శ్రీమహాభారతము - శాంతిపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము - భీష్ముఁడు శ్రీకృష్ణుని భక్తియుక్తుండై స్తుతించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

భీష్ముఁడు శ్రీకృష్ణుని భక్తియుక్తుండై స్తుతించుట (సం. 12-47-7)

సీ.	‘శుచియును హంసుండు శుచిషత్తుఁ బరముండుఁ \| బరమేష్ఠియును నగు భవ్యుఁ గొలుతు; మునులును సురలు నెవ్వనియున్నరూపెఱుం \| గరు సర్వవిదుని నప్పురుషుఁ గొలుతు; శ్రుతులు సెప్పఁగ మహామతులు దుఃఖౌషధం \| బుగ నెఱింగెడు పుణ్యమూర్తిఁ గొలుతు; లోకంబు లెల్లఁ గల్గుట నిల్చు టొదుఁగుట \| తనయంద యగు మహోత్తరునిఁ గొలుతు;
తే.	బక్షి రత్నచయంబు బుష్ప వ్రజంబుఁ \| బంజరము త్రాడు నార యుపాశ్రయముగ నుండు చాడ్పున విశ్వంబు నుండుటకు సు \| ఖాస్పదం బగు పుండరీకాక్షుఁ గొలుతు.	20
ఆ.	హరి సహస్ర శీర్షుఁ బరము సహస్రాక్షు \| వేదమయు సహస్రపాదు నలఁతు లైన వారి కంటె నలఁతి పెద్దలకును \| జాలఁబెద్ద యగు దయాళుఁ గొలుతు.	21
క.	అమృతమయు, ఋగ్యజు స్సా \| మముల యుపనిషద్వచ స్సమాజములకు వా చ్యమయిన పురుషోత్తము, ని \| క్కము రూపగు వాని భక్తిగమ్యుఁ దలంతున్‌.	22
ఆ.	అరణి నగ్ని వొడము కరణి దేవకి యందు \| విప్రకర్మయజ్ఞ వేద గుప్తి కై జనించె నెవ్వఁ డవ్వసుదేవ నం \| దను భజింతు నేకతానిరూఢి.	23
తే.	ఒకఁడు పండ్రెండు మూర్తులై యుండునట్లు \| గా హిరణ్య వర్ణంబగు గర్భ మదితి దాల్చి యెవ్వానిఁ గనియె దైత్యఘ్ను నట్టి \| దేవు సూర్యాత్మకునిఁ బ్రణుతింతు విష్ణు.	24
క.	సురపితృకోట్లం బూర్వా \| పర పక్ష దినముల నమృత పాన ప్రీతిం బొరయం జేయుచు వెలిఁగెడు \| హరి సోమాత్మకునిఁ గొల్తు నాత్మేశ్వరునిన్‌.	25
తే.	విశ్వసృజులను మునులచే వితతమగు స \| హస్ర వత్సర కలిత మహాధ్వరమునఁ గశ్యపబ్రహ్మ యెవ్వానిఁ గనియెఁ గనక \| పక్షు దార్‌క్ష్యాత్ముఁ దలఁతు నప్పద్మనాభు.	26
క.	సువ్యక్త క్షేత్రంబున \| నవ్యక్తాకృతి నిరూఢి నాసీనుం డై భవ్యత నుండెడు క్షేత్రా \| త్మ వ్యపదిష్టుఁ బ్రణుతింతు దామోదరునిన్‌.	27
క.	ప్రకృతి వికృతులను షోడశ \| వికారముల బెరసి ప్రకృతి వికృతిత్వము లొం దక యుండఁ గాంతు రెవ్వని \| సకల మునులు దలఁతు నట్టి సాంఖ్యాత్ము హరిన్‌.	28
క.	అంతశ్చర మారుతములు \| శాంతములుగఁ జేసి యనలసత్వము శమమున్‌ దాంతియు గల జనములు గను \| నంతర్హితుఁ గొలుతు జలశయను యోగాత్మున్‌.	29
