబులఁ జెందె నామనిన్‌	17
చం.	హళహళినప్పు లిచ్చిన క్రియన్‌ విరితేనియ లాను తేఁటులున్‌ మలయుచు దాఁచఁబెట్టిన క్రమంబునఁ బండ్లు గ్రసించు చిల్కలున్‌ దలకొని సంతరించిన విధంబునఁ గెంజిగురుల్‌ గ్రహించుకో యిలలును గల్గి యామని రహించె మహీజనరంజనాకృతిన్‌	18
తే.గీ.	అట్టి వాసంతవేళ రామావనీశ మౌళి మున్నీటిమొలనూలిమగువచూలి బాళితోఁగూడి వనపాళి కేళి సలుప నుల్లము జనింప రహిమించి యొక్కనాఁడు	19