| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | ఆశ్రమవాసపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము |
| సీ. |
‘దేవతలకు నీవ దేవత; విట్టి ని | న్మామగాఁ బడసితి మహితకరుణ ననుఁ జూచి నాదువిన్నప మాదరింపు మేఁ | గన్యాత్వదశ నుండఁగా మదీయ జనకుని కడకుఁ గోపనుఁ డైన దుర్వాసుఁ | డన్మహాముని వచ్చె; నతని సవిన యార్చన కలనాసమారాధితుండుగాఁ | జేసితిఁ బ్రీతుఁడై ‘చెలువ! నీకు |
|
| ఆ. |
నిత్తు వరము; వేఁడు మెయ్యది కోరికి?’ | యనియె; నతఁడు ‘మీ ప్రియంబుకంటె ననఘ! మిగులు కోర్కియును గలదే? నాకు | నంటిఁ; గాని యొకఁడు నడుగ నైతి. |
095 |
| వ. | అమ్మాట తనమనంబునకు రానిచందంబు మొగంబునం దోఁప నత్తాపసవరుండు ‘వరం బెల్లభంగి నొసంగక పోవ; నడుగు’ మనుటయు, వెఱచియు నాదువేడ్కతెఱం గట్ల యగుటను ‘బుత్త్రుంగోరితిఁ గోరిన నమ్ముని పతి యొక్క మంత్రం బనుగ్రహించి ‘దీన నీ వావహించిన దేవతలు భవద్వశగతులై సుతజన్మంబు గలిగింతురు; విశేషించి ధర్మువునకుఁ దల్లివి గాఁగలదాన’ వని పలికి యంతర్ధానంబు చేసిన. | 096 |
| ఆ. |
అద్భుతమునఁ బొంది యమ్మంత్రరూప ము | ల్లమున నెప్పుడును దలంతు; నొక్క నాఁడు మేడమీఁదఁ బోఁడిమి నే నుండి | కంటిఁ బొడుచుచున్న కమలమిత్త్రు. |
097 |
| క. |
కని యిది కన్యకు దోషం | బని తలఁపక బాల్యసంభృతాజ్ఞానము వే డ్క నొనర్ప నావహించితి | ముని మంత్ర బలమున సూర్యు మునినాథవరా! |
098 |
| తే. |
ఆవహించిన నద్దేవుఁ డాకసమున | నాత్మమూర్తి వర్తింప మూర్త్యంతరంబు దాల్చి నాకడ కేతెంచెఁ దత్క్షణంబ | నాదుచిత్త మాశ్చర్యమగ్నంబు గాఁగ. |
099 |
| వ. | ఇట్లు చనుదెంచి. | 100 |
| సీ. |
‘అడుగు మిచ్చెద వరం’ బనిన వడంకుచుఁ | గేలు మొగిడ్చి ‘పొం డేల యిచట’ ననిన ‘వృథాహ్వాన మాచరించుట తప్పు | నిన్నును నెవ్వఁడు నీకు మంత్ర మిచ్చె నాతని శపియింతుఁ జుమ్మీ!’యని | పలికె నయ్యర్కుఁ; డే నలికి గురుని నిరపరాధుని శాపనిహతుఁగాఁ జేయుట | కోర్వక పుత్త్రకు నొసఁగు దేవ |
|
| తే. |
కృప భవత్సము’ ననిన నయ్యపరిమేయ | తేజుఁ డాత్మతేజమున నా దృఙఙఙ్ముఙఖేంద్రి యములు మనసును సమ్మోహితములు సేసి | యపుడు తనయుండు పుట్టెడు’ ననియెఁ బిదప. |
101 |
| వ. | అని నిర్దేశించి. | 102 |
| తే. |
‘నీకుఁ గన్యాత్వ వికలత గాక యుండ | వరము నిచ్చితి’ ననుచు దివమున కరిగె; జనకముఖబంధుచిత్తవంచనము నడపి | గూఢ మందిరాంతరమునఁ గొడుకుఁ గంటి. |
103 |
| క. |
కని యేటిలో నిడితిఁ గలఁ | గని నట్లయి యుండెఁ దత్ప్రకారం; బిది మీ కనినయది దివ్య బోధంబున నత్తెఱఁ గంతరంగమునఁ గొని కాలున్. |
104 |
| తే. |
పాప మయ్యెఁ గా కుండె నప్పనిఁ దలంచి | యళుకుచుండుదు; మద్భయ మపనయింపుఁ డతులకరుణ నిక్కురువృద్ధునభిమతమును | సఫలముగఁ జేయుఁ డివి నాకు సద్వరములు. |
105 |
| వ. | అనిన విని యమ్మునీంద్రుం డమ్మానిని కిట్లనియె. | 106 |
| సీ. |
