శ్రీమహాభారతము - ఆరణ్యపర్వము - షష్ఠాశ్వాసము - ద్వైతవనంబునందలి మృగసమూహము ధర్మజు స్వప్నంబునందు వచ్చి తమదుఃఖంబు సెప్పుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

ద్వైతవనంబునందలి మృగసమూహము ధర్మజు స్వప్నంబునందు వచ్చి తమదుఃఖంబు సెప్పుట (సం. 3-244-2)

వ.	అని యడిగిన నమ్మహాముని యమ్మహీపతి కి ట్లనియె.	97
సీ.	‘ద్వైతవనంబున ధర్మజుం డొకనాఁడు \| నిద్రింపఁగాఁ దద్వనేచరంబు లగునట్టి మృగజాతు లన్నియుఁ గలలోన \| వచ్చి కన్నుల నశ్రువారి దొరుఁగఁ ద మ్మెఱింగించి యాతనితోడ నిట్లను \| ‘ధర్మాత్మ! మీరు నిత్యంబుఁ గడఁగి చంపంగఁ జంపంగ సమసి యల్పావశి \| ష్టము లయ్యె నిప్పు డస్మత్కులంబు
తే.	లేము బీజమాత్రమ దక్కి యిట్లు వనరు \| చున్నవారము; మీ రింక నొండు గడకు నరిగి, మముఁ గావరే కరుణార్ధ్రబుద్ధి’ \| ననిన నట్లకా కని వాని కభయ మిచ్చి.	98
క.	జనపతి మేల్కొని యంతయు \| ననుజుల కెఱిఁగించి యిట్టు లను ‘నబ్దముపై నెనిమిది నెల లుండితి మి \| వ్వనమునఁ; దగు నింక నొండువలనికిఁ బోవన్‌.	99
వ.	ఇప్పుడు కామ్యక వనంబు బహుమృగాకీర్ణంబై సరసఫలభరిత భూరుహప్రకరంబై విమలకమలా కరాభిరామంబై యున్న యది యని వింటిమి గ్రమ్మఱ గావునం నందులకుం జని తృణబిందునాశ్రమంబున వసియించుటలెస్స’ యనినం దమ్ములు ‘దేవా! నీ వెట్లు నిశ్చయించితి మాకు నదియ యిష్టం’ బని వలికిరి; తదనంతరంబ.	100
క.	అనుజన్ములుఁ బాంచాలియు \| నను చరవర్గంబు బ్రాహ్మణావలియును దోఁ జనుదేరఁగ సమ్మదమున \| ఘనతేజుఁడు సనియెఁ గామ్యకవనంబునకున్‌.	101
వ.	ఇట్లరిగి యందుఁగృతనివాసులై యవ్వీరులు శాఖఫలమూలంబులంజేసి దేహయాత్రలు నడపుచు నొండొరుల యలజడి సూచి యత్యంతదుఃఖపరవశు లగుచు, జూదంబునాఁడు దమపడినపాట్లు దలంచి కలంగుచుఁ గ్రోధశోకంబులు దమలోన నుపశమించుకొనుచు వర్తిల్లం, బదునొక్కండగు నేఁడు సనిన నందఱుం గాలంబు గడగాంచినవారలై వెడవెడ వికసిల్లిన చిత్తంబులతో నుచితవృత్తంబుల నుండునంత.	102
శా.	ప్రీతుండై చనుదెంచె నాశ్రితజనాభీష్టక్రియాశీలుఁ డు ద్గీతామ్నాయుఁడు నిర్విధూతదురితక్లేశుండు యోగామృత స్ఫీతస్వాంతుఁ డనంతసంతతసమావిర్భూతకారుణ్యధా రాతోయస్నపనైకశీలుఁ డగు పారాశర్యుఁ డచ్చోటికిన్‌.	103
