శ్రీమహాభారతము - కర్ణపర్వము - తృతీయాశ్వాసము - భీముఁ డర్జును రాక గోరి విశోకునితో విచారించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

భీముఁ డర్జును రాక గోరి విశోకునితో విచారించుట (సం. 8-54-11)

క.	‘ఐనను నిప్పటిదుఃఖము \| మానింపఁగ మనకు నొండు మం దెయ్యది? యీ సేనల దొరలను గౌరవ \| భూనాథుని సమయఁ జూచి పోవుట దక్కన్‌?’	140
వ.	అని పలికి, యవ్విశోకునకు మనదిక్కు సిడంబులు సూపి, ‘యవి యెవ్వరెవ్వరి చిహ్నంబు లేర్పడం జూచికొనుము; మన శరంబుల కొలంది యెట్లున్న దరయు’ మనవుడు, నతండు ‘వీ రెవ్వరైననేమి? నీ వలిగినఁ బడక పాఱక నిలువం జాలు వాఁ డిం దెవ్వం? డస్త్ర శస్త్రంబుల సంపద యడుగవలదు; నేఁడు దెచ్చినవానిలోన నా ఱెడ్లు వ్రేఁగుపడి పూనివచ్చు బండియొక్కటి యించుకయు వెలితిగాక యున్నయది! గాకున్న నేమి? భవద్బాహుదండంబునకు మూలధనంబైన గదాదండం బెల్లపనులకుం జాలు’ నని చెప్పిన బవమానసూతి యాసూతు చేసేత నప్పళించి.	141
ఉ.	‘వేడుకఁజూడు మేను బటువిక్రమకౌతుకలీలఁ బేర్చి చెం డాడెద వైరులన్‌; విదురుఁ డప్పుడు సెప్పఁడె? జూద మిట్లు గా వాడెనె రాజరా జకట! యా ప్రతినల్‌ గడతేర్చుఁ గాక! బొం కాడునె ధర్మజావరజుఁ డంచుఁ దదాప్తులు వంతఁ బొందఁగన్‌.	142
వ.	అని వెండియు.	143
ఉ.	ఉత్తమకర్మ మిట్టి దని యొక్కరుఁడుం దగఁ జెప్పలేఁడ నా కిత్తఱి; నేన పోలుతెఱఁ గెల్లను జేసెద నట్లుఁ గాక, నా చిత్తము మార్గవర్తియుఁగ శిక్షక మయ్యెడు దైవ’ మంచు, న ఱ్ఱెత్తి భవద్బలంబుపయి నెల్లను జూ పడరించె నేపునన్‌.’	144
వ.	ఇట్లు గలయం గనుంగొని, యద్దిక్కు గలగుండు గొనుట యెఱింగి, విశోకునితోఁ ‘గౌరవసైన్యంబు మనము దఱుమకయ తాన కలంగెఁ; గెలనం గవ్వడి గదిసెనొ కాక!’ యనుటయు; వాఁడు నిపుణంబుగా నిరూపించి ముదంబునం బొదలుచు.	145
క.	‘నరుఁ డదె కంటే! కౌరవ \| కరిసేనం గవిసెఁ గేతుకపి రుచు లంభో ధరబృందముపైఁ గలయం \| బరఁగు తటిల్లతలఁ దలఁపఁ బట్టయి నిగుడన్‌.’	146
క.	‘హరిమేనికాంతియును నరు \| కిరీటరత్నాంశువులును గిఱిగొన, రథ ర థ్యరుచులు బెరసి విచిత్ర \| స్ఫురణంబునఁ దేజరిల్లెఁ జూడు కుమారా!’	147
వ.	అనిన విని, యంతరంగంబు సంతోషమయంబు గా నంగంబు వొంగ, నేర్పడ నాలోకించి, విశోకునకు వృకోదరుం డి ట్లనియె:	148
తే.	‘వరవుడుల నూర్వురను, మేలివాజు లిరువ \| దింటి, నూళులు పదునాల్గు నిత్తు నీకుఁ బసదనము; నీవు నాకు బీభత్సురాక \| సూపి ముద మొనరించితి సూతవర్య!’	149
