శ్రీమహాభారతము - సౌప్తికపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము - కృపాచార్యుఁ డశ్వత్థామకు నీతివిశేషంబు లెఱింగించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

కృపాచార్యుఁ డశ్వత్థామకు నీతివిశేషంబు లెఱింగించుట (సం. 10-2-1)

సీ.	‘ప్రారంభములకెల్లఁ బౌరుషమ్మును దైవ \| మును సాధనమ్ములు వినుము వాని లోన నొక్కటి చేతఁ గానేర వనఘ! త \| త్ఫల సిద్ధు; లెట్లన్నఁ. దఱచు వాన కారు పొలంబునఁ గల్గె నేనియుఁ గొల్చు \| గావింప నేర్చునే? కల విధమున వల నేర్పడఁగ దున్నఁ బొలములో నైన వ \| ర్షంబు లేకున్న ధాన్యంబు లగునె?
ఆ.	కాఁపు లావు వెరవు గల్గి కర్శనము సే \| యంగ, వృష్టి దగినయట్లు గలుగ ఫలము గల్గు; నట్లు పౌరుషంబునకు దై \| వంబు తోడుపాటు వలయు నెందు.	31
వ.	‘అదియునుం గాక.’	32
క.	‘తగుపని కుద్యోగించుచుఁ, \| దగ వెఱిఁగెడు హితుల కనుమతంబుగఁ జేయన్‌ జగతీ సురవర! కార్యము \| లగు; వారికిఁ గలుగు విధి సహాయత్వంబున్‌.’	33
క.	‘ధర్మము దప్పక నయగతిఁ \| గర్మాచరణంబు నడపఁగా ఫలసిద్ధిన్‌ నిర్మలయశ మగుఁ; దప్పినఁ, \| బేర్మి సెడదె నింద రా నభేద్యోత్సాహా!’	34
ఉ.	‘నీతి దొఱంగి కార్యముల నెట్టన యాగ్రహవృత్తిఁ జేసినం బ్రీతిగ సిద్ధిఁ బొందినను భీతియుఁ గుత్సయుఁ బుట్టు; భూజను ల్వేతురు; చేటు చేఁతలు ఫలింపక తక్కిన, మున్న వచ్చు న త్యాతురతాస్పదంబు లగు నాపద; లిద్ధ వివేకవైభవా!’	35
ఉ.	‘క్రోధము, లోభమున్‌, భయముఁ గూరిన చిత్తముతోడ దుష్క్రియా సాధనవృత్తి దుర్జనుఁడు సజ్జను లాఁగఁగఁ జేయు కార్యముల్‌ బాధలఁ బెట్టకున్నె? సిరి పాయఁగఁ జేయకయున్నె వానిఁ? దీ వ్రాధి నితాంత దుఃఖ హృదయత్వము దేరకయున్నె వానికిన్‌?’	36
చ.	వినుము కురుక్షితీశుఁడు వివేక విదూరుఁడు క్రోధలోభముల్‌ మనమునఁ బేర్చినన్‌ దురభిమానమునన్‌ హితులెంత చెప్పిన న్వినక బహుప్రకారముల నిందకు నోర్చి పరాభవించె స జ్జనులగు పాండుపుత్రుల; నసత్పథవృత్తికిఁ జేటు దప్పునే?’	37
వ.	అని పలికి తమ్మునతండు ‘మీ మది గలఁగకయున్నదేనిఁ గర్తవ్యంబుఁ జెప్పవలయు’ నని యడిగినమాట లుగ్గడించి	38
క.	‘జగ మెఱుఁగఁగ దుశ్శీలుం \| డగు భూనాథుండు వోయినట్టులె పోఁగాఁ డెగడుం జేటుఁ గలిగి వగ \| మిగులను మది గలఁగదే యమిత్రధ్వంసీ!’	39
వ.	‘అది యట్లుండె మన కిప్పు డిది కర్తవ్యం బని నిశ్చయింప మన మేమి నేర్తుము? తగవు తెఱంగెఱింగించెద నాకర్ణింపుము.’	40
క.	‘మన మందఱమును ధృతరా \| ష్ట్రుని కడకుం బోయి కార్యసూత్ర మతనిచే వినవలయు; నాతఁ డెయ్యది \| గని పలికిన నదియ మనకుఁ గర్తవ్య మగున్‌.’	41
వ.	అమ్మహీకాంతుండు.	42
క.	తానును గాంధారియు నె \| ద్దానిం గార్యంబు గాఁగఁ దలఁచి పనిచినన్‌ దానికిఁ గా దన వలవదు; \| పూని యనుష్ఠింత; మదియ పొగ డొందించున్‌.	43
వ.	వారలకడ విదురుండు నుండు నమ్మువ్వురు విచారించి చెప్పిన కార్యంబునకు నిందగలుగ; దట్లుంగాకయెట్లు పొరలినను దైవోపహతంబు లగు కార్యంబులు సిద్ధిఁ బొందునె? యడిచిపడవలవదు. విచారించి కొంద’ మనవుడు శోక దందహ్యమానమానసుం డగుచు నగ్గురపుత్రుండు కృతవర్మను నతని నాలోకించి.	44