శ్రీమహాభారతము - కర్ణపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము - శల్యుఁ డర్జును పరాక్రమం బుగ్గడించి కర్ణునిఁ దూలం బలుకుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

శల్యుఁ డర్జును పరాక్రమం బుగ్గడించి కర్ణునిఁ దూలం బలుకుట (సం. 8-26-61)

వ.	అనిన విని శల్యుండు గర్ణున కి ట్లనియె.	22
చ.	‘వినిన జనంబు లీతఁ డవివేకి యనన్‌ వల దింత రజ్జు ల ర్జును బలశౌర్య సంపదలు సూచి యెఱుంగమె మున్ను? నిన్ను నా తనిఁ గలనన్‌ జగం బెఱుఁగదా యతఁ డద్భుత విక్రమోజ్జ్వలుం డెనయుదె నీవు పౌరుషవిహీనుఁడ వద్దివిజేంద్రనందనున్‌.	23
సీ.	రాత్రిమైఁ దాఁకి క్రూరతఁ బోర మగఁటిమి \| వాసిన అంగారపర్ణుకంటె, ఘోషయాత్రా విధిఁ గురురాజుఁ జెఱ పట్టి \| మాన మేదిన చిత్రసేనుకంటె, ఖాండవోద్యానంబుఁ గావ నేరక సిగ్గు \| వడి చన్న నిర్జరప్రభునికంటెఁ, గ్రీడాకిరాతుఁ డై క్రోడంబునకుఁ గాఁగఁ \| బెనఁగి చిక్కిన త్రిలోచనునికంటె
ఆ.	నెక్కు డైన వీరుఁ; డే నర్జునునితోడఁ \| బొడుతు నొడుతు ననినఁ బోలుఁ గాక; వినుము సూతతనయ! మనబోఁటు లాతనిఁ \| జెఱుతు మనుట నోరిచేటు గాదె?	24
చ.	నృపుఁడును భీష్ముఁడుం గృపుఁడు నీవు గురుండును దత్సుతుండు ను గ్రపు బలమేచి తో నడవఁగా బెనుదాడిగఁ బోయి మత్స్య నా థుపసులఁ బట్టి యద్దొరలతోఁ జెడి పాఱితి కర్ణ! యప్డు క య్యపు బలుపాడె, డిప్డు మన యర్జును నమ్ములు ద్రుప్పు వట్టెనే?	25
ఉ.	ముందరియట్లు గాదు, జనముల్‌ దెగడన్‌ వెఱఁ బాఱ నేఁడు సం క్రందనసూతి మార్కొని తిరంబయి పోరెద, దాఁపఁ బ్రాణముల్‌, నిందకుఁ జాల నింక నను నిక్కపుఁబల్కులు పల్కు టొప్పు; దా నం దుదిఁ జచ్చినం జను; మొనన్‌ నరుఁ దాఁకుట రిత్త వోవునే?’	26
వ.	అనవుడు నలుక వొడమిన నడంచికొని రాధేయుండు మద్రపతి కి ట్లనియె.	27
చ.	‘నరునకుఁ బూని పల్కితి వినం జవిమాలిన దొడ్డ పల్కు లే నరగలి లేక బెట్టడరినప్పుడు సూడుము నన్ను నాతనిం దిరమయి బాహు శక్తియును ధీరతయున్‌ వెరవుం జలంబు నె వ్వరిదెసఁ గాంచి తెక్కుడుగ వారి నుతింపుము మాను మంతకున్‌.’	28
వ.	అనుటయు ‘నట్ల చేసెద నని పలికి శల్యుం డూరకుండెఁ, ‘దేరువో ని’ మ్మని రాధేయుండు దఱిమి పలికిన నమ్మద్రేశ్వరుండును దురంగంబుల సత్వరంబుగా నడపె, నివ్విధంబునం జని మనమొన సొచ్చి సైనికులు సంతసిల్ల వారలం గలయం గనుంగొని కర్ణుం డిట్లనియె.	29
సీ.	వలను శోభిల్ల నెవ్వాఁ డైన వీఁడె య \| ర్జునుఁ డని నా కిప్డు సూపెనేనిఁ బసదనం బేనిచ్చు భంగి యందఱకును \| వివరించి చెప్పెద వినుఁడు మీరు వొగడంగఁ దగు రథ్యముల తోడి సౌవర్ణ \| రథములు వలసిన, రయము లావుఁ బొలుపును గలుగు కాంభోజ హయంబుల \| వలసినఁ, బేర్చు సత్త్వంబునందుఁ
తే.	బరిణతములగు సుందర కరివరముల \| వలసినను, జారులావణ్యవతుల వలసి నను, మహాగ్రామములు వలసినను, గోర్కి \| కెక్కు డమ్మేటి మగని కే నిచ్చువాఁడ.	30
క.	మఱి యొక్కటి సెప్పెద, ని \| ద్దఱు కృష్ణులఁ జంపి వారి ధనములు నా కి త్తఱిఁ దద్రథ మిదియే యని \| యెఱిఁగించిన యతని కిత్తు నేను ముదమునన్‌.’	31
వ.	అని పలికి శంఖం బొత్తిన దుర్యోధనుం డనుజ సహితంబుగాఁ బ్రమోదంబు నొందె; నప్పుడు నిస్సాణాది తూర్య నిస్వనంబులు దిక్కులం బిక్కటిల్లె; మన యోధవరులును వరూథినియు నుబ్బునఁ బేర్చి యార్చిన నినదంబులు నింగిముట్టె; నయ్యెడఁ బ్రహాసభాసుర ముఖుండై మద్రవిభుండు రాధేయున కి ట్లనియె.	32
