| ఇతిహాసములు | ఉత్తరరామాయణము | సుమాలి నిర్దేశముచేఁ గైకసి విశ్రవు నాశ్రమంబు సేరి యతని వరించుట |
| సీ. | అమరలోకము జోక నాలోకనీయమై - యే లోకము సమృద్ధి నింపొనర్చుఁ గమలాప్త కమలారి కాంతు లొందకయ యే - స్థలము రత్నప్రకాశముల వెలుఁగు బలి నిశాచర సార్వభౌమ నాజ్ఞావిశే - షమున నే భువనంబు సౌఖ్యముఁగను భోగవత్యాపగాంభోజ గంధానిల - వ్యాప్తి నే నెలవు పావనతఁ జెందు | |
| గీ. | హాటకేశ్వర సేవాగతాగతాహి కన్యకా నూపురార్భటిఁ గర్ణ సుఖ మొ సంగు నే పద మట్టి రసాతలమున నుండి యంత సుమాలి తానొక్కనాఁడు | 114 |
| మ. | ధరణీలోకవిలోకనోత్సవ మెదం దార్కొన్న స్వర్గాద్రితుం గరథస్థుండయి పుత్రి కైకసి నిజాంకం బెక్కిరాఁ, జంచలా స్ఫురితంబై తగు నీలమేఘము బలెన్ భూషాలసద్గాత్రుఁడై సరిదంభోధి వనప్రదేశముల సంచారంబుఁ గావింపఁగన్ | 115 |
| లయగ్రాహి | చారుపదనూపురము లారభటి మీర, మణి - హారములు చనుగవల దారసిల, మేలొ య్యారములు నచ్చరలు పేరణి నటింప, వర - చారణులు దేవ యవధా రని జతై కై వారము ఘటింపఁ బలుమాఱు వెలిచామరలు - సూరెల వియచ్చరకుమారికలు వీవం బేరుగల పుష్పకముపై రుచిరలీల గురుఁ - జేరఁజను ధీరునిఁ గుబేరుఁ బొడఁగాంచెన్. | 116 |
| ఉ. | కాంచి సుమాలి వెండియు నెగాదిగఁజూచి కళానిరూఢి నూ హించఁగ వీనిఁ బోలఁగలఁడే యల రేదొర? యిట్టి పుత్రునిం గాంచిన విశ్రవోమునిదిగా మఱి భాగ్య మయారె! రాక్షసుల్ గాంచెరె సౌఖ్య మీదృశునిఁ గైకసి విశ్రవుఁజేరి కాంచినన్ | 117 |
| మ. | అని రక్షోహితకార్యకాంక్షి యగు నయ్యాదిత్యవిద్వేషి యో జనఁగావించి విముక్తపద్మ యగు శ్రీ చందాన నింపొందు నం దనమోమాదరపూరితేక్షణములన్ దర్శించి వంశంబు మ న్చు నుపాయం బొకటే గణింతు విను మంచుం గూర్మితో నిట్లనున్ | 118 |
| ఉ. | మానిని! యీ మణీమయవిమానముపైఁ జనువాఁడు విశ్రవో మౌనికుమారుఁ డీశ్వరసమానుఁ డుదగ్దిశ యేలు నెప్పుడున్ వీని జయించుపాటి రణవీరులు గల్గుదు రమ్మహామునీ శానుని భార్యవై యతని సాధుమతిన్ భజియించి తేనియున్ | 119 |
| సీ. | దౌహిత్రకులముచేఁ దమకు మేలగునంచు - బితృదేవతలు మనఃప్రియముఁ గందు రాడుబిడ్డయు నల్లుఁడని వేడుకలు సేయఁ - గలిగెఁగా యని తల్లి యెలమిఁబొందుఁ గన్యకాదానాభిగణ్యపుణ్యఫలంబు - దనకుఁ జేకుఱెనంచు జనకుఁ డలరు వరుసతో భోగించి వరము లీయఁదలంచి - యనలేందు గంధర్వు లాశ్రయింతు | |
| గీ. | రాత్మజామణి జనియించెనన్న మాత్ర నట్టికన్య యసామాన్య యని యెఱింగి కుల వయోరూప శీలభంగులకుఁ దగిన విభు వెదకి పెండ్లిఁ గావించి వెలయు గురుఁడు | 120 |
| మ. | తనుజామాత్రవు గావు వంశమున సౌందర్యంబునన్ సద్గుణం బున శ్రీదేవికి సాటిసేయఁదగు నిన్ బూబోఁడి! మావాని కి మ్మని యే బంధుఁడు వేడఁగా వెఱచుఁ బ్రత్యాఖ్యాన శంకాప్తి జ వ్వని వైనన్ దినముల్ క్రమింపఁబడె నుద్వాహార్హునిం గానమిన్ | 121 |
| చం. | కమలదళాక్షి! కూఁతు నిలఁ గాంచుట మేలగు నైన నొక్క ప క్షమున విచారహేతు వని కాంచెద నెట్లగునన్నఁ దల్లి వం శము గురు నన్వయంబు పతి సంతతి కన్యదుర్మాతయైనఁ జొ ప్పమి యపకీర్తియున్ బడయు బాంధవ నిందయు నొందుఁ గావునన్ | 122 |