‘నీ చెప్పినది యెల్ల నిక్కంబు కోడల! | యెగ్గు నీ యందు లే; దేల వెఱవ? సుర లద్భుతాపాదిచరితులు; కర్ణున | కట్లుగా నున్నది యగుటఁ జేసి యేటిలో నాతని నిడి తీవు; కన్యాత్వ | హాని లే కున్కిఁ గులాగ్రగణ్య వైతి; భవద్వృత్త మమలిన మగుటకు | ననుమాన మించుక యైన వలవ’ |
|
| ఆ. |
దనుచు నాదరార్ద్రుఁడయి పల్కి గాంధారి | తోడ ‘నీవు సుతులఁ దోడఁబుట్టు వులను గాంతు, నీదు చెలియలు గొంతియుఁ | గర్ణుఁ జూడఁ గాంచు గణ్యచరిత! |
107 |
| ఉ. |
ద్రౌపదియున్ సుభద్రయును దక్కటి కాంతలు భ్రాతృపుత్త్ర పౌ త్త్రోపవిలోక నోత్సవము నొందుదు రిచ్చటి కిప్డు వచ్చు టే నీ పని యాచరించుటకు; నిమ్మనుజేంద్రుఁడు నీవు గొంతి చిం తాపరితాపనోదన విధంబుగఁ గోరితి రట్లు చేసెదన్. |
108 |
| క. |
నీ కొడుకులకు మనుమలకు | శోకింపఁగ వలదు; వారు శూరత వెలయం జే కొనిరి రణమరణమున | నాక భువనసుఖము సద్గుణస్తవనీయా! |
109 |
| ఆ. |
భామ! విను మవశ్య భవితవ్య మైన భా | రతరణంబు పొంటె నతుల మహిమ మాననీయ దేవయోనులు జననంబు | నొంది రిందు మనుజయోనులందు. |
110 |
| సీ. |
ధృతరాష్ట్రుఁ డనఁగ వర్తిల్లెడు మేటి గం | ధర్వుఁడీ ధృతరాష్ట్రధరణివిభుఁడు తన్వి! పాండుఁడు మరుద్గణ మయజని; ధర్మ | దేవత సూవె యుధిష్ఠిరుండు; పవనుండు భీముఁడై ప్రభవించె; నరుఁ డను | ముని యర్జునుం డయి జనన మొందె. నారాయణుఁడు గృష్ణనాముఁడై జనియించెఁ; | గనుఁగొను కవల నాశ్వినులు గాఁగ; |
|
| తే. |
ద్వాపరంబుగ నెఱుఁగు గాంధార రాజు; | గలి సుయోధనుఁ డయ్యె; రాక్షసులు పుట్టి రతని యనుజులై; కర్ణుని నరుణకిరణుఁ | గాఁగ; నభిమన్యుఁ జంద్రునిఁ గాఁగఁ గనుము. |
111 |
| క. |
అనలుఁడు ధృష్టద్యుమ్నుం | డన ద్రౌపదితోడఁబుట్టె; ననిలుని యంశం బున జనియించె శిఖండియు; | ననిమిషగురుఁ డుద్భవించె నస్త్రగురుండై. |
112 |
| తే. |
వినుము వసుశక్తి గాంగేయుఁ డనఁగ జనన | మొందె; రుద్రాంశమున ద్రౌణి యుదయ మయ్యెఁ దెలియఁ జెప్పితిఁ గొందఱు కలరు మఱియు | నిర్జరాసురాంశముల జన్మించినారు.’ |
113 |
| క. |
అని పలికి ‘మీ మనంబుల | వనట సమస్తంబుఁ బుచ్చి వైచెద నాతోఁ జనుదెండు మీరు గంగకుఁ గనియెద రనిఁ దెగిన బంధుగణముల నచటన్.’ |
114 |
| తే. |
అనుచు నుత్థితుఁ డగుటయు నార్పుటెలుఁగు | లాకసం బంద ధృతరాష్ట్రుఁ డాది గాఁగఁ గలుగు నా సర్వజనులు నొక్కటఁ గడంగి | యరిగి రమ్మునినాథుతోఁ గురువరేణ్య! |
115 |
| క. |
అరుగఁగ మునిజనములు న | చ్చెరు వందుచు నమ్మునీంద్రు సేవించి మరు త్సరిదుపకంఠ తలమునకు | నరిగిరి కౌతుకము మనములందు నెలకొనన్. |
116 |
| వ. | అట్లు పౌరజానపదసహితు లై సకలజనంబులుం జని సాత్యవతేయుండు వనుప భాగీరథీతీరంబున విడిసి; ర వ్విచిత్రచరిత్రుండు దన చేయంబూనిన పని మఱునాఁడు రేపకడ సేయువాఁడుగాఁ బలికిన నయ్యందఱు నద్దినశేషంబు నా యామినియును శతసంవత్సరంబులుంబోలె నుండ సూర్యోదయసమయం బగుటయుఁ గాలోచితకృత్యంబు లాచరించి ధృతరాష్ట్రుుండును బాండుతనయులుం దపోధనులు నప్పారాశర్యుపాలికి నరిగి యమ్మునివరుం బరివేష్టించిరి; గాంధారీప్రముఖభామినులు నేతెంచి యొక్కవలన నతనిం గొలిచి యుండిరి; సర్వజనులు నఱ్ఱు లెత్తికొని యంతంత నిలిచిరి; తదనంతరంబ. | 117 |