 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
కావ్యములు | మను చరిత్రము | చతుర్థాశ్వాసము |  |
| మనోరమా - విభావసీ - కళావతులకు జీర్ణముని శాపము | ||
| సీ. |
విసుమానములు గాఁగ వసతోడఁ బెనవెట్టి, నెట్టెంబుగాఁ బ్రేవుఁ జుట్టినాఁడు బండికందెన చాయ బైసిమాలిన మేన, మెదడు గందపు రొంపి మెత్తినాఁడు కునఖంపు డాచేతి పునుకకప్పెర నిండఁ, బ్రాణికోటుల నల్లఁ బట్టినాఁడు కొకిబికి వేసంబు గూని మూఁపులమీఁద, మూఁడు పంగల యీఁటె మోపినాఁడు |
|
| తే. |
నిట్టతా డనఁ బొడవుచే నిక్కినాఁడు నిడుదకోఱల మిడిగ్రుడ్ల నెగడినాఁడు నరవరోత్తమ! నేఁడు మూన్నాళ్ళనుండి యుసుఱు గొన వెంటఁ దిరిగెడు నసుర యొకఁడు. |
73 |
| క. |
ఏయెడ ననదలమొఱ వా లాయము వినవలయు దుర్బలస్య బలం రా జా యన వినవే? ధరణీ నాయకులకు నార్తరక్షణంబులె క్రతువుల్. |
74 |
| క. |
మరుదశ్వపుత్త్రి కిందీ వరాక్ష గంధర్వరాజువలనఁ బొడమితి\న్ నరవర! వెలసితిఁ గళలం దు రమించుటఁ జేసి భువి మనోరమ యనఁగ\న్. |
75 |
| శా. |
రారాపిళ్ళ భుజాంగదంబుల మణుల్ రాలంగ విద్యాధరుల్ గారా మొప్పఁగ నెత్తికొండ్రు నను, నంకస్థాయినిం జేయఁగా వారి\న్ వీడ్కొని సింహపీఠిక\న్ జలత్వం బొందు మాతండ్రి మం జీరం బించుక ఘల్లు మన్న, నవి దాఁ జెప్పంగ నిం కేటికి\న్? |
76 |
| తే. |
దేవ! పారర్షి పట్టి కళావతియును నల్ల మందార విద్యాధరాత్మజన్మ యగు విభావసియును నాకుఁ బ్రాణసఖులు వారు నేనును నొకనాఁడు గారవమున. |
77 |
| సీ. |
నెత్తమ్ము లేకొండ నెత్తమ్ములం దాడు, విద్యాధరీకోటి విటులతోడ నెచటిగాడ్పులఁ బుట్టు విచికిలామోదంబు, శబర కాంతల గుట్టు సళ్ళఁబెట్టు నెన్నగేంద్రపుఁ జఱుల్ మిన్నంది పెన్నంది, కోరాడుఁ దనగుబ్బకొమ్ములొడ్డి యెం దుండు గురివెంద పందిళ్ళ పూఁదేనె, జడి యిందుశిలలందు జాలువాఱు |
|
| తే. |
నట్టి కలధౌతశిఖరిఁ బుష్పాపచయము సేయువేడుకఁ బొదరిండ్ల చాయలందుఁ దిరుగుచుండి యొకానొక దెసఁ దృణంబు దళముగా వాత మొలచిన బిలమునందు. |
78 |
| ఉ. |
ఊసరవెల్లి చందమున నొక్కట బీఱనరాలు దేఱఁగా మీసలు గడ్డముం జడలు మే నుదరంబును వీనులు\న్ జరా ధూసరమైన రోమతతితోఁ బెనఁగంబడి దూది రాశిగాఁ జేసినరీతి నున్న యొక జీర్ణమునిం గని కౌతుకంబున\న్. |
79 |
| ఆ. |
