 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
ఇతిహాసములు | ఉత్తరరామాయణము | రావణుఁడు నర్మదం జేరి తత్సైకతంబున శివపూజ సేయుట |  |
రావణుఁడు నర్మదం జేరి తత్సైకతంబున శివపూజ సేయుట
| మ. | అచలోపాంతమునం గనుంగొనియెఁ దుంగాభంగభంగానిలా భ్రచరత్ఖేచరబాలికాతిలకభాక్ఫాలస్థలీఘర్మదన్ బ్రచురస్నాతకశర్మదన్ స్వమహిమప్రధ్వస్తనానాసరి త్ప్రచయాంతర్మద నర్మదన్ జలగళద్దంతావళోచ్చైర్మదన్ | 192 |
| మ. | కని కోయష్టిక చక్రసారస బకక్రౌంచాది నానాఖగ ధ్వనులన్ వీనులుఁ జంచదూర్మిలులితావర్తేక్షలం గన్నులున్ వనజాతోత్పల సారసౌరభములన్ నాసల్ తదీయానిలం బున మేనున్ సఫలత్వమొంద దితిభూమూర్ధన్యుఁ డుత్సాహియై | 193 |
| కం. | అత్తటినిఁ జేరఁ బోయి వి యత్తటినికి సాటియైన దౌరా! యనుచున్ ప్రోత్తుంగం బగు తటమున హత్తివలె వసింపఁగని ప్రహస్తుఁడు వలికెన్ | 194 |
| చం. | జలశకునాకులచ్ఛకుల జాలవిలోల విలోకనంబులన్ జళు కెఱిఁగింపుచున్ గమలషండచలత్కలహంసికాగరు చ్ఛలవసనాంచలంబునఁగు చాయితకోరకపాళిఁగప్పుచు న్బలియుఁడవైన నీ యెదుట నర్మద సాధ్వి తెఱంగుఁబూనెడిన్ | 195 |
| చం. | తన విమలోదకంబుల సుధామధురత్వము ఫేనయుక్తమౌ తన సికతాతలంబున సితప్రభయుం దను నాశ్రయించు చా డ్పున ననవద్యశైత్యమును బొల్పుగ నిన్నది తండ్రి పోలిక ల్గనియు నడంచెఁ గ్రిందనె కళంకము కర్దమకైతవంబునన్ | 196 |
| మ. | జలపానాగత సింహభీతసలిలస్తంబేరమస్తోమ సం చలనోపద్రవధావదుగ్రకమఠీ శంక్వాదికేతస్తతో వలనానచ్ఛఘనప్రవాహయగు ఠేవందోఁచు మాలిన్య మీ జలజాప్త ప్రతిబింబ మొందెఁ జనునే సంసర్గదోషం బిలన్ | 197 |
| మ. | అరుణాబ్జద్యుతి నీ ముఖద్యుతులచే నత్యున్నతోర్మిచ్ఛటా గరిమల్ నీ కర పంక్తిచే శకునరేఖల్ నీ యశశ్ఛాయచే హరియింపంబడె నంచు నిన్నుఁ బొగడెన్ హంసార్భటిన్ వార్ధిరా ట్తరుణీరత్నము వింటివే యసురచంద్రా! యన్న లేనవ్వునన్ | 198 |
| చం. | అవునని మంత్రితోఁ బలికి యందఱిఁజూచి యహస్కరుండు నా యవిరళకాంతికిన్ వెఱచి యంబరమధ్యగుఁడయ్యెఁ జల్లనై కువలయబంధు పోల్కిఁ గనుఁగొంటిరె? యిన్నదిఁగ్రుంకి యిందఱుం బువులిఁకఁగోసి తెండు శివపూజకటంచు దశాస్యుఁ డంచినన్ | 199 |
| ఉ. | స్వామి! హసా దటంచు శుకసారణముఖ్య సమస్త సైనిక గ్రామణు లమ్మహానది తరంగము లుద్దరు లావరింపఁగా సామజపుంగవస్ఫురణ స్నానము లాడి దుకూలధారులై యా మహనీయవన్యల సుమాపచయం బొనరించి రందఱున్ | 200 |
| సీ. | తొఁగలు గెందమ్ములు దుమ్మిపూ లబ్బెండ - పువ్వులు పొన్నలు పొగడ విరులు సన్నజాజులు సురపొన్నలు గలిగొట్లు - మల్లెలు సంపఁగెల్ మొల్లవిరులు బొండుమల్లె లశోకములు మంకెనలు నంది - వర్ధనంబులు విరవాదివిరులు గోరంటలును గొండగోఁగులు దేవకాం - చనకుసుమములు గొజ్జంగ విరులు | |