క.	మునిపతి దోదవ్వులఁ గని \| జనపతి దమ్ములును దాను సంప్రీతి నెదు ర్కొని యర్ఘ్యాది విశేషా \| ర్చనలం బరితుష్టుఁ జేసె సంభృతభక్తిన్‌.	104
వ.	కృష్ణద్వైపాయనుండును ననవరతవనవాసాయాస కృశదేహుల నధికదుఃఖాయమాన హృదయులం దన మనుమలం జూచి వగచి, ధర్మపుత్త్రున కి ట్లనియె.	105
ఉ.	‘కాలవిపర్యయంబున సుఖంబును దుఃఖము వచ్చుచుండు; నె క్కాలము నేరికిన్‌ ధ్రువము గాదు సుఖంబును దుఃఖమున్‌ మహీ పాల! బుధుండు దద్వివిధభంగు లెఱింగి ప్రమోద ఖేదసం శీలుఁడు గాఁడు రెంటను బ్రసిద్ధపథంబున నప్రమత్తుఁడై.	106
క.	విను నీవును నాపదలకు \| మనమున నొక్కింత యోర్చి మహనీయముగా నొనరింపుము తపము; దపం \| బునన కదా సకలసౌఖ్యములు సిద్ధించున్‌.	107
క.	క్షమయు నహింసయు సత్యము \| సమతయు నింద్రియజయంబు శమముఁ బరిత్యా గమును దపోలక్షణములు \| గ్రమమున నిన్నియును నూర్ధ్వగతికారణముల్‌.	108
తే.	ఇందుఁ జేసిన పుణ్యంబ యందుఁ గుడుచు \| మీఁది జన్మంబునకు నది మేలుఁ జేయుఁ గాన తనశక్తితోఁ గూడ దానధర్మ \| చిరపరోపకారంబులు సేయవలయు’.	109
వ.	అనినం బాండవాగ్రజుండు ‘దానతపంబులలో దుష్కరం బెయ్యది? యెద్దాన నధికఫలం బగు?’ నని యడిగిన వేదవ్యాసుం డి ట్లనియె.	110
సీ.	‘దాన మూర్జితఫలదం బర్థసాధ్య మై \| పరఁగుటఁ గరము దుష్కరము నదియ; నరులకు నధిప! ప్రాణంబులకంటెను \| రూపింప నర్థంబు తీపు వినవె యుగ్రంబు లైన యాయుధముల మొనలపై \| నుఱుకుట యంభోధి దఱిసి చనుట కృషి పాశుపాల్యసంక్లేశంబు నొందుట \| యడవులఁ గొండల నిడుమ వడుట
ఆ.	నవసి పొవసి యనుదినముఁ బరప్రేష్యులై \| యునికిఁ దలఁప నర్థమునకు చూవె! యట్టి దుఃఖలబ్ధ మైన యయ్యర్థంబు \| విడుచు టెవ్విధమునఁ గడిఁది గాదె?	111
శా.	అన్యాయార్జిత మైన విత్తమునఁ జేయం బూను దానంబు మూ ర్ఖన్యాయం బది; దానఁజేసి ఫలపాకం బేమియున్‌ లేదు; యు క్తన్యాయార్జిత మించుకంత యయినం గాలంబు దేశంబు స మ్మాన్యంబై తగఁ బాత్రయోగమున సౌమ్యంబై ఫలించుం దుదిన్‌.	112
వ.	తొల్లి ముద్గలుం డను మహాద్విజుండు సన్మార్గోపార్జితం బైన వ్రీహిద్రోణంబు సత్పాత్రంబున వినియోగించి కాదె పరమసిద్ధిం బొందె’ ననిన విని ధర్మనందనుండు ‘మునీంద్రా! ముద్గలుండు వ్రీహిద్రోణం బెబ్భంగి నుపార్జించె? నెట్టి పాత్రంబునఁ బ్రతిపాదించె?; వినవలతుం జెప్పవే!’ యనిన నతం డిట్లనియె.	113