| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభాగవతము | తృతీయస్కంధము |
| క. |
గీర్వాణులార! యుష్మ, త్పూర్వజు లాత్మీయసుతులు పుణ్యులు విచర న్నిర్వాణులు సనకాదులు, సర్వంకష శేముషీ విచక్షణు లెందున్. |
502 |
| క. |
వారలు నిస్స్పృహు లగుచు న, వారణ భువనంబు లెల్ల వడిఁగ్రుమ్మరుచున్ ధీరు లొకనాఁడు భక్తిన్, శ్రీరమణీశ్వరపదాబ్జసేవానిరతిన్. |
503 |
| చ. |
చని చని కాంచి రంత బుధసత్తము లంచిత నిత్యదివ్యశో భన విభవాభిరామముఁబ్రపన్నజనస్తవనీయనామమున్ జననవిరామమున్ సుజనసన్నుతభూమము భక్తలోకపా లనగుణధామముం బురలలామముఁజారువికుంఠధామమున్. |
504 |
| ఉ. |
ఆ మహనీయపట్టణమునందు వసించెడివార లాత్మ ని ష్కామఫలంబె సత్ఫలముగాఁదలపోసి ముముక్షుధర్ములై శ్రీమహిళాధిపాంఘ్రిసరసీరుహపూజ లొనర్చుచున్ మహో ద్దామతదీయరూపములఁదాల్చి సుఖించుచు నుందు రెప్పుడున్. |
505 |
| చ. |
విగతరజస్తమోగుణుఁడు విశ్రుతచారుయశుండు శుద్ధ స త్త్వగుణుఁడజుండనాది భగవంతుఁడనంతుఁడనంతశక్తియున్ నిగమచయాంతవేద్యుఁడు వినిశ్చలనిర్మలధర్మమూర్తియు న్నగు హరిపేరఁ బెంపెసఁగు నన్నగరోపవనమ్ము లిమ్ములన్. |
506 |
| వ. | మఱియుఁ గైవల్యంబు మూర్తీభవించిన తెఱంగునం బొలుపారుచు “నైశ్శ్రేయస” నామంబున నభిరామంబై సతతంబును సకలర్తుధర్మంబులు గలిగి యర్థిజనంబుల మనంబుల ఘనంబులుగ నీరిక లెత్తిన కోరికలు సారికలు గొన నొసంగుచు నితర తరురహితంబులును గామదోహన సహితంబులును బుష్పఫల భరితంబులునై తనర్చు సంతానవన సంతానంబులును, సమంచిత వసంత సమయ సౌభాగ్య సంపదభిశోభిత వాసంతికాకుసుమ విసర పరిమళ మిళిత గళిత మకరంద లలితామోద ముదిత హృదయులై, యఖండతేజోనిధి యగు పుండరీకాక్షు చరిత్రంబు లుగ్గడింపలేక ఖండితజ్ఞానులయ్యును నిరతిశయ విషయసుఖానుభవ కారణం బగుట నిందిరాసుందరీరమణ చరణ సేవా విరమణ కారియై యున్నదని తలంచి తద్గంధ ప్రాపక గంధవహునిం దిరస్కరించి నారాయణ భజనపరాయణులై చరియించు సుందరీ యుక్తులైన వైమానికులును, వైమానిక మానసోత్సేకంబుగం బారావత హంస సారస శుక పిక చాతక తిత్తిరి మయూర రథాంగ ముఖ్య విహంగ కోలాహల విరామంబుగా నరవిందనయన కథాగానంబు లనూనంబులుగా మొరయ మదవదిందిందిర సందోహకలిత పుష్పవల్లీమతల్లికలును, నకుంఠిత చరిత్రుండైన వికుంఠనిలయుని కంఠంబునం దేజరిల్లు విలసిత తులసీదామంబుం గనుంగొని యీ తులసీదామంబు హరి మంగళగళవిలగ్నంబై యుండు సౌభాగ్యంబు వడయుట కేమి తపంబు గావించెనో యని