పురాణేతిహాసములు శ్రీమహాభారతము ఉద్యోగపర్వము - చతుర్థాశ్వాసము
భీష్ముండు పాండవవీరులం దతిరథ మహారథాదుల నిరూపించి చెప్పుట (సం. 5-166-14)
తే. ‘అతిరథుండు యుధిష్ఠిరుం డగ్నికల్పుఁ | డాహవంబున నప్రతిహతుఁడు; భీముఁ
డతిరథ శ్రేష్ఠుఁ; డతని మహాబలం బ | మానుషము, విక్రమం బసమాన మధిప!
255
క. సమరథులు కవలు భుజగ | ర్వము పటు విక్రమము దుర్నివారంబులు; వా
రి మనంబులు నిర్భయములు; | తమ మొనలకు మించి బెట్టు దాఁకుదు రధిపా!
256
సీ. వారందఱును ధర్మవైభవంబునఁ, దప | స్సంపద నెక్కుడు జనులకెల్ల
ధనువు నాఱంగంబులను బరిణతులు దాఁ | కోర్తురు; పరులకు నోర్వరాని
కోల్తల గలరు; పెక్కులు పరాక్రమములు | వేర్వేఱ చేసిన వీరు లొక్క
మొగ మయి తాఁకిన వెగడంద కుండునే? | మనసేన ము న్నవమాన పాటు
 
ఆ. దుఃఖపాటు గలిగి తొడరంగ వచ్చిన | వారుగాన నలఁతిఁ బోరు; ప్రాణ
మాసపడక యోపినంతయుఁ బెనఁగుదు | రది సహించి నిలుచు టరిది మనకు.
257
మ. నరుఁ డీ మానమువాఁ డనంగ వశమే? నా కంతవా రెందు నె
వ్వరులే; రింకను బుట్ట; రాపులికి దుర్వారోద్యముండైన యా
హరియుం దోడటె! యేమి చెప్పుదు? నతం డా సేనలం గాచు నొ
క్కరుఁడుం, గీటడఁగించు నీ బలములన్‌ గాండీవదుర్దాంతుఁడై.
258
వ. అనిన విని యక్కొలువున నున్న రాజుల మనంబు లెల్లను జేవ సెడియె; భీష్ముండు వెండియు నిట్లనియె 259
సీ. ‘ద్రౌపదేయులు మహారథు లేవురును; వారి | తరమ యుత్తరుఁడును ధరణినాథ!
యతిరథవర్యుఁ డయ్యభిమన్యుఁ; డర్జున | వాసుదేవుల కెనవచ్చువాఁడు;
లఘుచిత్రములు నేర్చు లావును దాల్మియుఁ | గలఁడు తండ్రులపాటు తలఁచుచుండుఁ
గావున బెడిదంబుగాఁ బోరు; సాత్యకి | యతిరథోత్తముఁడు శౌర్యాన్వితుండు;
 
