 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
కావ్యములు | విజయ విలాసము | ప్రథమాశ్వాసము |  |
| ఉలూచి యర్జునుల సరస సంవాదము | ||
| క. |
"కాముకుఁడఁ గాక వ్రతినై భూమి ప్రదక్షిణము సేయఁ బోయెడి వానిన్ గామించి తోడి తేఁ దగ వా? మగువ! వివేక మించుకైనన్ వలదా?" |
88 |
| ఉ. |
నావుడు మోమునన్ మొలక నవ్వొలయన్, వలి గబ్బి గుబ్బ చన్ ఠీవికిఁ గాన టించుక నటించు కవున్ గనిపింపఁ బల్కె రా జీవదళాక్షి "యో రసికశేఖర! యో జన రంజనైక లీ లావహరూప! యో నుతగుణా! తగునా యిటు లాన తీయఁగన్ |
89 |
| క. |
నిను గీతి సాహితీ మో హన వాణులు చెవులు వట్టి యాడింపంగాఁ గని యుండి 'కాముకుఁడ గా' నని పల్కిన నాకు నమ్మికౌనె నృపాలా! |
90 |
| క. |
అతులిత విలాస రేఖా కృతులన్ వలపించి యిటులఁ ద్రిభువన లీలా వతుల నలయించుటేనా వ్రత మనఁగా నీకు? రూపవంచిత మదనా! |
91 |
| చ. |
తెలియనిదానఁ గాను జగతీవర! ద్రౌపదియందు ముందు మీ రల సమయంబు సేయుట, ద్విజార్థము ధర్మజు పాన్పుటింటి ముం గలఁ జని, శస్త్రశాల విలు గైకొను, టందునిమిత్త మీవు ని శ్చలమతి భూప్రదక్షిణము సల్పఁగ వచ్చుట, నే నెఱుంగుదున్ |
92 |
| తే. |
చెఱుకువిలుకాని బారికి వెఱచి నీదు మఱుఁగుఁ జేరితిఁ; జేపట్టి మనుపు నన్నుఁ; బ్రాణదానంబు కన్నను వ్రతము గలదె? యెఱుఁగవే, ధర్మపరుఁడవు నృపకుమార! |
93 |
| ఉ. |
నాయమె నీకు మేల్పడిన నాతి నలంచుట? యంత్ర మత్స్యము న్మాయఁగఁ జేసి మున్ ద్రుపదనందన నేలవె? యంగభూ పతా కాయత యంత్రమత్స్య మిపు డల్లనఁ ద్రెళ్ళఁగ నేసి యేలుకో తీయఁగఁ బంచదార వెనుతీయఁగఁ బల్కి ననున్ ద్వితీయఁగన్" |
94 |
| క. |
అనుడు నుడురాజ కులపా వనుఁడు "సమస్తమ్ము నెఱుఁగు వలఁతివి గద; యీ యనుచితము తగునె? పరసతి నెనయుట రాజులకు ధర్మమే యహిమహిళా?" |
95 |
| చ. |
అన విని పాఁప పూప జవరా లెదలో వల పాప లేక, యా తని తెలిముద్దు నెమ్మొగముఁ దప్పక తేట మిటారి కల్కి చూ పునఁ దనివారఁ జూచి, "నృపపుంగవ! యన్నిట జాణ; వూరకే యనవల సంటిగా కెఱుఁగవా యొకమాటనె మర్మకర్మముల్. |
96 |
| ఉ. |
కన్నియఁ గాని వేఱొకతెఁ గాను మనోహరరూప! నీకు నే జన్నియ పట్టియుంటి నెలజవ్వన మంతయు నేఁటిదాఁక; నా కన్నుల యాన; నా వలపుఁ గస్తురినామము తోడు నమ్ము; కా దన్నను నీదు మోవి మధురామృత మానియు బాస సేసెదన్ |
97 |
| చ. |
ఇలపయి మత్స్యయంత్ర మొక యేటున నేసి, సమస్త రాజులన్ గెలిచిన మేలువార్త లురగీ వరగీతిక లుగ్గడింప వీ నుల నవి చల్లఁగా విని, నినున్ వరియింప మనంబు గల్గి, నీ చెలువము వ్రాసి చూతు నదె చిత్తరువందు ననేక లీలలన్ |
98 |
| ఉ. |
చెప్పెడి దేమి నా వలపు చేసినచేఁతలు? కొల్వులోన ని న్నెప్పుడు గంటి నప్పుడ పయింబడ నీడిచె, నిల్వఁ బడ్డ పా టప్పు డ దెంత యైనఁ గల; దట్టి హళాహళి కింతసేపు నీ వొప్పెడిదాఁకఁ దాళుట కయో! మది మెచ్చవుగా నృపాలకా!" |
99 |
| తే. |
అనిన "ఫణిజాతి వీ, వేను మనుజజాతి; నన్యజాతిఁ బ్రవర్తించు టర్హ మగునె? యేల యీకోర్కి?" యనిన రాచూలి కనియెఁ జిలువచెలువంపుఁ బల్కులఁ జిలువ చెలువ |
100 |
| ఉ. |
"ఏ మనఁ బోయెదన్ దగుల మెంచక నీ విటు లాడఁ దొల్లి శ్రీ రాము కుమారుఁడైన కుశరాజు వరింపఁడె మా కుముద్వతిన్? కోమల చారుమూర్తి పురుకుత్సుఁడు నర్మదఁ బెండ్లియాడఁడే? నీ మన సొక్కటే కరఁగనేరదు గాని నృపాలకాగ్రణీ! |
101 |
| ఉ. |
'ఈ కలహంసయాన నను నెక్కడి కెక్కడ నుండి తెచ్చె? నా హా కడుదూర మిప్పు!' డని యక్కునఁ జేర్పక జంపుమాటలన్ వ్యాకులపెట్టు టేల? విరహాంబుధి ముంపక పోదు నన్ జలం బే కద నీకు, మంచి దిఁక నీఁతకు మిక్కిలి లోఁతు గల్గునే?" |
102 |
| చ. |
అని వచియించునప్పుడు ముఖాబ్జము నంటెడి విన్నఁబాటు, చ క్కని తెలి సోగ కన్నుఁగవఁ గ్రమ్ముచు నుండెడి బాష్పముల్ గళం బునఁ గనిపించు గద్గదిక ముప్పిరిగొన్వలవంతఁ దెల్ప ని ట్లని మదిలోఁ గరంగి రసికాగ్రణి యా కరభోరు భోరునన్ |
103 |
| ఉ. |
"చక్కెరబొమ్మ! నా వ్రతము చందముఁ దెల్పితి; నంతె కాక నీ చక్కఁదనంబుఁ గన్న నిముసం బయినన్ నిలు పోప శక్యమే యక్కునఁ జేర్ప?" కంచు దయ నానతి యీఁ, దల వంచె నంతలో నెక్కడినుండి వచ్చెఁ దరళేక్షణకున్ నునుసిగ్గు దొంతరల్! |
104 |
|
 |
|