శ్రీమహాభారతము - ఉద్యోగపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము - ధృతరాష్ట్రుండు భీమసేనాదుల పరాక్రమంబు దలంచి దుఃఖించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

ధృతరాష్ట్రుండు భీమసేనాదుల పరాక్రమంబు దలంచి దుఃఖించుట (సం. 5-50-1)

క.	‘వారి దెస నీదు సెప్పిన \| యా రథికులు ప్రబలు లగుదు రందఱు; నైనన్‌ వా రెల్లను నొకతల, య \| మ్మారుతి యొకతల బలప్రమాణము సూడన్‌.	184
ఉ.	భీముఁ దలంచినన్‌ మనము భీతిఁ గలంగుచునుండు నాకు, రే లేమియు నిద్ర రా; దతని నేడ్తెఱ మార్కొనఁ జాలునట్టి వాఁ డీ మొన లేఁ; డతం డలుక నెత్తిన యా గద కాలదండ; ము ద్దామ విలాసుఁడై కురు కదంబములో విహరింపకుండునే?	185
తే.	చిఱుతనాఁడును వాఁడు నాశిక్షఁ బోఁడు; \| వీరు చివ్వకుఁ జొత్తురు వైర మెత్తి; వానిచేఁ బీడ వడియును మాన; రిదియ \| కాదె యీ భేదమున కెల్లఁ గారణంబు.	186
క.	సమరమున దైత్య దానవ \| సమితియు నాతని నెదుర్పఁ జాలదు; భుజయు ద్ధమున జరాసంధుని నొక \| నిమిషంబునఁ జంపె; నొరులు నిలుతురె యెదురన్‌?	187
మ.	బొమ లల్కన్‌ ముడివడ్డ, రౌద్రరస ముప్పొంగం, దనర్పన్‌ భుజా గ్రము, ‘లిందెవ్వఁడు నాకు మా’ ఱనుచు శౌర్యస్ఫూర్తి శోభిల్ల దు ర్దమ లీలం గదియంగ, భీముఁ గని ధైర్యం బేది కౌరవ్యసై న్యము లంతంతఁ గలంగఁ బాఱినటులై నా మోమునన్‌ వ్రేలెడిన్‌.	188
క.	కరవాలము గద మొదలగు \| పరికర మేమియును లేక బాహుబలమునం గరి గతి నడరినను వృకో \| దరునకు నొకఁ డెదుర నిలిచి తలపడువాఁడే?	189
తే.	ప్రళయకాల సముద్రము భంగిఁ బొంగి \| కడు భయంకరుఁడగు భీముఁ గడవ నీఁద వశమె నా పుత్త్రులకు? విధివశము వొంది \| యెదిరిఁ దమ్మును నెఱుఁగరు మదము కతన.	190
క.	చిచ్చునకుఁ దోడు కరువలి \| వచ్చు గతిన్‌ భీము దుర్నివార విహారం బచ్చు పడఁగఁ బ్రాపై వి \| వ్వచ్చుఁడు వెస వచ్చు గాండివంబును దానున్‌.	191
వ.	సంజయా! వినుము; నీ కున్న రూపు సెప్పెద.	192
క.	ఆ యర్జును మగఁటిమి కెన \| యే యుగములఁ జూడ వినఁగ నెందును గలదే? నీ యెదుర నాడి నంతయుఁ \| జేయుట కతఁ డోపు; రిత్త సెప్పెడువాఁడే?	193
ఉ.	ఎక్కటి గాండివంబు నుతికెక్కి వెలుంగుట! మీఁదఁ గేశవుం డక్కజమైన తేజ! మది యాసపడండు, దనంత నర్జునుం డొక్కఁడ వైరిసేనలకు నొట్టిన మంట! ప్రతాపమూర్తు లి ట్లొక్కెడఁ గూడె, నిన్నిటి మహోగ్రపు వేఁడిమి కోర్వవచ్చునే?	194
క.	దివిజ దనుజ సహితము లగు \| భువనము లన్నిట మహేంద్ర పుత్త్రుఁడు విజయో త్సవ లీలఁ గ్రీడ సల్పుం; \| దవులం బడఁడెందు నత్యుదగ్ర బలమునన్‌.’	195