| గీ. | మాచిపత్రియుఁ గురువేరు మరువకంబు దవనమును గగ్గెరయు బిల్వదళము లాది యైన పూజార్హవస్తువు లపుడు దెచ్చి వంతులకుఁ గొండపొడువుగా వైచుటయును | 201 |
| మ. | పరితోషించి శివార్చనాకుతుకసంబద్ధాత్ముఁడై లేచి యా శరమూర్ధన్యుఁడు నర్మదాతటినిలో సంకల్పపూర్వంబుగా స్మరవైరిన్ స్మరియింపుచున్ మునిఁగి తన్మంత్రంబు వేమా ఱభం గురనిష్ఠన్ జపియించి వెల్వడి మడుంగుల్గట్టి నేమంబునన్ | 202 |
| కం. | ఏకతమున శుచియగు నొక సైకతమున నధివసించి స్మరణప్రాప్తం బౌ కాంచనమయలింగముఁ జేకొని ప్రాణప్రతిష్ఠ సేసి నునిష్ఠన్ | 203 |
| సీ. | ఆవాహనము వృషభాధివాహనునకు - నాసనం బద్రిశరాసనునకు నర్ఘ్యంబు విషధరానర్ఘ్యభూషణునకుఁ - బాద్య మాగమశిఖాపాద్యునకును గలితామృతాభిషేకం బమృతాత్మున - కంబరం బతుల దిశాంబరునకు యజ్ఞోపవీతంబు యజ్ఞాభియాతికి - గంధంబు విషరమ్యగంధునకును | |
| గీ. | హారిధవళాక్షతలు సంగరాక్షతునకు నర్పణమొనర్చి తత్సహస్రాభిధాన ములను బంచాక్షరీమంత్రమునను నమక మునను రుద్రియమున విరుల్ పూజ చేసె | 204 |
| తే.గీ. | అమ్మహాపూజ గొనసాగినట్టులైన సంగరంబున గెల్చు నే శత్రునైన విఘ్న మొందిన నోడు నవ్విధము మత్త చిత్తుఁడౌట గణింపక చేయఁదొడఁగె | 205 |
| కం. | ఇరువది చేతుల శంభునిఁ బరిపూజన సేయుచుండి పంక్తిముఖుం డోం హరహర హరహర హర! యోం హర! యని పదినోళ్ళఁ బలుకు నంబర మద్రువన్ | 206 |
| కం. | కదలని గాత్ర మొకించుక వదలని పద్మాసనము శివానాథునిపైఁ జెదరని తలఁపును జలనము గదురని చూడ్కులును బంక్తికంఠునిక తగున్ | 207 |
| తే.గీ. | ఈ విధంబున నమ్మహాశైవతిలక మలికనయనుని నయ్యేటి కెలన నుంచి యంచితప్రీతిఁ బూజఁగావించుచుండె నంత నక్కడఁ గార్తవీర్యార్జునుండు | 208 |
| సీ. | చిగురులు గిల్లుచోఁ జిగురులు దమకేలుఁ - జిగురులు రక్తితోఁ జెలిమి సలుపఁ బువ్వులు గోయుచోఁ బువ్వులు దమనవ్వుఁ - బువ్వులు తెలివిమైఁ బొత్తుసేయ లతికలు సేరుచో లతికలు దమతనూ - లతికలు మృదురీతులను బెనంగఁ దేనియల్ వడియుచోఁ దేనియల్ దమమోవి - తేనియల్ రుచుల పొందికలఁ జెంద | |
| గీ. | మాటలాడుచుఁ బాడుచు మందమంద గమనములఁ గామినీమణుల్ గలసిమెలసి వనవిహారంబు గావింప వారిఁగూడి యలరె నవమన్మథునిలీల నర్జునుండు | 209 |
| మ. | పరితస్స్రస్తలతాప్రతానము, పృథగ్భగ్న ప్రవాళచ్ఛదో త్కర మారాన్నిపతద్ద్రుమంబు, యుగపద్ధావత్ఖగం బంజసా చరదిందిందిర మగ్రతఃప్రవిచలచ్ఛాఖానికాయంబునై ధరణీనాథవధూవిహారముల నుద్యానంబు గాసిం బడెన్ | 210 |
| వ. | అప్పుడు | 211 |