క.	ఉపరమముం బ్రాపించిన \| యపుణ్య పుణ్యములు గలుగు నతిశాంతులు భ వ్యపుగతిఁ బొందెడు నానం \| దపు రూపుని విష్ణుఁ దలఁచెదను మోక్షాత్మున్‌.	30
తే.	చరణ నాభి శీర్షంబులు ధరయు నంత \| రిక్షమును దివమును జగచ్చక్షు రగ్ని దిశలు దృజ్ముఖ శ్రోత్రముల్‌ దీప్తు లెమ్మ \| హాంగునకు నట్టి హరిని లోకాత్ముఁ దలఁతు.	31
క.	భూతముల మ్రింగి, లోక \| వ్రాతము జలమయముఁ జేసి, వశ్యాత్మత ని ద్రాతిశయంబున బాలుం \| డై తేలెడు వానిఁ దలఁతు హరి మాయాత్మున్‌.	32
తే.	అంబుదంబులు గేశంబులందు, నదులు \| సర్వ తనుసంధులందును, జలధు లుదర దేశమున యందు నున్నట్టి దేవదేవుఁ \| గొలుతుఁ దోయాత్ము దేవకికొడుకుఁ గృష్ణు.	33
తే.	వదన బాహూరు పదము లెవ్వాఁడు విప్ర \| రాజ వైశ్య శూద్రులకు సంప్రభవ దేశ ములుగ వెలుఁగొందు నమ్మహామూర్తి విభవ \| దీప్తు వర్ణాత్మకునిఁ బ్రణుతింతు విష్ణు.	34
క.	మాసర్త్యయనాబ్దమయో \| ద్భాసిత రూపుఁ డయి సృష్టిఁ బ్రళయంబుఁ దగం జేసి పొలుపారు శౌరి ను \| పాసింతును యోగి భోగ్యబలుఁ గాలాత్మున్‌.	35
క.	ముని దివిజాదిక లోకము \| లనంతుఁ డన జగతి కెల్ల నాధారం బై పెనుపొందెడు శేషాత్ముని \| వినుతింతున్‌ విష్ణుభక్తి విభవ విధాయిన్‌.	36
క.	ఆదిత్య మరుద్వసురు \| ద్రాదిదివిజ గణము లెల్ల నవయవ రూపో త్పాదకలితు లెవ్వానికి \| నా దేవుని సంస్తుతింతు హరి దేవాత్మున్‌.	37
క.	సర్వము నందును దానున్‌ \| సర్వముఁ దనయందు నుండు సంచారంబున్‌ సర్వమునకుఁ దన వలనన \| సర్వాత్మకు నట్టి వృష్ణిసత్తముఁ దలఁతున్‌.	38
క.	మీనయి తా నతలగతం \| బైన నిగమ చయముఁ దెచ్చి యజునకు నొసఁగం గా నేర్చిన సుమనస్స \| మ్మానిత విగ్రహు భజింతు మత్స్యా త్ము హరిన్‌.	39
క.	అమృత మథనమున మంథన \| గము లీలోద్ధరణకేళిఁ గైకొని సురసం ఘమునకుఁ బ్రియ మొనరించిన \| యమేయుఁ గూర్మాత్ము నంబుజాక్షుం గొలుతున్‌.	40
క.	వారాహ రూపమునఁ బెం \| పారిన తన దంష్ట్ర నొకట నవని సగిరికాం తారంబుగ నెత్తిన యా \| శౌరిం గ్రోడాత్ముఁదలఁతు సమ్యగ్భక్తిన్‌.	41
ఆ.	నారసింహవపు రుదార భావము నొంది \| ఘను హిరణ్యకశిపు ఖర నఖముల వ్రచ్చి దీప్తమూర్తి వఱలు నృసింహాత్ము \| నాత్మభవుని భక్తి నాశ్రయింతు.	42
క.	వామన రూపంబున ను \| ద్దామ బలున్‌ బలి నడంచి త్రైలోక్యాతి క్రామితఁ బేర్చిన యద్భుత \| ధాముం గ్రాంతాత్ముఁ దలఁతు దామోదరునిన్‌.	43
