శ్రీమహాభారతము - ఆరణ్యపర్వము - పంచమాశ్వాసము - ధృతరాష్ట్రుండు పాండవుల వనవాసక్లేశంబునకు దుఃఖించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

ధృతరాష్ట్రుండు పాండవుల వనవాసక్లేశంబునకు దుఃఖించుట (సం. 3-225-8)

క.	‘నా చేసిన కీడునఁ గడు \| నీచుం డగు నా తనూజునేరమి నిమ్మై నోచెల్ల పార్థులకుఁ బు \| ణ్యాచారుల కెందు లేని యాపద వచ్చెన్‌.	327
క.	నా పెద్దకొడుకు ధర్మజుఁ \| గాపురుషవిదూరు ధీరుఁ గౌరవకుల సం దీపకు నివ్విధమున సం \| తాపితుఁగాఁ జేసెనే విధాతృఁ డదయుఁడై.	328
చ.	అమలనివాతసౌధములయందు మనోజ్ఞమరాళతూల త ల్పముల శయించి రేపులు శుభస్థితి మాగధసూతగీతనా దములఁ బ్రబోధముం బొరయు ధర్మసుతుండు కఠోరభూమిభా గమున శయించి మేల్కను సృగాలనినాదవికీర్ణకర్ణుఁడై.	329
క.	నాగాయుతసత్త్వుఁడు ది \| ఙ్నాగాయతహస్తుఁ డనిలనందనుఁడు మహో ద్వేగాత్ముఁ డగుచు డస్సిన \| నాగము క్రియ నుండకున్నె నవసి వనమునన్‌.	330
ఉ.	అన్నలుఁ దమ్ములున్‌ సతియు నార్తిమెయిన్‌ బహుదుఃఖమగ్నులై యున్నతెఱంగు సూచి విజయుండు యుధిష్ఠిరవాక్యబద్ధుఁ డై సన్నుతుఁ డుగ్రపన్నగము చాడ్పున రోఁజుచుఁ గ్రోధశోక వే గోన్నతి నాత్మ నేమనుచునుండునొ నా సుతుతప్పు లెన్నుచున్‌.	331
క.	అక్కట! మృదుగాత్రులు గడుఁ \| జిక్కని మనసులు గుమారసింహులు గవ లిం పెక్కిన సుఖముల కర్హులు; \| స్రుక్కి నవయ నోర్చియునికి చోద్యం బరయన్‌’	332
వ.	అని పలికి, వెండియు.	333
చ.	‘అనుపమతేజుఁ డున్నతభుజాగ్రుఁ డుదగ్రుఁడు వైరినిగ్రహుం డనఘుఁడు వాయుసూనుఁడు నిజాగ్రజు చేసిన సత్యపాశబం ధనమునఁ జిక్కి తత్సమయతత్పరుఁడై యిటు ఘోరదుఃఖ వే దనములు సైఁచెఁ గాక మది తద్దయుఁ గ్రోధమయంబు వానికిన్‌.	334
సీ.	శకుని కైతవము, దుశ్శాసను చేసిన \| దుష్కర్మమును, గర్ణు తులువతనము దుర్యోధనుని దైన దుర్ణయంబును, జిత్త \| మునఁ గిరిశల్యముల్‌ వోలె నలఁప దావాగ్ని తెఱఁగున దరికొని క్రోధంబు \| వనవాస మనియెడు వాయుగతుల నంతకంతకుఁ బేర్చి యవయవంబుల నెల్ల \| మండంగ నెప్పుడు మధ్యముండు
ఆ.	మొగము జేవురింప ముడివడు బొమలతో \| నవుడు గఱచుచును భయంకరముగ నున్నరూపు వాయకుండు నామది వాఁడ \| మిత్తి నాదు పుత్త్రమిత్రతతికి.	335
క.	అంతకసుతు హృదయంబున \| నంత గలుగ నేర దలుక, యర్జును మదిలో నంత గలుగ; దమ్మారుతి \| యంతకనిభుఁ డధికరోషుఁ డనవరతంబున్‌.	336
తే.	అర్జునానిలప్రేరితం బగుచుఁ బేర్చి, \| వాయుతనయ దవాగ్ని దుర్వారభంగిఁ గర్ణసౌబల సహితముగా మదీయ \| పుత్త్రశత కాననము వెసఁ బొదువ కున్నె.	337
క.	అగుఁగాక కర్మఫలములు; \| దగఁ గుడువక పోవ వశమె దైవకృతంబుల్‌ మగుడునె; కౌరవ్యులకుం \| దెగుకాలం బయ్యె; వగపు తెరు విం కేలా?	338
క.	ఏను వలదన్న జూదము \| మానఁడ, సుతుదుర్ణయంబు మగిడింపక దు ర్మానమునఁ గులక్షయ సం \| ధానమునకుఁ దొడఁగితిని విధాతృని చెయిదిన్‌.	339
తే.	రాత్రి తెగుదల దిన మేల రాకయుండు? \| దినము తెగుదల రాత్రి యేతేర కున్నె? పరఁగ సుఖదుఃఖములు గాల పర్యయమున \| నెందు మనుజులఁ బొందక యేల యుడుగు?	340
ఉ.	మేలున సంతసిల్లు నెడ మేకొని యాపద లొందు, నాపదల్‌ దూలఁగ భూరిసౌఖ్యములు దోఁచుఁ; గృతంబులు తప్ప వెమ్మెయిం; బోలఁగ నింతయుం గని ప్రబుద్ధమనస్కులు ఖేదమోదని ర్గాళితధైర్యసాగరులు గాక సుఖింతురు సర్వకాలమున్‌.	341
చ.	సిరికిఁ దొలంగి కానల వసించి కృశించిన పార్థుఁ డట్టె ని ర్జరుల వరంబునం బరమ సమ్మద లీల మహాస్త్ర లాభ వి స్ఫురణముఁ బొంది యద్దివికిఁ బోయి శరీరముతోన క్రమ్మఱన్‌ ధరణికి వచ్చె; నిట్టివి గదా! వివిధాద్భుత కర్మపాకముల్‌.	342
క.	గాండీవము విల్లటె, యా \| ఖండల నందనుఁడు విల్లు గలవాఁడటె, త త్కాండంబులు దివ్యము లటె, \| యొండేటికి వారిధనమ యుర్వియు సిరియున్‌.’	343
వ.	అని ధృతరాష్ట్రుండు బహువిధంబు లగు వలుకులు వలుక విని, దుర్యోధనుండు శకునిం జూచి ‘యీ రా జేల యింత భీతుం డయ్యె?’ ననుచు నతండునుం దానును గర్ణసహితుండై యొక్క వివిక్తప్రదేశంబునకుం జని కార్యాలోచనంబున నున్న యెడం గర్ణుం డి ట్లనియె.	344
సీ.	‘పాలితశౌర్యులు పాండవేయులు దుఃఖ \| శీలురై యడవులపాలు వడిరి; ధరణీశ! తొల్లి యింద్ర ప్రస్థపురమున \| ధర్మనందను పాలఁ బేర్మితోడ శోభిల్లుచున్న విశ్రుతలక్ష్మి నీ బుద్ధి \| బలమున నిన్నుఁ బెంపొలయఁ బొందెఁ; బరువడి దక్షిణ పశ్చిమోత్తర పూర్వ \| దేశస్థులయిన మహీశులెల్ల
తే.	నీక యరిగాపులై; రిప్డు నిఖిలజలధి \| శైలకాననద్వీపవిశాల మైన మహి సమస్తంబు నేలుము మహిమ యెసఁగ \| లీల నింద్రుండు సురలోక మేలు నట్లు.	345