| ఇతిహాసములు | మొల్ల రామాయణము | అరణ్య కాండము |
| సీతను గానని శ్రీరామచంద్రుని విరహాతిశయము | ||
| ఆ. |
పర్ణశాలలోనఁ బరికించి పరికించి, సీత కానఁ బడమిఁ జిన్న వోయి, చిత్తమంతఁ గలఁగి, శ్రీరామచంద్రుండు పలువరింపఁ జొచ్చె బ్రమసి బ్రమసి. |
51 |
| సీ. |
నీ దృగ్విలాసంబు నెఱి నభ్యసించెడు-గురు కుచఁ గానవే హరిణ విభుఁడ? నీ మంజులాలాప నిచయంబుఁ గైకొన్న-సుకుమారిఁ గానవే పిక కులేంద్ర? నీ నిండు సత్కాంతి నెమ్మోము గలయట్టి-రుచిరాంగిఁ గానవే రోహిణీశ? నీ పక్ష విస్ఫూర్తి నెనయు ధమ్మిల్లంబు-గల యింతిఁ గానవే యళి కులేశ? |
|
| తే. |
స్తన భరంబున నీ పోల్కిఁ దనరినట్టి-యతివఁ గానవె చక్రవాకాధినాథ? నెఱయ నినుఁ బోలు నెన్నెడ నేర్చినట్టి-రమణిఁ గానవె నీవు మరాళ రాజ? |
52 |
| సీ. |
ఘనసార భూజంబ! కానవే నీ వంటి-గంధంబు గలయట్టి కరటియానఁ? గదళికా తరురాజ! కానవే నీ యట్టి-మెఱుఁగుఁ బెందొడల మా మీననేత్ర? విలసిల్లి చంపక వృక్షంబ! కానవే-లలి నీదు పుష్ప విలాస నాసఁ? గమనీయ లత! నీవు కానవే నీయట్టి-కరములు శోభిల్లు కంబుకంఠిఁ? |
|
| తే. |
గ్రముక ధరణీరుహాధీశ! కానవయ్య-నీ ఫల స్ఫూర్తి కంఠంబు నీలవేణిఁ? గళికలను మించు నవకుంద! కానవమ్మ-నీదు కోరిక నిభదంత నీరజాస్య? |
53 |
| సీ. |
వనజాస్య! నినుఁగూడి వర్తించు నతి ఘోర-వనములు శృంగార వనము లగును, పడఁతి! నీతోఁగూడి పవళించు కర్కశ-శయ్యలు పూవుల శయ్య లగును, గలకంఠి! నీచేతి కంద మూలాది భో-జనములు మధుర భోజనము లగును, హరిమధ్య! నినుఁ గూడి చరియించు నటువంటి-తపములు సత్పుణ్య తపము లగును, |
|
| తే. |
ఇంతి! నీతోడఁ గూడి భోగించునట్టి-భోగమంతయు దేవేంద్ర భోగ మగును, సుదతి! పొడకట్టఁ గదె నాకుఁ జూడవలయుఁ-గన్నులకుఁ గానఁబడ వేమి కమల నయన! |
54 |
| వ. | అని మఱియును, | 55 |
| సీ. |
ఏ మృగంబును గన్న నేణాక్షిఁ గానవే?-యని పెక్కు భంగుల నడిగి యడిగి, యే పక్షిఁ గనుఁగొన్న నెలనాఁగఁ గానవే?-యని పెక్కు భంగుల నడిగి యడిగి, యే మ్రానుఁ బొడగన్న వామాక్షిఁ గానవే?-యని పెక్కు భంగుల నడిగి యడిగి, యే గట్టుఁ బొడగన్న నిభయానఁ గానవే-యని పెక్కు భంగుల నడిగి యడిగి, |
|
| ఆ. |
కలఁగు, భీతి నొందుఁ, దలఁకుఁ జిత్తములోన,-సొలయు, మూర్ఛఁ బోవు, వలయు, నలఁగు, సీతఁ గానఁబడమి శ్రీరామచంద్రుండు-విరహ తాప వహ్ని వేఁగి వేఁగి. |
56 |
| వ. | ఇట్లు సీతా వియోగంబునకుఁ బలవరించుచున్న యన్నం గని సౌమిత్రి యిట్లనియె, | 57 |