శ్రీమహాభారతము - ఆరణ్యపర్వము - చతుర్థాశ్వాసము - మార్కండేయుఁడు ధర్మరాజునకు నింద్రద్యుమ్నుని కథ సెప్పుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

మార్కండేయుఁడు ధర్మరాజునకు నింద్రద్యుమ్నుని కథ సెప్పుట (సం. 3-191-2)

క.	ఘనుఁ డింద్రద్యుమ్నుం డను \| జనపతి గలఁ; డాతఁ డింద్రసదనమున ముదం బున నుండఁగ బహుకాలం \| బున కాతని కీర్తి లోకమున మాయుటయున్‌.	360
తే.	అమరు ‘లిచ్చోట నుండలే వరుగు’ మనుచు \| నుర్విఁ ద్రోచిన నతఁడు నా యున్నకడకు నర్థిఁ జనుదెంచి యిట్లను ‘ననఘ! నన్ను \| నిద్ధపుణ్యు నింద్రద్యుమ్ను నెఱుఁగు దయ్య?’	361
సీ.	అనుడు నే నిట్లంటి నయ్య! ని న్నెఱుఁగంగఁ \| జాలనయ్యెద; హిమశైలశృంగ వాసియై యుండు ప్రావారకర్ణుం డను \| పేరి ఘూకము గడు పెద్ద; యదియు నాకంటె నిన్ను నిర్ణయముగ నెఱుఁగుఁ బొ \| మ్మనుటయు; నన్ను రమ్మనియె నతఁడు; ఘనరసాయనఘుటికాప్రయోగంబున \| దేహతాపంబు వర్ధిల్లె నందుఁ
తే.	గదలి రాఁజాల నే నంటిఁ; గడఁగి యన్న \| రేంద్రుఁ డశ్వమై ననుఁ బ్రీతి నెత్తికొనుచు నయ్యులూకముపాలికి నరిగి నన్ను \| నడిగినట్టుల దానిని నడుగుటయును.	362
వ.	అదియునుం గొండొకసేపు దలపోసి చూచి ‘యేను నిన్ను నిక్కువంబుగా నెఱుంగనేర; నింద్రద్యుమ్నం బను కొలనియందు నాళీకజంఘుం డనుపేరి బకవల్లభుండు వసియించు; నవ్విహంగంబు నాకుఁ బెద్ద; నిన్నెఱుంగు నరుగు’ మనిన నమ్మనుజపతి నాతోడఁగూడ నయ్యులూకంబు మోచికొని నాళీకజంఘునొద్దకుం జని తనపేరు సెప్పి ‘నన్నెఱుంగుదే?’ యనిన నదియు ‘నే నిన్నెఱుంగంజాల నాకంటెఁ జిరకాలజీవి యైన యకూపారుండను కచ్ఛపంబు గల; దదియును నిక్కొలన నుండు నజ్జలచరము నిన్నెఱుంగంబోలు; నడిగి చూతముగాక’ యని యక్కమఠంబుఁబేర్కొని’ యొక్క సందేహంబు నిర్ణయించుట కయి యీయార్యజనంబులు నిన్ను గుఱించి వచ్చినవారు; నీవు సనుదేరవలయు’ నని పలుకుటయును.	363
తే.	కొలను వెలువడి చనుదెంచెఁ గూర్మవిభుఁడు; \| వార లడిగి ‘రింద్రద్యుమ్నధారుణీశు నెఱుఁగుదే?’ యన నదియు నొక్కింతతడవు \| దలఁచికొని కన్నుఁగవ నశ్రుజలము లొలుక.	364
వ.	ఎలుంగు రాలుపడ వారలం గనుంగొని యి ట్లనియె.	365
ఉ.	‘అక్కట! నే నెఱుంగనె మహాగుణభూషణు నమ్మహాత్ము న న్నిక్కడఁ బెక్కుమాఱులు ననేకభయంబులఁ బొందకుండఁగా నక్కటికంబుతోడఁ దగ నాతఁడు గైకొని కాచెఁ గాదె! పెం పెక్కిన యన్నరోత్తముని నెన్నఁటికిన్‌ మఱవంగవచ్చునే?	366
తే.	అమ్మహాత్ముండు బహువిధయజ్ఞదక్షి \| ణార్థముగ విప్రవరులకు నర్థి నిచ్చు గోగణంబుల గొరిజల గ్రొచ్చియయ్యెఁ \| గాదె యీ సరోవరము జగన్నుతముగ.’	367
వ.	అనిన యనంతరంబ దేవదూతలు విమానంబు గొనుచుఁ జనుదెంచి యింద్రద్యుమ్నుం గని ‘మహాత్మా! నీ కీర్తి జగంబునందు శాశ్వతంబై నిలిచె; నీకుఁ ద్రిదివనివాసంబు సుస్థిరం బయ్యె; నరుగుదెమ్ము; విమానం బెక్కు’ మని, వెండియు.	368
క.	‘తన కీర్తి యెంతకాలము \| వినఁబడు నిజ్జగమునందు వెలయఁగ నందాఁ కను బుణ్యలోకసౌఖ్యం \| బున నెంతయు నుల్లసిల్లుఁ బురుషుం డనఘా!’	369
వ.	అనిన నమ్మహీకాంతుండు దివిజకింకరులంజూచి ‘యిమ్ముదుసలి తాపసుని, వృద్ధవిహంగంబును గార్యార్థంబు సహాయులుగాఁదెచ్చితి; వీరిని నిజస్థానంబుల నునిచివచ్చెద; నించుకనిలువుం’ డని వారిచేత ననుజ్ఞాతుండై నన్నును నులూకంబును నెప్పటి నెలవులం బెట్టి తానును దేవయానంబున దివంబున కరిగె’ నని చెప్పినఁ బ్రీతుఁడై పృథానందనుండు.	370
క.	‘నీకంటె వృద్ధతముని గు \| ణాకర! యెఱిఁగించి; తిది మహాద్భుత!’ మని సు శ్లోకుఁడు మునివరునకుఁ బు \| ణ్యాకృతికిఁ గృతప్రణాముఁడై కడుభక్తిన్‌.	371