ఇతని వదన కుహర మెద్ది? నేత్రద్వయం బెద్ది? కర్ణయుగళ మెద్ది? యనుచు బూచివోలె నున్న వాచంయముని మోము బాల్య చాపలమునఁ బట్టుటయును. |
80 |
| క. |
ధ్యాన స్తిమితుం డగు న మ్మౌని మదీయాంగుళీ విమర్శనములచే మే నెఱిఁగి తొంటి యనుసం ధానము చెడి కన్ను దెఱచి దారుణ ఫణితి\న్. |
81 |
| ఉ. |
ఓసి దురాత్మురాల! గృహ మొల్లక సర్వసుఖంబులు\న్ నిరా యాసమునం దొఱంగి మిహిరాంశు మరుచ్ఛద నీర నీరస గ్రాసము దేహధారకముగా గుహలం దప మాచరించు మ మ్మీసరణి\న్ స్పృశించి నగ నేమి ఫలం బొనఁగూడెఁ జెప్పుమా? |
82 |
| క. |
తిమిరంపు వయసు గుబ్బల కొమరాలవు, నీకుఁ దగిన గోవాళ్ళ మహిన్ నెమకి నగరాదె? ముదిసిన మముఁ జెనకిన నేమి కలదు? మద మేమిటికి\న్? |
83 |
| క. |
ముసురుకొను జరభరంబున నసురుసు రై యున్న మమ్ము నడకించితి వి ట్లుసురు మనఁ బట్టువడు మొక యసురకు నీ వనుచుఁ బలికె నాగ్రహ మెసఁగన్. |
84 |
| క. |
జననాథ! యేమి చెప్పుదుఁ? గనలుచు నవ్వగ్గు తపసి కటము లదరఁగాఁ దనచేతి నాగబెత్తముఁ గొని పసరముఁ గొట్టినట్టు గొట్టె నదయుఁడై. |
85 |
| క. |
కొట్టువడి యటకు మునుపే తిట్టుం బడి యేడ్చు నాదు దెసఁ గని మదిలోఁ గట్టలుక వొడమి నాసఖు లి ట్టనిరి మునీంద్రుతోడ నెత్తిన పెలుచన్. |
86 |
| ఉ. |
ఓయి దయావిహీనమతి! యూరక యీ పసిబిడ్డఁ గొట్టఁగాఁ జేయెటు లాడె? నీకు నిది చేసిన దేమి? వృథా శపింతురే? బోయవె? యాఁడుఁదోడునను బుట్టవె? శాపనిమిత్తమే తపం? బీయెడ నున్న శాంతిపరులేమనువా రిఁక నీ చరిత్రకున్? |
87 |
| క. |
పాము కడు ముదిసి కడపట గా మగుచందమున వార్ధకంబునఁ గ్రోధం బేమియు మానక మండెడు నా ముని మునియే? తలంప నదియుం దపమే? |
88 |
| క. |
పరుల యపరాధగతులకుఁ గెరలక తనుఁ బొగడుచోటఁ గీ డాడెడుచోఁ బరితోషము రోషము నెదఁ జొరనీని తపస్వి సుమ్ము సుకృతి ధరిత్రి\న్. |
89 |
| తే. |
ఒండొకఁడవైన నిపుడ నీ పిండి యిడమె? బ్రాహ్మణుఁడ వౌట మాచేత బ్రదుకు గంటి తడవఁ బనిలేదు నిన్ను గౌతముని గోవ వనుచు వాదించి విడిచిన నాగ్రహించి. |
90 |
| క. |
ముసలి శపియించె నపు డ య్యసితాబ్జేక్షణల రాజయక్ష్మ క్షోభం బెసఁగ నశియింప నగు న ద్దెసఁ బాఱుఁడు సుగుడి గామి తెల్లమియ కదా! |
91 |
| క. |
ఆ రుజ యప్పుడ యయ్యం భోరుహ లోచనలఁ బొందె భూవర! నన్ను\న్ వారత్రయముననుండియు దారుణగతి నొక్కయసుర తఱిమెడు వెంట\న్. |
92 |
|
 |
|