ఉ.	‘ఎవ్వరు సూప నేల?, నరు నిప్పుడ కాంచెదు; రిత్త వారికిం గ్రొవ్వున నుజ్జ్వలార్థములు గొండని యీ వల; దిట్టు లిచ్చినన్‌ నవ్వు జనంబు, మిక్కిలి ధనంబులు గల్గినఁ జేయరాదె నీ కెవ్విధి నైన సద్వ్యయము, లెందు నపాత్రపు టీవి యొప్పునే?’	33
వ.	అని యంత నిలువక.	34
క.	కొలఁది యెఱుంగక కృష్ణులఁ \| గలన గెలుతు ననియె దీవు, గంటిమె సింగం బుల నెత్తఱి నైనను నే \| పొలమున నేనియును నక్క పోరి గెలువఁగన్‌.	35
ఉ.	అగ్గి సొరం దలంచునటు లర్జును నెక్కటి దాఁకఁ గోర్కి నీ కెగ్గిది మాను; మీ పలుకు లెవ్వరుఁ జెప్పఁగ లేరు; రూపఱ న్మ్రగ్గఁగఁ గాలమయ్యె నొకొ! నా వచనంబు లొకింత కర్ణము ల్దగ్గర నిచ్చి యోధులు బలంబులుఁ దోడుగఁ బోరు టొప్పగున్‌.	36
ఆ.	ఏను ధార్తరాష్ట్ర హిత మాచరించుట \| కై పెనంగి చెవుల కప్రియంబు లైన నిన్ని మాటలాడితి; నా బుద్ధి \| విని దురాగ్రహంబు విడువవలయు.’	37
చ.	అనవుడు నల్గి సూతసుతుఁ డాతని కిట్లను ‘మద్బలంబు న మ్మిన నను నిత్తెఱంగునకు మేకొన కుండఁగ మాన్ప వజ్రహ స్తునకు వశంబుగా ద నినఁ జొప్పడునే నిను బోఁటి కాప్తిఁజె ప్పిన క్రియఁ జెప్పి నీవు వెఱపించిన నే వెఱ పెక్కు వాఁడనే?’	38
వ.	అనుటయు నతని నగ్గలంబు కోపింపం జేయుటకై శల్యుండు మఱియు ని ట్లనియె.	39
తే.	‘ఇప్పుడే నీకు బుద్ధులు సెప్ప నేల? \| నరుఁడు గాండీవ గుణ నిక్వణంబు సెలఁగఁ గదిసి నీ మెయి బలుతూపుగములు నిగుడఁ \| జేసి నిను బుద్ధిమంతుని జేయుఁగాక!’	40
వ.	అని యంతం దనివోక యతండు.	41
సీ.	‘రోష మహాటోప భీషణ హరితోడ \| సమరంబునకు హరిణము గడంగి, దాన ధారాభీల దంతావళము తోడ \| సంగ్రామమునకు శశంబు గడఁగి, చండ స్వభావోగ్ర పుండరీకము తోడ \| నాజికి సారమేయంబు గడఁగి, దారుణ తుండాతి ఘోర గృధ్రము తోడఁ \| గలహంబునకు నురగంబు గడఁగి,
ఆ.	యడరునట్లు గాదె యస్త్రకళా సము \| జ్జ్వలుఁడు పార్థుతోడ సంగరమున కీవు గడఁగి యడరు టెల్ల రాధేయ! నీ \| కెట్టి బలము నమ్మ నెందుఁ గలదు?’	42
వ.	అనియె, ని వ్విధంబున నధిక్షేపింపంబడి కర్ణుండు గోపించి కెంపారు కన్నుల నాశల్యు నాలోకించి.	43
క.	‘గుణవంతుల గుణములు ని \| ర్గుణుఁ డెఱుఁగమి దెల్ల; మీవు గుణహీనుఁడ వీ గుణ మితనియందుఁ గల దని \| గణుతింపఁగ నైపుణంబు గలదే నీకున్‌?	44
సీ.	అర్జును నస్త్రవిద్యా ప్రమాణంబు నా \| యెఱిఁగిన యంత నీ వెఱుఁగ వతని కొలఁదియు వనమాలి కొలఁదియు గాంచి నా \| కొలఁదియు నెఱిఁగి వారల మదీయ దివ్యాస్త్ర బలమునఁ దెగటార్ప నగునని \| యే నిశ్చయించితి; నెట్టు లనినఁ గడుఁ బెద్దకాలంబు గంధ పుష్పాదులు \| నర్చించుచున్నాఁడ ననుదినంబు
ఆ.	దొనఁ గరంబు భక్తి నునిచిన నున్న ది \| యహిమయంబు దారుణాస్త్ర; మింత యంత యనక యెదిరి నాహుతి గొను దాన \| జిష్ణు నోర్తు నొండెఁ గృష్ణు నోర్తు.	45
వ.	భార్గవాస్త్రంబున నొక్కనిం బొరిపుత్తు నట్లుఁ గాక యాదవ పాండవ నివహంబులోనం గృష్ణార్జునులయందు లక్ష్మీ విజయంబులు సుప్రతిష్ఠితంబులై యుండు; నయ్యిరువురం బొదివి పెనంగం గనుటకంటె మేలునుం గలదే? వారల గరుడ కపి ధ్వజంబులుఁ జక్ర గాండీవంబులు బెండు మానుసులకు భీషణంబులు గాని నాకుఁ బరితోషణంబులు వేవురు గోవిందులుఁ బదివేవురు పార్థులుఁ బన్నినం బోరెద; నీవు మహాయుద్ధ కోవిదుండవు గామింజేసి వెఱచఱచి కాఱు లఱచెద; వక్కడి పక్షపాతంబునఁ బ్రేలెదవో యెఱుంగ నింకనిట్టి మాటలాడితేని ప్రాణంబుల కొఱ యొల్ల వని పలికి వెండియు.’	46