| మ. | శ్రమతోయార్ద్రకపోల మంసగళదంచన్మాల్య మామ్లానగా త్ర మసహ్యావృతకంచుకం బళికమధ్యస్థాలకం బానతా స్య ముదారోచ్ఛ్వసనాకులంబు నగు స్వస్త్రైణంబుతో హైహయుం డమరీయుక్త బలారి యట్లరిగె రేవాంభోవిహారస్పృహన్ | 212 |
| తే.గీ. | అరిగి పశ్చిమవాహినియైన యమ్మ హాతరంగిణి బాహుసహస్రమునను గార్తవీర్యార్జునుం డడ్డుకట్టి శశిము ఖీసహస్రంబుతో జలక్రీడలాడె | 213 |
| వ. | అప్పుడు | 214 |
| లయగ్రాహి | పొంచుచు వయస్యల గ్రహించుచుఁ దదంగములు - వంచుచుఁ దరంగముల ముంచుచుఁ జలంబుల్ వెంచుచు నొకళ్ళొకరి మించుచు సరోజములు - ద్రుంచుచు ముఖాబ్జముల నించుచుఁ దొఁగల్ ప్రా పించుచు రథాంగులఁగలంచుచు మరాళములఁ - గాంచుచుఁ దమిం బొదువఁ నెంచుచుఁ బతిం బ్రా ర్థించుచు జలేభులకుఁ గొంచుచు ఖగాళి బెద - రించుచుఁ జెలంగిరి హసించుచు లతాంగుల్ | 215 |
| సీ. | సార్వభౌముని నొక్కసతి పద్మముల వైచి - పద్మముల్ దగు నని పరిహసించెఁ జక్రవర్తి నొకర్తు సక్కని కువలయం - బుల ముంచి యివి నీకుఁ బోలు ననియె రాజుపై నొకతె కైరవిణీముఖోదార - మధుధారఁ జిలికి నర్మంబు లాడె నర్జును మేనొక్క యతివ బాహావల్లి - కలఁజుట్టి యౌచిత్యగరిమఁ దెలిసె | |
| గీ. | గట్టివా యొక్కతె సహస్రకరుని మీఁదఁ దఱచు గార్కొను శైవాలతమము నించి తలఁప నిది యొక్కటియె యయుక్తం బటంచు విభుఁడు చిఱునవ్వు నవ్వ నవ్వించె సఖుల | 216 |
| కం. | మాహిష్మత్యధినాయకు బాహాసేతువునఁజిక్కువడి కరతోయా వాహిని కడు సుడివడియెన్ సాహసిచేఁ బట్టువడిన సతి చందమునన్ | 217 |
| మ. | పదదభ్రంకష తీరభూమిరుహయై ప్రాదుర్భవత్ఫేనయై హతనాళీకమృణాళనాళయయి భీతాంభశ్చర వ్రాతయై కృతవీర్యాత్మజు బాహురోధమునఁ బైకిం బొంగి రేవాసర స్వతి ప్రాగ్వారిధి చాయకున్ మరలెఁ జంచత్తుంగ భంగార్భటిన్ | 218 |
| మ. | గిరినైనం దెగఁ గోసి మత్తహరిమాడ్కిం బాఱునయ్యేఱు భూ వరదోః స్తంభవిజృంభముం గడచిపోవన్ బల్మి లేకట్టె స త్వరయై క్రమ్మఱ వచ్చి పంక్తిముఖకప్తస్వర్ణలింగార్చనా స్ఫురితద్రవ్యములెల్ల ముంచుకొనియెన్ బ్రోద్యత్ప్రవాహోద్ధతిన్ | 219 |
| మ. | తను రోధించె నృపాలకుం డతనిపై దండెత్తి పొ మ్మేటి పూ జన లిచ్చోనని చంచదూర్మి నినదచ్ఛద్మంబునన్ బల్కుచున్ వినకున్నన్ నది మించి ముంచెనొ యనన్ విఘ్నంబు పూజావిధిన్ మొనయన్ దానవచంద్రుఁ డద్భుతరసాంభోరాశిమగ్నాత్ముఁడై | 220 |
| మ. | చరమాంభోనిధి చెల్మి యేల యనుచుం జాలించి పూర్వాంబుధిన్ దొరయం బోయెడినో తరంగిణి? యిదెందుం గాన మంచున్ మహే శ్వర పూజా నియమంబు మానక, కరధ్వానంబునం జెంత మం తురులం బిల్చి ప్రవాహకారణము దోడ్తోనారయం బంచినన్ | 221 |
|
 |
|