వ.	అనియె; నప్పుడు వారణ ఘటావిదారణంబు సేసి, వాసవి వాసుదేవుతో ‘మన తేరు భీమసేనుఁ జేరం బోవ ని’ మ్మనుటయు.	150
క.	అతఁడు హరులఁ దఱుమఁగ ను \| ద్ధతిఁ జనునెడ, మనబలంబు దర్పమహోగ్రా కృతిఁ బొదివినఁ జతురంగ \| ప్రతతుల నన్నరుఁడు నేలపాలుగఁ జేసెన్‌.	151
ఆ.	మందరంబుచేత మథితమై తిరుగు సా \| గరము నులివు గెలిచె ధరణి నాథ! పార్థుఁ డురవణింప బలువడిఁ గలఁగెడు \| కౌరవేంద్రుసేన కలకలంబు.	152
వ.	కేతు చామ రాతపత్ర భూషణ శకలంబుల నా శౌర్యభూషణుండు రణక్షోణికి విభూషణం బాచరించె; నట్లు కర్ణువధంబునకు వేగిరపడి తఱుమ నుఱుక, మన మొన వెండియు నొండొండ పయిం గ్రమ్మిన, నమ్మేటి మగండు.	153
క.	పేరు గల రథికముఖ్యుల \| సారథి రథ రథ్య కేతుసహితంబుగ దు ర్వార విశిఖ స్ఫురణ వి \| హారంబున శతచతుష్టయము పొడి చేసెన్‌.	154
వ.	అవ్వేఁడిమికి వెఱచఱచి యచ్చటిమూఁక విచ్చుటయుఁ, గర్ణుముందటి మోహరం బుత్సాహతీవ్రం బయి యురవణించినం గని, యన్నరుం డురగ నికరంబునకుఁ గవియు గరుడుని కైవడి నద్దెస కడరె; నట్లడరుట యాలోకించి తనకట్టెదుటి మొనబెట్టు దాఁకి.	155
తే.	వాయుసత్త్వుండు వాయుజవ ప్రదీప్త \| తనుఁడు వాయుతనూజుఁ డుదగ్రవృత్తి నేచి, బాహాసముల్లాస మెసకమెసఁగఁ \| గనుపు గొట్టె వాలమ్ములఁ గౌరవేంద్ర!	156
వ.	అవ్వీరు నాటోపంబు సూచి, కురుభూపతి ప్రధాన సైనికులకుం జూపి ‘యితండు సమసిన నక్కడ సకలంబు సమయు, మీ రొక్కుమ్మడిం బొదివి పారివుచ్చుం’డనిన, వారును వారణాది చతురంగంబుల యగ్గలిక మెఱయ నతనిం జుట్టుముట్టి, యస్త్రశస్త్రంబులం బొదువుటయు, నతండు,	157
ఆ.	వానినెల్లఁ ద్రుంచి, వల వ్రచ్చికొని లీల \| నిగుడు చోఱవోలె వెగడు పడక తఱిమి, రక్తనదులు వఱపె మస్తక కూర్మ \| హస్తభుజగ తతుల నతిశయిల్ల!	158
క.	కురు విభుఁడు సూచి శకునిం \| బురికొల్పిన, నాతఁ డుగ్రముగ మార్కొని, పే రురమున నారాచంబులు \| గురిసినఁ, బవనజుఁడు సరకుగొన, కారథికున్‌.	159
క.	బలునారసమున నేసిన, \| నలఘు లఘుత మెఱయ నాతఁడది యిరు మూఁడ మ్ములఁ దునియలు సేయుడు, నతఁ \| డలిగి యతని ధనువు దునిమె నల్లన నగుచున్‌.	160
ఉ.	ఒండొకవిల్లు వుచ్చికొని, యుజ్జ్వల షోడశ భల్లముల్‌ సము ద్దండత నేసె నీమఱఁది తత్తను వాడఁగఁ, జాప కేతువుల్‌ ఖండములై పడంగఁ, దురగంబులు నొవ్వఁగ, సూతుమేనఁ బెన్‌ గండలు నెత్తురుల్‌ దొరఁగఁ, గౌరవ పుంగవుఁ డిచ్చ మెచ్చఁగన్‌.	161
తే.	అలిగి జమునాలుకయుఁబోని యతులశక్తి \| వాయుపుత్రుఁ డారథికుపై వైచె, నతఁడు వెరవుమైఁ బట్టి, దాన నవ్వీరుబాహు \| వుచ్చిపో వైవ, మనమొన యుబ్బి యార్చె.	162