 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
కావ్యములు | మను చరిత్రము | తృతీయాశ్వాసము |  |
| వరూధినీ కపట ప్రవర సంభాషణము | ||
| క. |
పాటిత కరిదంత ద్యుతి పాటచ్చర గండఫలక భాగంబులపైఁ గాటుక కన్నీ రొలుకఁగ మాత వెడలఁ గ్రేటుకొనుచు మానిని పలికె\న్. |
92 |
| ఉ. |
ఏలర! యీ చలం బుడిగి యేలర! బాల రసాల మాలతీ జాలములో శశాంక కరజాలములో వలవంత నశ్రువుల్ జాలుగ నాల్గుజాలు నిఁకఁజాలు భవం బమనంత కాఁకకు\న్ బా లయి రాత్రి పంచశరు బారికిఁ జిక్కితి, నీకు దక్కితి\న్. |
93 |
| శా. |
రా, వైరాగ్యముఁ బూని నీవు కడు నిర్దాక్షిణ్య చిత్తంబున\న్ రావై తేఁ జవి గాని యిందులకు హోరాహోరిగాఁ బోరి యే లా వాలాయము సేయఁగా? బ్రదుకు నీ వాచారవంతుండవై చావో యెక్కుడొ నీ యెడం బొడము వాంఛ\న్ భూసురగ్రామణీ! |
94 |
| క. |
కట్టిఁడితనమున కి ట్లొడి గట్టి మనసు ఱాయి సేసి కరఁగవు మఱి నీ పట్టినది విడువ విఁక ని న్నిట్టట్టన నేల మా యదృష్టం బుండ\న్? |
95 |
| వ. | అనిన నక్కుహనా భూసురుండు. | 96 |
| సీ. |
కొనసాఁగి కామినీ గోష్ఠిఁ బ్రౌఢములైన, యుదుటుఁజూపుల ఱెప్ప తుదల నాఁచి సంతసంబున ముఖాబ్జమునందుఁ జిఱునవ్వు, కందళింపక యుండ డిందుపఱచి పొంగారు మైఁ దోఁచు శృంగారచేష్టల, తమిఁ దెచ్చికోలు మౌగ్ధ్యమున డాఁచి పొడము రసావేశమున వచ్చు నర్మోక్తు, లొదవి నాలుకకు రాకుండఁ గ్రుక్కి |
|
| తే. |
మస్తకము వాంచి యుసు రని మౌనముద్ర నేల బొటవ్రేల వ్రాయుచు నిలిచి కొంత సేపు వెడవెడ చింతించి శిర సొకింత యెత్తి సన్నంపు టెలుఁగుతో నిట్టు లనియె. |
97 |
| శా. |
తల్లిం దండ్రియు నన్నుఁ గానని మనస్తాపంబునన్ బొక్కఁగా నిల్లా లార్తిఁ గృశింపఁగా సవన వహ్నిశ్రేణి చల్లారఁగా నిల్లు\న్ శూన్యత నొంది సొంపు చెడఁగా, నిచ్చోట నేఁ జిక్కి యో ఫుల్లాంభోరుహనేత్ర! యే సుఖమతి\న్ భోగించెద\న్ఁ జెప్పవే! |
98 |
| ఉ. |
ఓ సరసీరుహాక్షి! వినవో రతిఁ గౌఁగిట నీవు చేర్చు నిం పా సురభర్తకైనఁ గలదా? వలదంచుఁ బెనంగ నేను స న్న్యాసినెఁ యొక్కటే తహతహ\న్ మన సొగ్గదు కేళిపై "ననా శ్వాసిత దుఃఖితే మనసి సర్వ మసహ్య" మన న్నెఱుంగవే? |
99 |
| క. |
ఐనం గానిమ్ము భవ ద్దీనతకై వ్రతము విడిచితిం, బరులకు మే లైనం జాలు, శరీరం బైన నుపేక్షింపవలయు, నది యట్లుండె\న్. |
100 |
| క. |
తివురక యిం కొక్కటి విను కవయునెడ\న్ వలయుఁ గన్నుఁగవయును మూయ\న్ భువి నిది యస్మద్దేశ వ్యవహారము; కన్ను దెఱువ నఘ మగుఁ దెఱవా! |