బహూకరించు చందంబున నొప్పు చందన మందార కుందారవింద పున్నాగ నాగ వకుళాశోక కురవకోత్పల పారిజాతాది ప్రసూనమంజరులును, మంజరీ పుంజ రంజిత నికుంజంబులయందు నుత్తుంగ పీన కుచ భారాకంపిత మధ్యంబులుఁ గటితట ఘటిత కనకమేఖలా కలాప నినదోపలాలిత నీల దుకూల శోభిత పృథునితంబభరాలసయాన హసిత కలహంస మయూర గమనంబులు, నసమశర కుసుమశర విలసితంబు నపహసించు నయన కమలంబులుం గలిగిన సుందరీ సందోహంబులం దగిలి కందర్ప కేళీ విహారంబుల నానందంబు నొందక ముకుంద చరణారవింద సేవాపరిలబ్ధ మరకత వైడూర్య హేమమయ విమానారూఢులై హరిదాసులు విహరించు పుణ్యప్రదేశంబులును, నిందిరాసుందరి త్రైలోక్య సౌందర్యఖని యైన మనోహరమూర్తి ధరియించి రమణీయ రణిత మణి నూపుర చరణారవిందయై నిజహృదయేశ్వరుండైన సర్వేశ్వరుని మందిరంబునం జాంచల్య దోష రాహిత్యంబుగ వర్తింపం గరకమల భ్రమణీకృత లీలాంబుజాతయై తన నీడ కాంచన స్ఫటికమయ కుడ్యప్రదేశంబులం బ్రతిఫలింప శ్రీనికేతనుని నికేతన సమ్మార్జన కైంకర్యంబు పరమధర్మంబని తెలుపు చందంబునం జూపట్టుచు నిజవనంబునం దనరు సౌరభాభిరామంబులగు తులసీదళదామంబుల నాత్మనాయకుని చరణారవిందంబుల నర్చించుచు నొసలి మృగమదపుటసలున మసలుకొని తుంపెసలాడు కురులును, లలిత తిలప్రసూన రుచిరాభ నాసం దనరు మోముఁదామర విమల సలిలంబులఁ బ్రతిబింబింప నిజమనోనాయకుచేతం జుంబితంబగుటగాఁ దలంచి లజ్జావనతవదన యై యుండంజేయు ప్రవాళలతికాకులంబులైన కూలంబులు గల నడబావులును గలిగి పుణ్యంబునకు శరణ్యంబును, ధర్మంబునకు నిర్మలస్థానంబును, సుకృతమూలంబునకు నాలవాలంబునునయి పొలుపొందుచుండు. | 507 |
| చ. |
హరివిముఖాత్ము లన్యవిషయాదృతచిత్తులుఁబాపవర్తులున్ నిరయనిపాతహేతువును నింద్యచరిత్రము నైన దుష్కథా నిరతిఁజరించువారలును నేరరు పొందఁగ నిందిరామనో హరచరణారవిందభజనాత్మకు లుండెడు గొంది నారయన్. |
508 |
| వ. | వెండియు. | 509 |
| చ. |
హరిఁబరమేశుఁగేశవు ననంతు భజింపఁగ ధర్మతత్త్వ ధీ పరిణతిసాధనంబగు స్వభావముఁదాల్చినయట్టి మర్త్యు లా సరసిజనేత్రు మాయను భృశంబుగ మోహితులై తదంఘ్రి పం కరుహము లర్థిమైఁ గొలువఁగానమిఁబొందరు తత్పదంబునన్. |
510 |
| చ. |
మఱియు సరోరుహోదరుని మంగళదివ్యకథానులాపని ర్భరపరితోషబాష్పకణబంధురచారుకపోలగద్గద స్వరపులకీకృతాంగు లగువారలు నిస్స్పృహచిత్తు లత్యహం కరణవిదూరు లుందురు సుకర్ముల యుండెడి పుణ్యభూములన్. |
511 |
| వ. | అందు. | 512 |
| మ. |