ఆ.	పరశురాముఁ డనఁగ భవ్యుఁడు జమదగ్ని \| కుద్భవించి యిరువదొక్కమాఱు మనుజపతుల నెల్లఁ దునిమిన క్రోధాత్ము \| నధిక భక్తి శారినాశ్రయించు	44
క.	క్షత్రాత్ముఁ గొలుతు దశరథ \| పుత్రున్‌ శ్రీరాముఁ డనఁగఁ బొలిచిన దేవున్‌ శత్రుభయదు రావణు నొక \| మాత్రం దునుమాడినట్టి మధుసూదనునిన్‌.	45
క.	హల ముసల ధరునిఁ గరుణా \| నిలయ హృదయు రాము రౌహిణేయు సితాంగున్‌ జలద నిభాంబరుని శుచిం \| దలఁతును గోవిందు శౌర్యధను భోగాత్మున్‌.	46
మ.	యదువంశంబున వాసుదేవుఁ డనఁ గ్రీడార్థంబు జన్మించి, దు ర్మద దైత్యావలిఁ గూల్చి, పార్థునకు సారథ్యంబు త్రైలోక్య స మ్మద మారంగ నొనర్చి, దేవముని సమ్మానోద్ధృతిన్‌ భూభరం బు దొలంగించిన చక్రి నంబురుహనాభుం గొల్తుఁ గృష్ణాత్మునిన్‌.	47
క.	కలికాల చలిత ధర్మము \| నిలుపంగల యట్టి విష్ణునిం గల్క్యాత్ముం దలఁతుఁ దురగ వాహను మ్లే \| చ్ఛుల నెల్లం గీటడంచు శుభచారిత్రున్‌.	48
ఆ.	క్షరము లైన భూత సంఘంబులం దెల్ల \| నక్షర స్వరూపుఁడై వెలుంగు సకల బుద్ధివృత్తి సాక్షి సాక్ష్యాత్ము న \| స్పందబోధఘను ముకుందుఁ దలఁతు.	49
సీ.	పరమేశ పుణ్య, సుబ్రహ్మణ్య, భక్తవ \| త్సల, మహాదేవ, విశ్వప్రకాశ కరణ, హృషీకేశ, వరద నారాయణ, \| రాజీవనయన, హిరణ్యనాభ, యఖిల లోక నమస్కృతాంఘ్రి సరోరుహ \| యజ్ఞాంగ, యచ్యుత, యమృతరూప! నీకు మ్రొక్కెదఁ గరుణింపవే యతసీ కు \| సుమ వర్ణ పీతాంబరము ధరించి
ఆ.	యున్న నిన్ను నెవ్వ రుల్లంబునందుఁ ద \| లంతు రట్టి వారలకు భయంబు గలుగదెందు నేమి కార్యంబులం దెప్డు \| వినుత మంగళాయతనమ వగుట.	50
క.	మంగళము విష్ణుదేవుఁడు \| మంగళ మెమ్మైఁ దలంప మధురిపుఁ డుద్య న్మంగళ మంభోజాక్షుఁడు \| మంగళ మఖిలము విహంగమ ధ్వజుఁ డరయన్‌.	51
క.	నారాయణ పరములు నిజ \| మారయ బ్రహ్మంబుఁ బరము నంచిత సత్యో దార తపంబులుఁ గావున \| నారాయణపరత వీని నాల్గిటి నిచ్చున్‌.	52
తే.	విష్ణుమయ మగ్ని, హవియును విష్ణుమయము, \| విష్ణుమయము సర్వంబును విశదబుద్ధి నిట్లగుటఁ గందుఁ గావున నించుకేనిఁ \| గల్మషము నాకు లేకున్కి గానవచ్చు.	53
క.	శరణాగతుండ భక్తుఁడఁ \| బరమ పదవిఁ గోరెదను శుభంబుగ నన్నుం బరికించి యేది మే ల \| య్యిరవు దొరకొనంగఁ దలఁపవే కమలాక్షా!	54
తే.	తపమునకు విద్యకును జనుస్స్థానమైన \| జనన రహితుని యజ్ఞాత్ము శౌరి వాఙఙఙ్మ యాధ్వరార్చితుఁ జేసితి; నా జనార్ద \| నుండు మద్భజనమునఁ బ్రీతుండు గాత!’	55
