శ్రీమహాభాగవతము - తృతీయస్కంధము - విదురుండు తీర్థయాత్ర సేయుట - బమ్మెర పోతన

విదురుండు తీర్థయాత్ర సేయుట

ఉ.	పాండునృపాలనందనులు బాహుబలంబున ధార్తరాష్ట్రులన్‌ భండనభూమిలో గెలిచి పాండురశారదచంద్రచంద్రికా ఖండయశఃప్రసూనకలికావళిఁ గౌరవరాజ్యలక్ష్మి నొం డొండ యలంకరింపుచు జయోన్నతి రాజ్యము సేయుచుండఁగన్‌.	3
క.	మనుజేంద్ర! విదురుఁ డంతకు, మును వనమున కేఁగి యచట మునిజనగేయున్‌ వినుతతపోధౌరేయున్‌, ఘను ననుపమగుణవిధేయుఁగనె మైత్రేయున్‌.	4
క.	కనుఁగొని తత్పాదంబులు, దన ఫాలము సోక మ్రొక్కి తగ నిట్లనియెన్‌ మునివర! సకల జగత్పా, వన చరితుఁడు గృష్ణుఁ డఖిలవంద్యుండెలమిన్‌.	5
క.	మండిత తేజోనిధి యై, పాండవ హితమతిని దూతభావంబున వే దండపురి కేగి కురుకుల, మండనుఁడగు ధార్తరాష్ట్రు మందిరమునకున్‌.	6
తే.	చనఁగ నొల్లక మద్గృహంబునకు భక్త, వత్సలుండగు కృష్ణుండు వచ్చుటేమి కతము? నాకది యెఱిఁగింపు కరుణతోడ, ననుచు విదురుండు మైత్రేయు నడిగె ననిన.	7
క.	విని వెఱఁగంది పరీక్షి, న్మనుజవరేణ్యుండు విమలమతి నిస్తంద్రున్‌ మునికుల జలనిధి చంద్రున్‌, సునిశిత హరిభక్తిసాంద్రు శుకయోగీంద్రున్‌.	8
క.	కని యిట్లనె మైత్రేయుని, ననఘుండగు విదురుఁ డేరహస్యము లడిగెన్‌? ముని యేమి చెప్పె? నే పగి, దిని దీర్థము లాడె? నెచటఁ దిరుగుచు నుండెన్‌?	9
తే.	ఇన్ని దెలియంగ నానతి యిచ్చి నన్ను, నర్థి రక్షింపవే విమలాంతరంగ! ఘన దయాపాంగ! హరిపాద కమలభృంగ!, మహిత గుణసంగ! పాపతమఃపతంగ!	10
చ.	అనవుడు బాదరాయణి ధరాధిపుతో ననుఁ బూరువంశ వ ర్ధన! విను కష్టుఁడైన ధృతరాష్ట్రనృపాలుఁడు పెంపుతో సుయో ధన ముఖ పుత్రులం గడు ముదంబునఁ బెంపుచుఁ బాండురాజు ద ప్పిన పిదపన్‌ దదాత్మజులు పెల్కుఱి తన్నని చేర వచ్చినన్‌.	11
వ.	ఇట్లు వచ్చిన పాండవులయెడ నసూయానిమగ్నులై సుయోధనాదులు	12
క.	పెట్టిరి విషాన్న, మంటం, గట్టిరి ఘనపాశములను, గంగానదిలో నెట్టిరి, రాజ్యము వెడలం, గొట్టిరి, ధర్మంబు విడిచి కుటిలాత్మకులై.	13
క.	క్రూరాత్ములగుచు లాక్షా, గారంబున వారు నిద్ర గైకొని యుండన్‌ దారుణశిఖి దరికొలిపిరి, మారణకర్మముల కప్రమత్తులు నగుచున్‌.	14
తే.	సూరిజనగేయ మగు రాజసూయ యజ్ఞ, విలస దవభృథస్నాన పవిత్రమైన ద్రౌపదీచారువేణీభరంబు వట్టి, కొలువులోపల నీడ్చిరి కుత్సితమున.	15
క.	కావున వారల కపకృతిఁ, గావింపని దొక దినంబు గలుగదు, తమ జ న్మావధి నిజనందనులను, వావిరి న య్యంధనృపతి వలదనఁడయ్యెన్‌.	16
తే.	మాయజూదంబు వన్ని దుర్మార్గవృత్తిఁ, బుడమిఁగొని యడవులకుఁబోనడువ నచటఁ దిరిగి వారలు సమయంబు దీర్చి యేఁగు, దెంచి తమ యంశ మడిగినఁ బంచి యిడక.	17