వరవైకుంఠము సారసాకరము, దివ్యస్వర్ణశాలాంక గో పురహర్మ్యావృతమైన తద్భవన మంభోజంబు, దన్మందిరాం తరవిభ్రాజితభోగికర్ణిక, తదుద్యద్భోగపర్యంకమం దిరవొందన్ వసియించు మాధవుఁడు దా నేపారు భృంగాకృతిన్. |
513 |
| వ. | అంత. | 514 |
| మ. |
హరిచేఁబాలితమైన కాంచనవిమానారూఢ మైనట్టి స త్పురుషానీకముచేఁదనర్చి విభవాపూర్ణప్రభావోన్నతిం గర మొప్పారు తదీయధామము జగత్కల్యాణమూర్తుల్ మునీ శ్వరు లర్థిన్ నిజయోగశక్తిఁ బరితుష్టస్వాంతులై చెచ్చెరన్. |
515 |
| వ. | డాయంజని. | 516 |
| చ. |
మరకతరత్నతోరణసమంచిత కుడ్యకవాటదేహళీ విరచితషట్సుకక్ష్య లరవిందదళాక్షవిలోకనోత్సవా దరమతి నన్యముం గనక దాఁటి యనంతరకక్ష్య యందు ని ద్దఱను దదీయపాలుర నుదారసమానవయోవిశేషులన్. |
517 |
| సీ. |
కాంచననవరత్నకటకాంగుళీయక, హారకేయూరమంజీరధరులఁ గమనీయసౌరభాగతమత్తమధుకర, కలితసద్వనమాలికావిరాజి తోరస్స్థలుల గదాయుతులను ఘనచతు, ర్బాహుల నున్నతోత్సాహమతుల నారూఢరోషానలారుణితాక్షుల, భ్రూలతాకౌటిల్యఫాలతలుల |
|
| తే. |
వేత్రదండాభిరాముల వెలయు నమ్ము, కుందశుద్ధాంతమందిరాళిందభూమి నున్న యిద్దఱ సనకాదియోగివరులు, సూచుచును వృద్ధులయ్యు నా సుభగమతులు. |
518 |
| క. |
ధీరతఁబంచాబ్దముల కు, మారకులై కానఁబడుచు మనమున శంకం గూరక చతురాత్మకు లని, వారితగమనమున డాయ వచ్చిన నెదురన్. |
519 |
| క. |
శ్రీలలనేశ్వరదర్శన, లాలసులై యేగు బుధలలాముల నతి దు శ్శీలతఁ దద్వచనప్రతి, కూలమతింబోవకుండఁగుటిలాత్మకులై. |
520 |
| క. |
వారించిన వారలు బృం, దారకు లీక్షించుచుండ దారుణపటు రో షారుణితాంబకులై రొద, వారించుచు వారు నచటివారును వినఁగన్ |
521 |
| వ. | ఇట్లనిరి. | 522 |
| చ. |
పరము ననంతు భక్తపరిపాలు సుహృత్తము నిష్టు నీశ్వరే శ్వరు భజియింపఁగోరి యనివారణ నిం దరుదేర నిచ్చలున్ భరితముదాత్ములై కొలువఁ బాయక తద్భజనాంతరాయత త్పరమతి మాకు నిప్పు డరిపడ్డ దురాత్ముల నేఁడు గంటిరే? |
523 |
| వ. | అని మఱియు సనకసనందనాదులు జయవిజయులం జూచి యిట్లనిరి, మీ మనంబుల స్వామిహితార్థంబై నిష్కపటవర్తనులమైన మాబోఁటులఁ గుహక వృత్తింగల యితరజనంబులు భగవత్సదనంబుఁ బ్రవేశింతురో యను శంకం జేసి కొందఱం బ్రవేశింపం జేయుటయుఁ, గొందఱ వారించుటయు దౌవారికస్వభావంబని వారింపఁ దలంచితిరేనిఁ బ్రశాంత దివ్యమంగళ విగ్రహుండును, గతవిగ్రహుండును, భగవంతుండును, విశ్వగర్భుండును నైన యీశ్వరుండు ప్రాప్యంబును, ప్రాపకంబును, బ్రాప్తియు నను