క.	అని యి ట్లతుల స్తోత్రం \| బున హరిఁ బూజించి గంగపుత్రుఁడు మదిలో న నమః కృష్ణాయ యనుచు \| వినతశిరస్కుఁ డయి మ్రొక్కె విశ్రుతభక్తిన్‌.	56
వ.	అని పలికె నని చెప్పి వైశంపాయనుం డిట్లనియె.	57
క.	స్తవరాజం బనఁగ ముని \| స్తవనీయం బైన యీ వృషాకపి భవ్య స్తవనామృతార్ణవము సం \| స్తవనంబున నిచ్చు సుగతి జగతీనాథా!	58
క.	విను జనమేజయ భూవర! \| యనుత్తమంబయిన యిమ్మహా స్తవము పఠిం చిన వినినను వ్రాసిన శ్రీ \| యును నాయువుఁ బెంపుఁ బేరు నొసఁగు జనులకున్‌.	59
వ.	అని చెప్పి వైశంపాయనుండు వెండియు నిట్లనియె.	60
తే.	అట్లు హరిఁ బ్రస్తుతించి శాంతాత్మవృత్తి \| నూరకున్న శాంతనవుని భూరితేజు న మ్ముకుందునిఁ గీర్తించి రచట నున్న \| పరమ మునులు గద్గదికతోఁ గురువరేణ్య!	61
వ.	అంత నిక్కడ.	62
ఉ.	ఆ దివిజాపగాతనయు నంచిత భక్తికిఁ బ్రీతిఁ బొంది దా మోదరుఁ డప్పు డన్నరవరోత్తముచి త్తమునందు సర్వలో కాదృత దివ్యబోధ మహిమాతిశయం బుదయింపఁ జేయుచుం దా దయతోడ సెజ్జ డిగి ధర్మజుమోమునఁ జూడ్కి పర్వఁగన్‌.	63
వ.	‘భీష్ము పాలికిం బోదము ర’ మ్మని పలికి కృతపరికరబద్ధుండై వెడలి రథం బెక్కి ,సాత్యకిం దన పిఱింది వలనం బెట్టికొనియె; ధర్మనందన ధనంజయు లొక్క తేరును మారుతి నకుల సహదేవు లొక్క యరదంబును గృప యుయుత్సు సంజయు లొక్క స్యందనంబును నెక్కి తదీయంబులగు నేమీ నినాదంబులు దిక్కులం బిక్కటిల్ల నుచిత పరివార పరివృతులై నడచి; ర ట్లరిగి యస్థికేశ బహులంబును బహు ద్విప కుంభ ఖండ నర కపాల పాళి నిబిడంబును నై ప్రేతపత్యనుభూతోజ్ఝితం బైన యాపాన భూభాగంబు ననుకరించు, కురుక్షేత్రంబు దఱియు సమయంబున నయ్యంబుజాక్షుండు పాండవాగ్రజుతోడ.	64
తే.	‘దూరమున నైదు మడువులు దోఁచుచున్న \| యవి నరేశ్వర! మును వీనియందుఁ గాదె పరశురాముండు సేసెఁ దర్పణము నృపుల \| రక్తమున భూరితర పితృభక్తి వెలయ.	65
మ.	క్షితి నెందుం జరియించి భూపతుల నిశ్శేషంబుగా నేకవిం శతి వారంబులు ద్రుంచి యాతఁడు దుదిన్‌ శాంతత్వముం బొందె సు వ్రతుఁడై’ నావుడు నమ్మహీశుఁ ‘డతఁ డీ క్రౌర్యంబు సేయంగ నే ల తొడంగెన్‌? నృపు లెట్లు గల్గి రిల యెల్లం గైకొనం గ్రమ్మఱన్‌?’	66
వ.	అనుటయు నచ్యుతుండు ‘నప్పరశురామ జన్మప్రపంచంబును, దదీయ క్రోధ కారణంబును, నృపలోక మారణంబును, భూపాల వంశ పునస్సంభవ ప్రకారంబును మునులవలన వినిన చొప్పునం జెప్పెద’ నని యజ్జనపతి కి ట్లనియె.	67