వ.	ఉన్న యెడ.	18
చ.	సకలనియంతయైన హరి సర్వశరణ్యుఁడు మాధవుండు సే వక నవకల్పకంబు భగవంతుఁ డనంతుఁ డనంతశక్తి నం దకధరుఁ డబ్జలోచనుఁడు ధర్మతనూభవుచే నియుక్తుఁడై యకుటిల భక్తియోగమహితాత్మకుఁడై ధృతరాష్ట్రుపాలికిన్‌.	19
క.	చని యచట భీష్మ గురు త, త్తనయ కృపాచార్య నిఖిల ధాత్రీపతులున్‌ విని యనుమోదింపఁగ ని, ట్లనియెన్‌ ధృతరాష్ట్రుతోడ నవనీనాథా!	20
క.	కౌరవపాండవు లిరువురు, నారయ నీ కొక్క రూప యవనీవర! నీ వే రీతి నైనఁబాండు కు, మారుల పాలొసఁగితేని మను నుభయంబున్‌.	21
క.	అని ధర్మబోధమునఁ బలి, కిన మాటలు చెవుల నిడమిఁగృష్ణుడు విదురున్‌ ఘన నీతిమంతుఁబిలువం, బనిచినఁ జనుదెంచెఁగురుసభాస్థలమునకున్‌.	22
వ.	చనుదెంచి యచటి జనంబులచేత నుపస్థితంబైన కార్యంబు దెలుపఁబడినవాఁడై ధృతరాష్ట్రు నుద్దేశించి యిట్లనియె.	23
మ.	ధరణీనాయక! పాండుభూవిభుఁడు నీ తమ్ముండు; దత్పుత్త్రులన్‌ బరిరక్షించిన ధర్మముందగవునుంబాటిల్లు; వంశంబు సు స్థిర సౌఖ్యోన్నతిఁ జెందు; శత్రుజయమున్‌ జేకూరు; గోపాల శే ఖరు చిత్తంబును వచ్చు నట్లగుటయౌఁ గౌరవ్యవంశాగ్రణీ!	24
ఆ.	వారి తండ్రి పాలు వారికి నొసఁగి నీ, పాలు సుతుల కెల్లఁబంచి యిచ్చి చలము విడిచి ధర్మమలవడ నీ బుద్ధిఁ, జొనుపవయ్య! కులము మనుపవయ్య!	25
చ.	వినుము నృపాల! నా పలుకు, వేయును నేల సమీరసూతి నీ తనయుల పేరు విన్నఁ బదతాడిత దుష్టభుజంగమంబు చా డ్పునఁ గనలొందు నింతయును మున్నునుఁ జెప్పితిఁగాదె వాని చే తన భవదీయపుత్త్రులకుఁదప్పదు మృత్యు వదెన్ని భంగులన్‌.	26
వ.	అదియునుంగాక	27
క.	నీ పుత్త్రుల శౌర్యంబును, చాపాచార్యాపగాత్మజాత కృపభుజా టోపంబును గర్ణు దురా, లాపంబును నిజముగాఁదలంతె మనమునన్‌.	28
వ.	అట్లేని వినుము.	29
ఉ.	ఏ పరమేశుచే జగము లీ సచరాచరకోటితో సము ద్దీపిత మయ్యె; నే విభుని దివ్యకళాంశజు లబ్జగర్భ గౌ రీపతి ముఖ్యదేవ ముని బృందము; లెవ్వఁ డనంతుఁ డచ్యుతుం డా పురుషోత్తముండు కరుణాంబుధి గృష్ణుఁడు వో నరేశ్వరా!	30
ఉ.	అట్టి జగన్నివాసుఁడు మురాసురభేది పరాపరుండు చే పట్టి సఖుండు వియ్యమును బాంధవుఁడున్‌ గురుఁడున్‌ విభుండునై యిట్టల మైన ప్రేమమున నెప్పుడుఁ దోడ్పడుచుండు వారలన్‌ జుట్టనవ్రేల నెవ్వరికిఁ జూపఁగ వచ్చును బార్థివోత్తమా!	31
ఉ.	కావునఁ బాండునందనులఁ గాఱియపెట్టక రాజ్యభాగమున్‌ వావిరి నిచ్చి రాజ్యమును వంశముఁ బుత్త్రుల బంధువర్గమున్‌ గావుము; కాక లోభియగు కష్టసుయోధను మాట వింటివే భూవర! నీ యుపేక్ష నగుఁబో కులనాశము బంధునాశమున్‌.	32