భేదశూన్యుండు గావున మహాకాశంబునందు ఘటపటాద్యాకాశంబులు వేఱులేక యేకంబై తోఁచు చందంబున విద్వాంసులగు వా రమ్మహాత్ముని సకలాత్మభేదరహితునింగాఁ బొడగందు రదియునుంగాక లోకంబు నందు రాజులు సాపరాధులైన కింకర జనంబుల నాజ్ఞాపించుచందంబున నీశ్వరుండు దండించునో యను భయంబునంజేసి వారించితిమని తలంచితిరేని భూసుర వేషధారులమైన మాకును వైకుంఠనాయకుండైన సర్వేశ్వరునకును భేదంబు లేకుండుటం జేసి శంక సేయం బనిలేదు. ఇట్లగుట యెఱింగి మందబుద్ధులరై మమ్ము వారించిన యనుచితకర్ములగు మీరలు మదీయశాపార్హు లగుదురు గావున భూలోకంబునం గామక్రోధలోభంబులను శత్రువులు బాధింపం బుట్టుండని పలికిన. | 524 |
| క. |
వారలు విని తమ మనముల, భూరిస్ఫుటచండకాండపూగంబులచే వారింపరాని భూసుర, దారుణవాక్యముల కులికి తల్లడపడుచున్. |
525 |
| క. |
పరితాపంబును బొందుచు, సరసిజలోచనుని భటులు సనకాదిమునీ శ్వరుల పదాంబుజములకుం, గర మర్థిన్ మ్రొక్కి నిటలఘటితాంజలులై. |
526 |
| వ. | ఇట్లనిరి. | 527 |
| మ. |
వరయోగీశ్వరులార! మమ్ము మది నొవ్వన్ మీరలిట్లన్న ని ష్ఠురవాక్యంబుల కింక మా మనములన్ శోకింపఁగారాదు, స త్పురుషశ్రేణిఁబరాభవించిన వృథాభూతాత్ములన్ మమ్ము మా దురితంబింతకుఁదెచ్చె, మీఁద శుభముం దూఁకొందు మే మారయన్. |
528 |
| వ. | అది యెట్లంటిరేని. | 529 |
| ఉ. |
మీ కరుణావలోకనసమేతులుగా మముఁజేయఁజిత్తముల్ దూఁకొనెనేని మా చనవుఁద్రోయక యీఁదగు, లోభమోహముల్ గైకొని పుట్టుచోట నవకంజదళాక్షుని నామవిస్మృతిం బై కొనకుండ దాననె శుభంబగు మీఁది మదీయజన్మముల్. |
530 |
| వ. | అను సమయంబున. | 531 |
| మ. |
హరి సర్వేశుఁ డనంతుఁ డా కలకలం బాలించి పద్మాలయా సరసాలాపవినోదసౌఖ్యరచనల్ సాలించి శుద్ధాంత మం దిరమాణిక్యసుదేహళుల్ గడచి యేతెంచెం బ్రపన్నార్తిసం హరుఁడై నిత్యవిభూతిశోభనకరుండై మానితాకారుఁడై. |
532 |
| వ. | మఱియును. | 533 |
| చ. |
శరనిధికన్యకామణియు సంభ్రమ మొప్పఁగఁ దోడరా మనో హరనిజలీలమైఁ బరమహంస మునీశ్వరవంద్యపాద పం కరుహములన్ వినూత్నమణికాంచననూపుర మంజుఘోషముల్ వరుసఁజెలంగ నార్యజనవంద్యుఁడు యోగిజనైకసేవ్యుఁడై, |
534 |
| చ. |
కరమణిహేమకంకణనికాయఝణంకృతు లుల్లసిల్ల న చ్చర లిడు హంసపక్షసితచామరగంధవహోచ్చలత్సుధా కరరుచిరాతపత్రసుభగప్రవిలంబిత హారవల్లరీ సరసగళత్తుషారకణజాలవిరాజితమంగళాంగుఁడై. |
535 |
| వ. | మఱియును. | 536 |
| సీ. |