| ఉ. | దీని వరించు వీఁడనుచు దేవుఁ డెఱుంగునొ లే కెఱుంగఁడో కాని తదన్యుఁడెట్లెఱుఁగుఁ గాన యెఱుంగ నితండు నీ విభుం డౌనని తల్లి! నీవలన నన్వయ మొప్పఁ బ్రసిద్ధిఁగాంచు నం చేనును నెల్లబాంధవులు నెన్నుదు మిప్పని దీర్పవే యనన్ | 123 |
| ఉ. | కమ్మల డాలు చెక్కుల ధగద్ధగలీన మొగంబువంచి కా నిమ్మని లేచి సిగ్గు మది హెచ్చిల మ్రొక్కినఁ దండ్రి యెత్తి మా యమ్మ! సుపుత్రులం గని శుభాన్వితవై మను మిమ్మహామునిన్ సమ్మతిఁగొల్చి నీవని ప్రసన్నత దీవనలిచ్చి పంచినన్ | 124 |
| సీ. | నఖరుచుల్ చరణారుణచ్ఛాయలను గూడి - యలరు కుంకుమగంధ మవని కొసఁగ రమణీయ మణినూపురధ్వనుల్ శుచిపక్ష - లగు ద్విజాతుల పల్కు లనుసరింప సొగసువాలు మెఱుంగుఁ జూపు లాశవీ - థికలఁగల్వవిరి మేలుక ట్లమర్ప! గరపల్లవశ్రీలు గంకణారవముచేఁ - గోయిల యెలనాగగుంపుఁ బిలువఁ | |
| గీ. | గాంచికాఘంటికలు మ్రోయ నంచితోరు కదళికలు మీఱ ఘనకుచ కనకకలశ యుగనిగన్నిగ లొలుక నయ్యువిద శోభ నాకృతినిఁ జేరెఁ బౌలస్త్యు నాశ్రమంబు | 125 |
| కం. | కాంచనపాంచాలికవలె మించిన యక్కాంచనాంగి మొయిజిగి పయి వ్యా పించం గాంచిన తరువులు గాంచన తరువుల తెఱంగుఁగైకొనె నచటన్ | 126 |
| కం. | సాయమున మరుని కెందొగ సాయకమన రమణి యిటుల చని హోమంబుం జేయుచు రెండవ స్వాహా నాయకుఁ డనఁదగు పులస్త్యనందనుఁ జేరెన్ | 127 |
| ఉ. | చూచి మరీచిమాలి రుచిఁ జొక్కెడు పద్మినిలీల రక్తితో నా చెలి యిచ్చ మెచ్చుకొని యాతని మ్రోల నతాననాబ్జసం సూచితలజ్జయై నిలిచి క్షోణిఁ బదాగ్రమునన్ లిఖించుచున్ వేచినయంత హోమవిధి విశ్రవుఁడున్ నెఱవేర్చి ముందటన్. | 128 |
| సీ. | తెలివియౌ చేరలంతేసి కన్నులదాని - మొలకనవ్వుల ముద్దుమోము దాని వెలయ సందెడు తలవెండ్రుకల్ గలదాని - బసమించు నెలవంకనొసలిదానిఁ గమ్మడా లొరయు బంగారుఁజెక్కులదానిఁ - దావి వీడెపుఁగావి మోవిదాని మబ్బు సిబ్బెపు గబ్బి గుబ్బచన్నుల దానిఁ - బిడికిట నడఁగు నెన్నడుముదాని | |
| గీ. | మెఱుఁగువలెఁ దళ్కు తళుకను మేనిదానిఁ గన్నె ప్రాయంబుచే వన్నెఁ గన్నదానిఁ దోరపుఁబిఱుందుదానిఁ బెందొడలదాని సొగసు నడదాని నక్కన్నెఁ జూచె నతఁడు | 129 |
| ఉ. | చూసి సవిస్మయాత్ముఁ డగుచున్ ముని యెవ్వతె వేమి నీదు పే రే చెలి లేక యొంటి యిట కేటికి వచ్చితి వెవ్వరైనఁబ్రే రేచిరొ నీవె వేడ్కకుఁ జరించెదొ కల్గినమాట గల్గిన ట్లో చెలి! దెల్పుమన్న నదియుం గరముల్ ముకుళించి యిట్లనున్ | 130 |
| మ. | కరుణాసాగర! నే సుమాలి యను రక్షస్స్వామి గారుపుఁగూఁ తురఁ బుష్పోత్కట చెల్లెలన్ రహి వహింతుం గైకసీ సంజ్ఞచే గురు నిర్దేశమునన్ భవచ్చరణముల్ గొల్వంగఁ దా వచ్చితిం బరికింపం దగు నా మనోరథము మీ భవ్యప్రభావంబునన్ | 131 |
| వ. | అని పలికిన యచ్చిలుకలకొలికి పలుకులు విని, తన మనోదృష్టి నది వచ్చిన రాక యెఱింగి, సుగుణాభినందనుండగు నప్పులస్త్య నందనుం డిట్లనియె. | 132 |