| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | శాంతిపర్వము - షష్ఠాశ్వాసము |
| క. |
విను పాంసూదకముల చా | డ్పున జతుకాష్ఠముల భంగి భూతంబులకున్ మనుజేంద్ర! కలుగుఁ బొం దా | పని నన్యోన్యసమధీనభావము గలదే? |
192 |
| ఆ. |
ఒక్క మేనియంద యుర్వీశ! పంచభూ | తములు దశమితేంద్రియములు మనసు బుద్ధియును బ్రధానమును గల వివి యొక్కఁ | డొకటియవియె, యేల యొండు సెప్ప? |
193 |
| వ. | నిక్కంబునకు నెవ్వరు నెవ్వరివారుం గామి తెలియవే? యని పలికి వెండియు. | 194 |
| తే. |
‘సకలలోకములను సదశ్వంబు కరణి | ధావనము సేయుచుండుఁ బ్రధాన మింత యెఱిఁగి జననాథ! యెవ్వరి నెచటనుండు | వార లనువార మమ్మాటవలను సెపుమ! |
195 |
| తే. |
నీవు నీయందు నినుఁగను నెఱియ యొరుల | యందుఁ గానంగవలవదే యధిప! తన్ను నొరులనొక్కటిగాఁ జూచు పురుషుఁ డెచట | మీరలుండుదు రెవ్వరివార లనునె? |
196 |
| తే. |
అరులు మిత్త్రు లుదాసీను లనుచు సంధి | విగ్రహాది షడ్గుణముల వెరవు లొకరుఁ డలవరించుచు విజయంబు నాసపడుచు | నుండునటె? ముక్తితెఱఁ గిటులున్నె యరయ?! |
197 |
| ఉ. |
కావున నీవు ముక్తుఁడవు గా విటు గాకయు నిన్ను ముక్తుఁగా భూవర! చూచె దిక్కలఁక బుద్ధులు సెప్పి తగం దొలంగఁగాఁ ద్రోవఁగఁ బాడి బంధులకు దుర్మతి వుట్టినయట్టి మర్త్యు వా రే విధినైన మందు లిడి యెప్పటి బుద్ధి ఘటించుచాడ్పునన్. |
198 |
| వ. | ఏనెట్లు ముక్తుండఁగా? నంటేని విను మింకనుం జెప్పెద. | 199 |
| సీ. |
వర్గత్రయంబున వలనను సప్తాంగ | ములయందుఁ జిత్తంబు మెలఁగుచుండ, రాజులు-మజ్జనభోజన నిద్రావ | సరములు లోనుగా జనులుసేయు విజ్ఞాపనము విని యాజ్ఞాపనం బొన | రించుచు, మంత్రులుఁ బ్రేమపాత్ర తరుణులు నస్వతంత్రతఁ జేయ, నర్థుల | కొసరి తిండియు ధనగుప్తిమీఁది |
|
| తే. |
భరముఁ దమలో విరోధులై పట్టి మనసుఁ | జిక్కువఱుపంగఁ, బెక్కండ్రు సిరికి నడువఁ బరిహరించుచు - బహుదుఃఖపరులు నల్ప | సౌఖ్యులును నగుచునికి రాజ్యంబు తెఱఁగు. |
200 |
| వ. | వారలు ముక్తులు గామి దెల్లం బది యట్లుండె నీకు విశేషించియు. | 201 |
| చ. |
సదయ మనీషఁ బంచశిఖసంయమి మోక్షము దెల్పెనంటి, నీ హృదయము నాదు చొచ్చుటకు నెంతయు రోసితి, ముక్తు చందమే యిది? నిరపేక్షుఁడైన విను మెయ్యది యెట్లయినం బ్రశాంతిసం పద నొకయింతయుం గలఁగఁ బాఱకయుండఁడె నిర్వికారుఁడై? |
202 |
| క. |
విను శూన్యస్థానంబున | నునికి యతికిఁ గృత్య మగుట నుర్వీశ్వర! ము క్తుని మానసంబు శూన్యం | బని చొచ్చితి, ముక్తి లేమి నది తప్పయ్యెన్. |
203 |
| వ. | అట్లుం గాక. | 204 |
| ఆ. |
కాలుఁజేయి మొదలుగాఁగల నాయంగ | కములలోన నిన్నుఁ గలయ దొకటి యేని, రిత్త యిప్పుడేటికిఁ గటకటం | బడుచు నిట్లు దూరఁబలికి తధిప! |
205 |
| వ. | అని యమాత్యుల దిక్కు సూచి. | 206 |
| ఆ. |
వీరు పెద్దవారు; వీరలు విన నిట్టి | తులువమాటలాడ దొరకుఁదగునె? యెదిరిఁ దూలవుచ్చు టే మంచివెరవు? గాం | భీర్యహాని దలఁచు పెంపు లేదె? |
207 |
| క. |