తే. పాండవ స్నేహసక్తుఁడై యుండుఁ గాన | నలుక మనమీఁదఁ బెద్దయుఁ గలిగి పెనఁగు;
వీర లిరువురుఁ బరుసనివారు సమర | పరుల నొప్పింతు రీ యోధవరులనెల్ల.
260
మ. అలఁతింబోరు మహారథుల్‌ ద్రుపద మత్స్యాధీశు లుద్యద్భుజా
బలశౌర్యాఢ్యులు పాండురాజసుత సంబంధ ప్రియస్నేహముల్‌
కలిమింజేసి తదీయ దైన్యమునకుంగా నొచ్చియుం జచ్చియున్‌
గెలిపింపం దమకించి చొత్తు రని కేకీభూతచేతస్కులై.
261
ఆ. వీరగుణము బలము వీఁకయుఁగలఁడు మ | హారథుఁడు శిఖండి; యతని తమ్ముఁ
డతిరథుండు దర్పయుతుఁడు ధృష్టద్యుమ్నుఁ | డుగ్రతేజుఁ డనికి నుగ్రునట్ల.
262
క. అతని సుతుఁ డర్ధరథుఁ డా | ధృతవర్ముఁడు పిన్నవాఁడు త్రిమ్మటకాఁడై
మతిహీనత శస్త్రా స్త్ర | ప్రతతి పరిశ్రమములేక పాలసుఁ డగుటన్‌.
263
ఆ. చేది భూవిభుండు శిశుపాల తనయుండు | ధృష్టకేతుఁ డధిక ధీరమతి మ
హారథుండు; భోజుఁ డజుఁ డనురాజులు | నట్టివార తెంపు నలవుఁ గలరు.
264
వ. ఉత్తమౌజుండును యుధామన్యుండును క్షత్త్ర దేవుండును జయంతుండును నమితౌజుండును విరాటుండును సత్యజితుండును ననం బరఁగు పాంచాల కుల ప్రదీపకులు మహారథులు; మత్తమాతంగ బృందంబు చందంబునం బ్రతిబలంబు పయిం గవిసి కోలాహల బహుళంబుగాఁ గలంపం జాలుదురు; కేకయపతు లేవురు సహోదరులు మహారథులు, కడింది మగలు, కెంపు రథంబుల మొత్తంబులతోఁ గార్చిచ్చు పగిదిం బొదువుదురు; కాశీశుండు నీలుండు సూర్యదత్తుండు మదిరాక్షుండు శంఖుండు విరాటజ్ఞాతులు మహారథులు వివిధాయుధ విద్యా విశారదులు; వారి పోరు భరంబై యుండు. 265
సీ. చిత్రాయుధుండును జేకితానుండు మ | హారథు లిద్దఱు నర్జునునకుఁ
గూర్తురు, కయ్యాన కోర్తురు, నేర్తు, రా | యుధముల కెల్ల నత్యుగ్రు; లవ్వి
ధము వార; చంద్రదత్త వ్యాఘ్రదత్తులు | వినుము సేనాబిందుఁడను నృపాలుఁ
డతిరథోత్తముఁడు మారుత పుత్త్రు నెన యతం | డొక్కరుండును వారి యుఱిది లావు
 
ఆ. పాండ్యుఁ డతిరథుండు బలఁగంబుఁ గలవాఁడు | సమరథుండు కాశ్యుఁ డమితబలుఁడు
కుంతిభోజుఁ డాజికోవిదుఁ డతిరథుం | డతని యొద్దిజోదు లధికబలులు.
266
వ. రోచమానుండు మహారథుండు దేవసమానుండు. 267
తే. అతిరథుల కెల్లఁ దల, తండ్రియట్టివాఁడ | యసురవిభుఁడు ఘటోత్కచుం; డా హిడింబ
కొడుకు మాయాబలంబున నొడుచుఁ బగఱ | నతనికడ దానవానీక మగ్గలంబు.
268
వ. నాకుం దోఁచినవారిం బేరుకొంటి; నింతియకాని, రెండు వీళ్ళను మంచి మగలు పెక్కండ్రు గల’రని చెప్పి గాంగేయుండు. 269
క. ‘పాండవుల దిక్కు రథికు ల | ఖండిత బలులైన నా మొగంబునఁబడి యు
ద్దండత చూపఁగ లేరు శి | ఖండిని నొక్కరునిఁ జంపఁగాని కుమారా!’
270
క. అనవుడు దుర్యోధనుఁ ‘డా | తని మీరు వధింపమికిఁ గతం బేమియొకో!
విన దుగనేనిం జెపుఁడా’ | యనుటయు నిట్లనియె భీష్ముఁ డతనికి నెమ్మిన్‌.
271
వ. ‘ఏ నా శిఖండినిఁ జంపమికి మూలంబు సాలం గలదు; తత్ప్రపంచం బంతయు వివరించెద నాకర్ణింపుము: 272
AndhraBharati AMdhra bhArati - AndhramahAbhAratamu - udyOga parvamu - kavitraya bhAratamu - kavitrayamu - nannaya - tikkana - eRRana - nannyya tikkanna eRRana - andhramahabharatamu aandhramahaabhaaratamu ( telugu literature andhra literature )