101 |
| శా. |
ఈ మర్యాదకు నీ వొడంబడిన మే లీ భంగి గాదేని భూమింజేరఁగ నెట్లు నీ యొడలితోఁ బోవంగ లేనే కదా! యీ మందాకిని పొంత నీ మునులతో నీ వృక్షవాటంబులో భామా! యేఁ దపమాచరింతు విధి కబ్రహ్మణ్యమున్ బెట్టుచు\న్. |
102 |
| తే. |
ఇంక నొక్కటి వినుము పూర్ణేందువదన! వ్రతము చెడ సౌఖ్యమైనను వలయుఁ గలుగ, వాంఛితము దీర నను నీవు వదలఁ జెల్ల దేను నిను సమ్మతిలఁ జేసి యేఁగు దనుక. |
103 |
| వ. |
ఇంత యేమిటి కంటేనిం జెప్పెద, నేను వైదేశికుండ, బంధుమిత్ర కళత్రంబులం బాసి దైవయోగంబున నింత దూరం బేఁగుదెంచిన వాఁడ, మీఁద భవదర్థంబు ప్రార్థితుండనై వ్రతహోమాద్యను ష్ఠానంబులు విడువంగలవాఁడ నగుటం జేసి యంతరంగంబునఁ గల తెఱంగు తేటపడం బలుకవలసె నాకర్ణింపుము. |
104 |
| ఉ. |
నీ చనుదోయి సంకుమద నిర్భరవాసన మేన నూన న య్యో! చిరసౌఖ్యముల్ గనుట యొండెఁ, దపంబొనరించి పాపముల్ రాచుట యొండెఁగా, కిహపరంబుల కూరక దూరమై వయః శ్రీ చన, రెంటికి\న్ జెడిన రేవఁడ నౌదునె? నీరజేక్షణా! |
105 |
| క. |
అని యాస గలుగఁ బలికిన విని వేలుపు వెలఁది మోము వికసిల్లంగాఁ దనచేతి చెఱఁగు బిగియం బెనఁచుచుఁ దల వాంచి నగవు బెరయఁగఁ బలికె\న్. |
106 |
| శా. |
హా! నీ నిష్టురవృత్తి మాని కరుణైకాయత్తచిత్తంబునన్ మానం జాల నటంచు నేఁడు శ్రవణానందంబుగాఁ బల్కుటన్ సూనాస్త్రు\న్ వెలవెట్ట కేలితి సుఖార్ణోరాశిలోఁ గ్రుంకితిన్ నా నోముల్ ఫలియించె నా వయసు ధన్యంబయ్యె విప్రోత్తమా! |
107 |
| వ. |
నీ వెట్లు చెప్పి తట్లు సేయంగలదానినని యతనినొడంబఱుచు సమయంబునఁ దోడి నెచ్చెలు లచ్చకోరాక్షిం గూడుకొని. |
108 |
| సీ. |
అకట! నిర్దయబుద్ధి వని దూఱెఁ గడు రంభ, యాహా! వివేకి వౌ దనియె హరిణి చేఁదు మ్రింగెద వంచుఁ జికిలి నవ్వె ఘృతాచి, మాయలాఁడని తిట్టె మంజుఘోష న్యాయనిష్ఠురములఁ బ్రార్థించె నూర్వశి, జంకించె ర మ్మంచుఁ జంద్రరేఖ చెలి నేఁచి తని దిసంతులు కొట్టె మేనక, విడువు మాయ లటంచు నొడిమె హేమ |
|
| తే. |
గొంట వనియెఁ దిలోత్తమ, గూర్మిఁ గొసరె ధాన్యమాలిని, పుంజికస్థల యదల్చె దివిజకామిను లీరీతిఁ దిరుగువాఱి గువ్వకోల్గొంచుఁ దమలోన నవ్వుకొంచు. |
109 |
| క. |
ఆ కుహనాభూసురుఁ డపు డా కాంతల సరస సమ్మదాలాపముల\న్ గైకొనుచు ముదితహృదయుం డై కేళీవనము వెడలి యరిగి కుఱఁగట\న్. |
110 |
|
 |
|