| కావ్యములు | విజయ విలాసము | ద్వితీయాశ్వాసము |
| నంద మొదలగు నచ్చరకాంతల చరిత్ర | ||
| క. |
ఏ నంద యనెడు నచ్చర చానన్; దరుణేందుధరుని సఖుని యనుంగన్; నా నెచ్చెలులు త్రిలోకీ యానేచ్ఛలు గలరు నల్వు రతుల శుభాంగుల్ |
51 |
| ఆ. |
వారు లలిత, పద్మ, సౌరభేయి, సమీచి యనెడు పేర్లు గలుగు నట్టివారు; జగము లెల్లఁ జూచి చను దెంచుచో మేము వనధి కాంచి నొక్క వనము కాంచి |
52 |
| మ. |
'విహరించున్ మలయానిలం బిచటఁ; దావిం జిల్కి నెమ్మేని యా విహరించున్; బిక నాదముల్ చెవికిఁ గావించుం జవుల్; పోద మా సహకారాళి పదంబుఁ జూడఁగ వయస్యా! హాళి వాటిల్లెడున్ సహకారాళి పదంబుఁ జూడఁగ వయస్యా! హాళి యౌనే కదా!' |
53 |
| క. |
అని యితరేతర చతురో క్తిని గుంఫన మెఱయ నరిగి తేఁకువ నందున్ ముని యొకఁడు తపము సేయం గని, యది విఘ్నంబు సేయఁ గడఁగి, కడంకన్ |
54 |
| క. |
నెఱి కురులు, కేలుఁజిగురులు, నిఱి చన్నులు, విరివి కన్ను, లించుక కౌనుల్, చిఱుఁదొడలు, నంచ నడలు న్మెఱపుల యొఱపులు ఘటింప నిలిచి నటింపన్ |
55 |
| క. |
మా పొలు పొకింత గనుఁగొని తాపసుఁడట వలపు పేరు దైవ మెఱుంగున్, శాప మొసఁగె మకరులుగాఁ గోప రసావేశ రూక్ష కుటిలేక్షణుఁడై |
56 |
| క. |
అందులకుఁ జాల భయపడి, యందఱ మడుగులకు వ్రాలి, యతి దీనతతోఁ గొందలపడ, నపు డాతని డెందము గై కొనియె నక్కటికపుం బెంపున్ |
57 |
| ఉ. |
శీతల దృష్టిఁ జూచి మునిసింహుఁడు 'నా వచనం బమోఘ మో భీతమృగాక్షులార! మది బెగ్గిల నేల యిఁకన్? వినుండు మీ చేత గృహీతుఁడై సలిలసీమను నెవ్వఁడు వెల్వరించు మి, మ్మాతఁడె శాపమోక్షకరుఁ డయ్యెడుఁ; బొం' డని పంచెఁ, బంచినన్ |
58 |
| చ. |
'ఇలఁ గల వీళ్లు చూడ మన మేటికిఁ బోవలెఁ?బోయినన్ వనిన్ నిలువఁ బనేమి? నిల్చిన మునింగని త్రుళ్ళఁగ నేల? యంతలో నలిగి శపింప నేమిటికి నాతఁడు? వ్రాఁతఫలంబు దప్పునే? కలిగినవే కదా మకరికల్ మన కెప్పుడు వ్రాసి యుండుటల్!' |
59 |
| తే. |
అనుచు ననుతాపమునఁ ద్రోవఁ జనుచు నుండ నారదుఁడు చూచి 'యచ్చరలార! మీరు చిన్నవోయిన మొగముల నున్నవార లే?' మనినఁ బూర్వవృత్తాంత మెల్లఁ దెలిపి |
60 |
| తే. |
'ఋషితిలక! కంటివే మా యదృష్టరేఖ? కుడిచి కూర్చుండి యిదె యొక బెడఁదఁ దెచ్చు కొంటి; మే మేడ? మకరులై యుంట యేడ? యర్హమే యిట్టి బాధ బింబాధరలకు?' |
61 |
| క. |
అన విని యనిమిష ముని 'యో వనితా తిలకంబులార! వసుధా గీర్వా ణుని శాపము విధికృత; మే ఘనునకుఁ దప్పింప నలవి గా; దటు లగుటన్ |
62 |
| ఉ. |
మీరలు దక్షిణాంబుధి సమీపమునం దగు పంచతీర్థముల్ చేరియు, గ్రాహ రూపములఁ జెంది, శతాబ్దము లున్నఁ దీర్థ సే వారతి భారతాన్వయుఁడు, వాసవనందనుఁ, డర్జునాఖ్యుఁ డే తేరఁగలం; డతండు కడతేర్చు మిమున్ దృఢ సాహసంబునన్ |
63 |
| క. |
చనుఁ డచటికి నిపు డిం పెన య; న దుఃఖం పంచభి స్సహ యనంగా మున్ విని యుందురె కద! యేటికి మనమున నుమ్మలికఁ జెంద మదవతులారా?' |
64 |
| శా. |
అంచున్మమ్ముల నూఱడించ విన యాహ్లాదంబు లెంతే విజృం భించన్ మ్రొక్కి 'జగంబులందును మిముం బేర్కొన్న మాత్రం బటా పంచం బై దురితంబు లెల్లఁ జనఁగా భక్తిన్ మిమున్ నేఁడు ద ర్శించన్ ఖేదము వోయి మోదము మదిం జె న్నారదా నారదా! |
65 |
| క. |
మీ కతమున నూఱేం డ్లని మాకున్ మితి యెఱుక వడియె; మంటి' మటంచున్ లోకేశ్వర సుతు దీవనఁ జేకొని, యిట వచ్చి, నిలిచి చిత్తములోనన్ |
66 |
| క. |
'దుర్జనన విసర్జనముగ నిర్జరలోకాధినాథుని సుతుం డగు నా యర్జును సర్జన సముదా యర్జునుఁ గనుఁగొనెడి భాగ్య మది యెన్నఁటికో?' |
67 |
| చ. |
అని తలపోయుచున్ మకరికాకృతు లూని యి టుండఁగా, నిదే పనిగ మదీయ పుణ్య పరిపాక మనం జనుదెంచి నీవు న న్మనిచితివే కదా! కడమ నా చెలు లౌ జలచారి చారులో చనలకు శాపమోచనము సల్పి కృతార్థలఁ జేయు పార్థివా!" |
68 |
| క. |
అని నంద వేఁడినం, ద క్కిన తీర్థము లాడి, వారికిన్ శాప విమో చన మొనరింపఁగ, నేవురుఁ జనుదెంచి శుభాంగ లీల సన్నిధి నిలువన్ |
69 |
| క. |
'కలలో నెఱుంగ మే గణి కలలో నీ చెలువమున్; సకల లోకములన్ గల లోలాక్షుల గరగరి కల లోఁగొనినారొ? చంద్రకళలో వీరల్?' |
70 |
| క. |
అని 'తనచే నిజరూపముఁ గనిరి గదా!' యనుచు వేడుకం దగు నృపతిం గని యా యచ్చర లి ట్లని కొనియాడఁ దొడంగి రధిక కుతుకాన్వితలై |
71 |