శ్రీమహాభారతము - విరాటపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము - భీముఁడు వంటలవాఁడై విరటుఁ గొల్వ వచ్చుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

భీముఁడు వంటలవాఁడై విరటుఁ గొల్వ వచ్చుట (సం. 4-7-1)

సీ.	చట్టువం బొకచేతఁ బట్టి ఖడ్గము చంకఁ \| దగిలించి సురియతో బిగియ ద్రిండు గట్టిన నునుఁజేల కప్పెంతయును జెన్ను \| సేయంగ దాపలి చేతి యందు బెడిదంపుఁగోలలు బెడఁగొంద బహువర్ణ \| చిత్రితాజినము పై చీర గాఁగఁ; జూపఱెల్లను దన రూపంబు చూడ్కికి \| వ్రేఁగైన నత్యంత విస్మయంబుఁ
తే.	బొందుచుండ సమీరణ పుత్త్రుఁ డగ్ర \| జుండు వోయిన దెసఁ దప్ప నొండువలన సమదవారణపతి గమనమున మత్స్య \| ధరణి వల్లభు సభ చేర నరుగుటయును.	211
వ.	అంతంతం గనుంగొని.	212
క.	ఉలుకును వెక్కసపాటును \| దలకొను నెమ్మనముతోడ ధాత్రీరమణుం డలఘు భుజ విపుల వక్ష \| స్థ ల్స రేఖాకాంతిఁ బరవశత్వముఁ బొందెన్‌.	213
వ.	ఇ ట్లతని రూపాతిశయంబున కోటువడి చూచుచు నిజాంతర్గతంబున.	214
క.	విహరింప మానవాకృతి \| సహితంబుగ మహికి నర్థిఁ జనుదెంచిన ప ద్మహితుఁడొ హిమకరుఁడొ శచీ \| గృహమేథియొ కాక యితఁడు కేవల నరుఁడే!	215
క.	ఏమి కులంబున వాఁడొకొ? \| నామం బెద్ది యగు నొక్కొ? నా భృత్యులలో నీ మనుజోత్తముఁ దొల్లియు \| నే మెఱుఁగుదు మనఁగ నిచట నెవ్వరు గలరో?	216
క.	అనుచుండ ననతి దూరం \| బున కల్లన వచ్చి పవనపుత్త్రుఁడు మనుజేం ద్రునకు జయశబ్దయుతముగ \| వినయంబున మ్రొక్కి విన్నవించె నిభృతుఁడై.	217
శా.	‘దేవా! నాలవజాతివాఁడ నిను నర్థిం గొల్వఁగా వచ్చితిన్‌; సేవాదక్షత నొండుమై నెఱుఁగ; నీ చిత్తంబునన్‌ మెచ్చున ట్లే వండం గడునేర్తు; బానసమునం దిచ్చోటనే కాదు న న్నే వీటన్‌ మిగులంగ నెవ్వఁడును లేఁ డెబ్భంగులం జూచినన్‌.	218
క.	పేరు వలలుండు; కూడుం \| జీరయు నిడి సాకతంబు సేసినఁ జాలుం గోరిన వంటకములు నా \| నేరిమిఁ దగ నెఱపి కొలుతు నిశ్చలభక్తిన్‌.’	219
చ.	అనవుడు మత్స్యభూరమణుఁ డాతని కిట్లను ‘నెట్లు శూద్రుఁగా నినుఁ దలఁపంగవచ్చు? ధరణీ భరణ క్షమమూర్తి వీవు; నీ కనుగుణమైన యానమును నాసనమున్‌ రుచిరాతపత్రముం జనవరి కొల్వు నిచ్చెద గజవ్రజముం బరికింపు పెంపుతోన్‌.’	220
క.	అనుటయు మోఱకుచందం \| బున మో మడ్డ్దము గదల్చి భూవిభుఁడు సభా జనులు విన ననిలసుతుఁ డి \| ట్లనియెం బ్రస్ఫుట నిరర్గళాలాపములన్‌.	221
ఉ.	‘నా కవి యెల్ల నేల? నరనాథులకుం బ్రియ మొందునట్లుగాఁ బాకము చేయనేర్తు జనపాలక! ధర్మసుతుండు పెద్దయుం జేకొని యుండు బానసము సేయు విధంబున కిచ్చ మెచ్చి; పు ణ్యాకరమూర్తివైన నిను నాతనిఁ; గొల్చినయట్ల కొల్చెదన్‌.	222
చ.	వలసిన నేలు; మేను బలవంతుఁడఁ; గారెనుబోతు దంతి బె బ్బులి మృగనాథునిం దొడరి పోరుదు శూరత యుల్లసిల్లఁగా దలమును లావు విద్య మెయిదర్పముఁ బేర్చి పెనంగు జెట్టి మ ల్లుల విఱుతున్‌ వడిన్‌ గడియలోనన చూడ్కికి వేడ్కసేయుదున్‌.	223
క.	కొలువు గొన నొల్ల కుండుట \| గలిగినఁ బొమ్మనుట యంత కంటెను మే; లే వలసిన కడ కేఁగెద; నీ \| తలఁ పెయ్యది? యానతిమ్ము ధరణీనాథా!’	224
వ.	అనిన విని భూనాథుండు సానునయంబుగా నిట్లనియె.	225
ఉ.	‘ఇమ్మహనీయ రూపమును నేడ్తెఱఁ గన్గొని వేడ్క నీకు యో గ్యమ్మగు భంగిఁ జెప్పితిమి గాని నరోత్తమ! యొండు గాదు; నీ వెమ్మెయి నైన నిల్చుటయ యిష్టము; వంటల మేరవాఁడవై యిమ్ముల నుండు సూదజనమెల్లను నీదగు పంపు చేయఁగన్‌.’	226
క.	అని హర్షోత్కర్షంబున \| మన మలరఁగఁ బల్కి మత్స్యమనుజాధీశుం డనిలసుతు నేలె; నాతఁడుఁ \| దన మనమున నూఱడిల్లెఁ దదవసరమునన్‌.	227