| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | ఆరణ్యపర్వము - సప్తమాశ్వాసము |
| వ. | అని చెప్పిన విని జనమేజయుండు వైశంపాయనుతో ‘మునీంద్రా! యింద్రుండు గర్ణుకవచకుండలంబు లెవ్విధంబున నపహరించెం జెప్పవే’ యని యడిగిన నతం డి ట్లనియె. | 282 |
| సీ. |
వనమున నప్పాండుతనయు లుండఁగ నందు | వరుసఁ బండ్రెం డగు వత్సరంబు కడపట నింద్రుఁడు గడఁగి పాండవహిత | కారియై కర్ణుని కవచకుండ లములు మాయాప్రయోగమున హరింపంగఁ | దలఁచిన నాతని తలఁ పెఱింగి జలజాప్తుఁ డొకనాఁడు వెలయ రాధేయున | కది యెల్ల నెఱిఁగింతు నని తలంచి |
|
| ఆ. |
లోకనుతుఁడు బ్రాహ్మణాకార మొప్పంగ | నతనియున్నయెడకు నరుగుదెంచి యేకతంబ యున్న యా కర్ణుతోడ న | భీష్టభంగి దోఁప నిట్టు లనియె. |
283 |
| క. |
‘ఓకర్ణ! సుజనవినుత గు | ణాకల్ప! భవద్ధితార్థమై యొకకార్యం బేకతమ చెప్ప వచ్చితిఁ | బ్రాకటముగ వినుము నాదు పలుకులు ప్రీతిన్. |
284 |
| వ. | పాండవపక్షపాతియై పాకశాసనుండు భవదీయంబు లైన కవచకుండలంబులు హరియింపంగోరి, నీవు బ్రాహ్మణప్రియుండ వనియును బ్రాహ్మణు లడిగిన నెయ్యదియైనను వంచనసేయ కొసంగుదు వనియును నెఱుంగుం గావునఁ, గపటబ్రాహ్మణుండై వచ్చి యడుగం గలవాఁడు; నీవును గవచకుండలంబు లీవలవదు; రత్నకాంచనప్రముఖంబు లయిన పదార్థంబులు సూపియుం బ్రార్ధించియు మఱియు నెవ్విధంబున నైనం గడపి పుచ్చవలయు; నట్లుగాక వీని నతని కిచ్చితేని మృత్యువశంబునం బొందఁగలవాఁడవు. | 285 |
| చ. |
అమృతమయంబు సువ్వె సుగుణాకర! యిమ్మహనీయవస్తుయు గ్మము; నివి యుండు నేనిఁ ద్రిజగంబులయందు నశేషశత్రులో కమునకు నీవు వధ్యుఁడవు గావు, నిరంతరసౌఖ్యసాంద్రమో దమున వెలుంగు; దే నిది హితంబుగఁ జెప్పితి మోసపోకుమీ!’ |
286 |
| క. |
అనిన విని సూతతనయుఁడు | వినయంబున నిట్టు లనియె ‘విప్రాకారం బున వచ్చిన వేల్పవు నీ | వనఘా! యెవ్వఁడవు? నాకు నానతి యీవే.’ |
287 |
| క. |
అనుడు నతఁ ‘డేను సూర్యుఁడ | మనమున నీయందుఁ గలుగు మక్కువఁ గర్జం బొనరఁగ నుపదేశింపఁగఁ | జనుదెంచితి’ ననిన నతఁడు సంభ్రమ మొప్పన్. |
288 |
| వ. | అభివందనంబు సేసి, ‘దేవా! దేవరవు నాకత్యంతహితుండ వగుటంజేసి కృతార్థుండనైతి; నింకొక్క విన్నపంబు సేసెద నవధరింపుము. | 289 |
| ఉ. |
భూసురకోటి వేఁడుటయుఁ బోఁడిగ ప్రాణము లైన నీగి నా బాస; దినేశ! లోకమునఁ బ్రస్ఫుట మింతయు; నట్లు గాకయున్ వాసవుఁ డట్టె! న న్నడుగవచ్చుఁ బ్రియంపడి నాకు నొక్క బ్రాఁ తే సురలోకవందిత! మదిం గవచంబును గుండలంబులున్. |
290 |
| క. |
జగముల నెల్లను నిండిన | పొగడిత గడు వెలితి సేసి, పొల్లయొడలికై తగవే జన్మవ్రత మిటు | దిగవిడువఁగ నేఁడు నాకుఁ ద్రిభువనదీపా! |
291 |
| మ. |
మతిఁ గుంతీసుతపక్షపాతి యగుచున్ మాయాస్వరూపంబుతో జితదైత్యుండు శతక్రతుండు నను భిక్షింపంగ నేతెంచు న ట్టి తెఱంగైనఁ దదీయకీర్తియ చుమీ డిందుం; ద్రిలోకీసము న్నతమై యొప్పు మదీయకీర్తి; యిదిసూ నాపుణ్య మెబ్భంగులన్. |
292 |
| ఆ. |
కీర్తి విడువఁజాలఁ; గీర్తితో మెలఁగంగఁ | జావు వచ్చెనేనిఁ జత్తుఁ; గాని జగములోన నెల్ల ‘సడికంటెఁ జావు మే’ | లనఁగఁ బరఁగు మాట యనఘ! వినవె? |