నిఖిలమునీంద్రవర్ణితసస్మితప్ర స, న్నాననాంబుజముచే నలరువాఁడు విశ్రుతస్నేహార్ద్రవీక్షణ నిజభక్త, జనగుహాశయుఁడనఁదనరువాఁడు మానితశ్యామాయమానవక్షమున నం, చిత వైజయంతి రాజిల్లువాఁడు నతజనావనకృపామృతతరంగితములై, భాసిల్లు లోచనాబ్జములవాఁడు |
|
| తే. |
నఖిల యోగీంద్రజనసేవ్యుఁడైనవాఁడు, సాధుజనముల రక్షింపఁజాలువాఁడు భువనచూడావిభూషణ భూరిమహిమ, మించు వైకుంఠపురము భూషించువాఁడు. |
537 |
| సీ. |
కటివిరాజితపీతకౌశేయశాటితో వితతకాంచీగుణద్యుతి నటింప నాలంబికంఠహారావళి ప్రభలతోఁ గౌస్తుభరోచులు గ్రందుకొనఁగ నిజకాంతిజితతటిద్వ్రజకర్ణకుండలరుచులు గండద్యుతుల్ ప్రోదిసేయ మహనీయనవరత్నమయకిరీటప్రభా నిచయంబు దిక్కుల నిండఁ బర్వ |
|
| తే. |
వైనతేయాంసవిన్యస్తవామహస్త, కలితకేయూరవలయకంకణము లొప్ప నన్యకరతలభ్రమణీకృతానుమోద, సుందరాకార లీలారవింద మమర. |
538 |
| వ. | మఱియుఁ జరణారవింద మంజు కింజల్క పుంజ ప్రభారంజిత తులసీ మరంద బంధుర గంధానుబంధ సుగంధి గంధవహాస్వాద కలిత సేవా తత్పరులై చనుదెంచు యోగీంద్రులకు మానసానందకారియు, బహిః కరణాంతఃకరణ పరితోష ప్రకీర్ణ రోమాంచ రుచిదాయకంబును, బ్రభాపూర్తి యుక్తంబును నగు మూర్తితోడ నిజ సౌందర్య వర కళా వినిర్జిత శ్రీరమణీ సౌందర్య భాసమానుం డగుచుఁ బాదచారియై యఖిల విశ్వగురుం డైన సర్వేశ్వరుండు వేంచేసె నప్పుడు. | 539 |
| చ. |
స్థిరశుభలీల నట్లరుగుదెంచిన య వ్విభు విద్రుమారుణా ధర నవపల్లవస్ఫురదుదంచిత కుందరుచిస్మితైకసుం దరవదనారవిందము ముదంబునఁదప్పక చూచియున్ మునీ శ్వరులు నిజాత్మలం దనివి సాలక వెండియుఁజూచి రిమ్ములన్. |
540 |
| చ. |
సునిశితభక్తిఁదన్ముఖముఁజూచిన చూడ్కులు ద్రిప్పలేకయుం గనుఁగొని రెట్టకేలకు నకల్మషభక్తవిధూతఖేదముల్ మునిజనచిత్తమోదములు ముక్తినివాసకవాట భేదముల్ వినుతవినూత్ననూపురితవేదము లమ్మహనీయు పాదముల్. |
541 |
| చ. |
కని నఖపద్మరాగమణికాంతివిభాసితపాదపద్మముల్ మనములయందుఁ గీల్కొలిపి లబ్ధమనోరథయుక్తులై పునః పునరభివందనంబులు విభూతి దలిర్ప నొనర్చి యోగ మా ర్గ నిరతచిత్తులున్ వెదకి కానఁగలేని మహానుభావునిన్. |
542 |
| క. |
మానసమున నిలిపిరి త, ద్ధ్యానాస్పదుఁడైనవానిఁ దత్త్వజ్ఞులకుం గాన నగువాని భక్తజ, నానందకరైకమూర్తి నలరినవానిన్. |
543 |
| వ. | మఱియుం జక్షురింద్రియ గ్రాహ్యంబగు దివ్య మంగళ విగ్రహంబు ధరియించి యున్న పురుషోత్తము నుదాత్తతేజోనిధింజూచి సనకాదు లిట్లని స్తుతియించిరి. | 544 |