వనితల పురుషులయెడఁ బు | ట్టినయది వెల్లివిరిసేఁత డిమ్మరితన, మె ట్టి నికృష్టుం డైనను ని | ప్పనికిఁ జొరఁడు; దగునె యిది నృపాలసుతునకున్? |
208 |
| చ. |
బిసరుహపత్రలగ్న జలబిందువు చాడ్పున సంగవర్జితో ల్లసనమునన్ వసించితి నిలావర! నీ మది నిట్టిదానిఁగాఁ బొసఁగ నెఱుంగవైతి నను; బొంకగు టేర్పడియెన్ విముక్తి చొ ప్పు సదయవృత్తి నీకు మునిపుంగవు చెప్పుట మాటలేటికిన్? |
209 |
| క. |
నీవు గృహధర్మ పరతయుఁ | బో విడిచితి; నీకు మోక్షమును విదితము గా దేవలనికిఁ గా కిట్లు ధ | రావర! మిథ్యా ప్రబోధరతుఁడై తరయన్. |
210 |
| క. |
ముక్తులు ముక్తులఁ గలయుట | యుక్తమ - యది నభము నభము నొందు తెఱఁగు, నీ ముక్తత బొంకని దీనిని | సక్తతగా నీవు గనుట సాలదె తెలుపన్? |
211 |
| వ. | మనము ముక్తులము గాకున్నను మనకు సాంగత్యము గలుగుట నింద్యంబుగా దెట్లంటేని. | 212 |
| సీ. |
నిఖిలజన శ్రోత్రసుఖకరం బగు చరి | త్రమునఁ బెంపారెడు ప్రథన నృపతి కులమునఁబుట్టితి, సులభ నా పేరు, మ | త్పూర్వులు శతశృంగమునను ద్రోణ మునను శక్రద్వారమున మహాధ్వరములు | సేసిరి, విను పాకశాసనుండు దమ పాలి కేతేరఁ దద్గోష్ఠిఁ బరమార్థ | చింత సేయుదురు, భూకాంత! యేను |
|
| తే. |
నాకు నెనయైన పురుషుండు లేకయునికి | మోక్షధర్మ ప్రవర్తనమునఁ జరింతుఁ, గాన నీ చూచు వర్ణసాంకర్య మస్మ | దీయ సాంగత్యమున లేమి దెల్లమరయ. |
213 |
| క. |
నను డాఁప నేల దానం | గనియెడునది గలదె? ముక్తి గలదో? లేదో? జనకున కరసెదఁ గా కని | చనుదెంచితిఁ, దప్పె యది విచారింపంగన్.’ |
214 |
| క. |
అని యిట్లు పలుకు పలుకులు | విని పలుకకయున్న జనకవిభు నాననముం గనుఁగొని సులభ నగుచు ని | ట్లనియె నతనితోడఁ గౌరవాన్వయముఖ్యా! |
215 |
| తే. |
‘అగ్ని వెచ్చనొ? చల్లనో? యని మనమునఁ | గరము సందియ మందుట గాదె నిన్ను నధిప! ముక్తుండవో? కావొ? యని తలంచు | టది మదీయ బాలిశభావ మని తలంపు. |
216 |
| చ. |
జనవర! నీ సుభాషల నసత్యమొకండును లేదు నీవు స న్మునిగణకీర్తనీయుఁడవు మోక్షము నీ కఱచేతిలోనిదై యునికి దృఢంబుగాఁ గనియు నొండొక చందము మాటలాడితిన్ నిను నగుపింపఁగా వలసి నీదగు మన్నన శంక వాసినన్. |
217 |
| క. |
అవియెల్ల నసత్యంబుల | యవనీశ్వర! యరయవచ్చుటది యొక్కఁడు ని క్కువ మీ యపరాధము భవ | దవిరళ సౌజన్యమగ్న మగుఁగాక తగన్. |
218 |
| క. |
సులభానామము సంసృతి | పొలమొల్లక తిరుగుటయును భూలోకవరా! కలరూప నేఁటి కిచ్చట | నిలిచెద నీవు మునిసేవనీయుఁడ వగుటన్.’ |
219 |
| తే. |
అనినఁ దానును మంత్రులు నవ్విభుండు | సులభఁ గొనియాడె; నాఁడెల్ల నలఘుగోష్ఠిఁ బ్రియము రెట్టింప నయ్యోగినియును దారు | నెమ్మి నొక్కట నుండిరి నృపవరేణ్య! |
220 |
| వ. | మఱునాఁ డజ్జనపతి యనుమతిసేయ నమ్మహానుభావ నిజేచ్ఛం జనియె’ నని చెప్పిన నప్పౌరవోత్తముండు ప్రమోదాయత్తస్వాంతుండయి శాంతనవునితో ‘శుకుని కెవ్విధంబున వైరాగ్యంబు సొప్పడియెం జెప్పవే?’ యనుటయును నతం డా ధర్మ సుతున క్లినియె. | 221 |