తే.	ఒకనికై యిట్లు కుల మెల్ల నుక్కడంప, నెత్తుకొనఁజూచె దిది నీతియే నృపాల! వినుము నా మాట; నీ సుయోధనుని విడిచి, కులము రాజ్యంబుఁదేజంబు నిలుపవయ్య!	33
క.	అని యిట్లు దఱిమి చెప్పిన, విని దుర్యోధనుఁడు రోషవివశుండై తా నినతనయ శకుని దుశ్శా, సనుల నిరీక్షించి తామసంబునఁ బలికెన్‌.	34
క.	దాసీపుత్త్రుని మీర లు, దాసీనుంజేయ కిటకుఁదగునె పిలువఁగా? నాసీనుండై ప్రేలెడు, గాసిలి చెడిపోవ వెడలఁగా నడువుఁడిఁకన్‌.	35
వ.	అని యిట్లు దుర్యోధనుం డాడిన దురాలాపంబులు దనకు మనస్తాపంబుసేయం గార్యంబు విచారించి ధైర్యం బవలంబించి యొండు పలుక నొల్లక శరశరాసనంబులు విడిచి క్రోధంబు నడఁచి వనంబునకు జని యందు.	36
సీ.	విష్ణుస్వయంవ్యక్త విమలభూములను బవిత్రంబులగు హరిక్షేత్రములను నెలకొని దేవతానిర్మితహరిదివ్యభూముల గంగాదిపుణ్యనదుల సిద్ధపురాణప్రసిద్ధ పుణ్యాశ్రమ స్థలముల నుపవనస్థలములందు గంధమాదనముఖక్ష్మాభృత్తటంబుల మంజులగిరికుంజపుంజములను
తే.	వికచకైరవ పద్మ హల్లక మరంద, పాన పరవశ మధుకర గాన బుద్ధ రాజహంస విలాస విరాజమాన, మగుచుఁ జెలువొందు పంకేరుహాకరముల.	37
క.	మఱియును ఋష్యాశ్రమ వన, సరి దుపవన నద పుళింద జనపద గిరి గ హ్వర గోష్ఠ యజ్ఞశాలా, పుర దేవాయతన పుణ్యభూములయందున్‌.	38
క.	కూరలుఁ గాయలు నీ ళ్ళా, హారముగాఁ గొనుచు నియమ మలవడఁగ నసం స్కార శరీరుం డగుచు ను, దారత నవధూతవేషధరుఁడై వరుసన్‌.	39
క.	హర్షము గదురఁగ భారత, వర్షమునంగలుగు పుణ్యవరతీర్థము లు త్కర్షంజూచుచు విగతా, మర్షుండై సంచరించె మనుజవరేణ్యా!	40
వ.	ఇట్లు సంచరించుచుఁ బ్రభాసతీర్థమ్మునకు వచ్చునపుడు	41
చ.	అరుగుచు దైత్యభేదన దయాపరిలబ్ధ సమస్త మేదినీ భరణధురంధరుండగుచుఁబాండుసుతాగ్రజుఁడొప్పుచుండ న త్తఱి విదురుండుఁదత్సరిదుదంచిత సాల రసాల మాధవీ కురవక మాలతీ వకుళ కుంజ లసత్తటమందు నున్నెడన్‌.	42
చ.	నరవర! వేణుజానలవినష్ట మహాటవిమాడ్కిఁ బాండు భూ వర! ధృతరాష్ట్ర సూను లనివార్య నిరూఢ విరోధ మెత్తి యొం డొరుల జయింపఁగోరి కదనోర్విఁగురుక్షితిపాలముఖ్యు లం దఱు మృతు లౌటయున్‌ విని ఘనంబుగ శోకనిమగ్నచిత్తుఁడై.	43
ఉ.	ఆ యెడఁ గాలు దన్నక రయంబున నేఁగి సరస్వతీనదీ తోయములందుఁగ్రుంకి మునితుల్యుఁడు వే చనియెం దనూనపా త్తోయరుహాప్తభార్గవ పృథుత్రిత సోమ సుదాస శక్తి భృ ద్వాయు యమాభిధానయుత వాహినులందనురక్తిఁగ్రుంకుచున్‌.	44
ఉ.	వెండియుఁ బుణ్యభూములఁ బవిత్రసరిత్తులఁ జూచుచున్‌ రమా మండనుఁడుండు దివ్యరుచిమన్మణి చారుకవాట గేహళీ మండిత సౌధగోపుర విమానము లున్నతభక్తిఁ జూచుచున్‌ నిండిన వేడ్కఁ గృష్ణపద నీరజచింతనుఁడై క్రమంబునన్‌.	45