వ.	అని పలికి వెండియు.	196
క.	‘కురుసేనఁ గదా! గెలుచుట \| కరము భరం బర్జునునకు! గాండీవమునం బెరిఁగిన యమ్ముల మంటల \| దరికొని తెగఁ గాల్చునట్టిద యగుం జుమ్మీ!	197
వ.	భీమార్జునుల కొలందులు భీష్మద్రోణు లెఱుంగునంతకంటె నెవ్వ రెఱుంగుదు? రెఱింగియు మానుషంబు వాటించి సేన మొగంబున నిలుతురు; కీర్తి వట్టి ప్రాణంబులు విడుతు; రంతియకాని చేయునది లే; దదియునుం గాక పౌత్రులగుటయు శిష్యు లగుటయు, గాంగేయునకు గురునకు సామాన్యం బగుటం జేసి, రెండు దెఱంగుల వారికి వీ రొక్కరూప; మన కడనున్న తప్పునకు మనముందట నిలువవలయునను నింత మాత్రకుంగా వీరల కింత వలసె; నేను దైవాధీనత కతంబున బిడ్డల నొత్తి చెప్పను, నియమింపనుం జాల; మొదల విదురుం డేమని చాటి చెప్పి నదియంతయుం బాటిలె; జూదంబు నాఁటనుండియుఁ గురుజాతికిం జేటు మూఁడుట దోఁచుచుండు; మంద బుద్ధియు, లోభోపహతుండును నయి దురభిలాషంబున దుర్యోధనుఁ డింతసేసెఁ; గాలపర్యాయంబునఁ గౌరవులకుఁ గడవరాని యవస్థ వచ్చె; సంజయా! నే నేమి సేయుదు? నెందుఁ జొత్తు? నెద్ది దెరు? వెవ్వరు శరణంబు? వా రిరువురుఁ గల యంతటన పోయెనే? విను’ మని మఱియు నిట్లనియె:’	198
చ.	‘అనుజులు నట్టి వార; ద్రుపదాది సుహృజ్జను లెల్ల నంతకం టెను బలవంతు; లాహవ పటిష్ఠుఁడు రాజు యుధిష్ఠిరుండు; స ద్వినయ వివేక శీలముల విశ్రుతుఁ డాతఁడు బంధు భృత్యులం దనకు వశంబు సేసికొనుదానికి నేర్చుఁ బ్రభుత్వ సంపదన్‌.	199
ఆ.	సత్య శౌచ ధర్మశాలి దయాపరుం \| డట్టి ధర్మపుత్త్రు నాక్రమింప మనము దలఁచు టెల్ల మంటలో మిడుత లు \| దగ్రవృత్తి నుఱుకఁ దలఁచునట్ల.	200
వ.	కావునఁ బాండవులతోడి భండనంబునఁ గులక్షయం బగుట దప్పదు; శాంతిఁ బొందుటయ మేలు; మనవారల కది ప్రియంబగునేని దానికిఁ దగిన యత్నంబు సేసెద’ ననిన విని ధృతరాష్ట్రునకు సంజయుం డిట్లనియె:	201
క.	‘దేవర యానతి యిచ్చిన \| యీ వాక్యము లెస్స! నాఁడు నీవ యుపేక్షం బో విడిచితి; వింకను నీ \| చే వత్తురు వారు; వీరి చే టొప్పుదురే?	202
వ.	అది యెట్లంటేని.	203
క.	వారు దెస లొత్తికొనియు ధ \| రా రాజ్యం బిచ్చి పోయిరా పోరా? తా రారణ్యపీడఁ బడియును \| రారాజుం జెఱకుఁ బాపరా మన మెఱుఁగన్‌?	204
వ.	అట్టి యెడ నైనను.	205
క.	రావించి తగవుమై సం \| భావింపవ కాక, నాఁడ పాండవు లలుకం బో విడువరె? మిగులుదురే \| నీ వచనంబులకుఁ? బిలిచి నిలుపుము వారిన్‌.’	206