293 |
| ఉ. |
‘కీర్తియ యిచ్చుఁ బుణ్యగతిఁ; గీర్తియ తల్లియుఁబోలెఁ బ్రోచు; స త్కీర్తియ యాయువున్ సిరియుఁ; గీర్తివిహీనుఁడచూ శవంబు; దు ష్కీర్తను నెల్లచేటులును గిట్టి హరించు’ ననండె తొల్లి భ క్తార్తిహరుండు నాఁబరఁగు నంబుజసూతి జగద్ధితంబుగన్. |
294 |
| సీ. |
విప్రులు గడు నర్థి వేఁడినఁ గలిమిలోఁ | బొచ్చెంబు సేయక యిచ్చు టొకటి, బలితంపుఁబగతురఁ బరిమార్చు టొక్కటి, | దండియై యనిఁ జచ్చు టొండె నొకటి, శరణాగతుని నెట్టి శత్రువు నైనను | గరుణించి చంపక కాచు టొకటి, భామినీద్విజవృద్ధబాలాతురుల కైన | యాపద చెచ్చెరఁ బాపు టొకటి |
|
| ఆ. |
యనఁగ నివి వ్రతంబులై చెల్లు నాకు; నిం | దొకటి తప్పెనేని వికలకీర్తి నగుదుఁ; గాన నిత్తు నఖిలమ్ము నెఱుఁగ నా | ఖండలునకుఁ గవచకుండలములు.’ |
295 |
| వ. | అనినఁ గర్ణునకు సూర్యుం డిట్లనియె. | 296 |
| క. |
‘కడు నెయ్యురు హితముగఁ జె | ప్పెడు పలుకులు వినవు; గరము బేలవు; నీ వె క్కడ? బుద్ధితెరువు లెక్కడ? | చెడక వినుము నీకుఁ దెలియఁ జెప్పెదఁ గర్ణా! |
297 |
| క. |
తనకుఁ దనయులకు సతులకు | జననీజనకులకు బంధుజనులకుఁ గీడొం దని తెరువునఁ గీర్తి గనినఁ | జనుఁగా కందఱును జెడుయశం బేమిటికిన్? |
298 |
| ఉ. |
కావున నీవు ప్రాణములు గావుము; కీర్తి యటుండనిమ్ము; నీ జీవిత మున్నఁ గీర్తి మఱి చేరదె; కీర్తి యనంగ నొక్కఁ డే లా? వనితల్ దనూభవులు లక్ష్ములు బంధులు సార్వభౌమతే జోవిభవంబు నిమ్మడరఁ జొప్పడుఁ బ్రాణ మొకండు గల్గినన్. |
299 |
| క. |
మృతుఁ డైన నరుఁడు వెస భ | స్మితుఁడై చనుఁగాక, కీర్తిమేలిమి గనునే? మృతదేహంబునకు నలం | కృతిఁ జేసినయట్ల మృతునికీర్తి తలంపన్. |
300 |
| వ. | నీవు నాకు నత్యంతభక్తుండ వగుటంజేసి భక్తజనరక్షణంబు గర్తవ్యం బగుట ని ట్లన్నియుం జెప్పవలసె; మఱియు దేవనిర్మితం బైన రహస్యం బొక్కటి గలదు; దాననసేసి నీయందు నాకు వాత్సల్యంబు మిగిలియుండు; నది యిప్పు డేను జెప్పఁ; బిదపఁ దనయంతన యెఱుఁగంబడు; నీకు నర్జునునకుం దెగని పగయై యుండు; మీకుఁ గయ్యంబు నయ్యెడు; నందు నీవు సహజకవచకుండలమండితుండ వగుటంజేసి యర్జునున కజేయుండ వయ్యెద; వట్లుంగాక వీనిం గోలుపోయితివేని యెంతయు దెప్పరం బగు’ ననినం గర్ణుం డిట్లనియె; | 301 |
| మ. |
‘కరుణామూర్తివి నీవు సంతతము భక్తశ్రీసమాధానత త్పరచిత్తుండవు గావునం గడఁగి నాపై మక్కువం బద్మినీ వర! మే లానతి యిచ్చి తింకొకటి దేవా! నిన్నుఁ బ్రార్థించెదం; గరుణన్ నా ప్రతికూలదుర్లపిత వాక్యంబుల్ సహింపం దగున్. |
302 |
| క. |
అనృతమున కెంత వెఱతును | విను మంతకునకును నంత వెఱవ; మును వహిం చినవ్రతము విడిచి దుర్గతిఁ | జనఁ జాలుదు నయ్య! నన్నుఁ జనునే మాన్పన్? |
303 |
| వ. | అర్జునుండు దుర్జయుం డని చూడవలవదు, నీవును మదీయంబు లగు దివ్యాస్త్రంబు లెఱుంగుదు; జామదగ్న్యుండును ద్రోణుండును నాకు నొసంగినదివ్యాస్త్రంబు లల్పంబులు గావు, గావున నవశ్యంబును సమరంబున నమరరాజనందనుం దెగటార్పనోపుదు; నీ వింక నొండు దలంపక నాకు ననుజ్ఞ యి’ మ్మనిన నొక్కింత విచారించి యాదేవుండు రాధేయున కి ట్లనియె. | 304 |