 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
కావ్యములు | విజయ విలాసము | తృతీయాశ్వాసము |  |
| క. |
శ్రీజానకీ మనోహర పూజాంచిత హృత్పయోజ! పోష్యాఖిల ది గ్రాజ! సకలార్థిజన ని ర్వ్యాజకృపా! యచ్యుతేంద్రరఘునాథమణీ! |
1 |
| తే. |
అవధరింపు కథాకర్ణనాతివేల హర్షులైనట్టి దివ్యమహర్షులకును తతసమస్త పురాణ కథా శతాంగ సూతుఁడై విలసిల్లెడు సూతుఁ డనియె. |
2 |
| అర్జునుని మదన తాపము | ||
| క. |
ఆరీతి నంతిపురమున నారీతిలకము సకీజనంబులు గొలువం జేరిన పిమ్మట మదిలోఁ గూరినపిమ్మట విరాళిఁ గొని నరుఁ డుండెన్. |
3 |
| తే. |
కృష్ణుననుమతి రుక్మిణీకీరవాణి వచ్చి భోజన మిడఁ దలవంచి యగ్గ లంబయినచింత వలసియొల్లమి నతండు సొగటులను బోయి కసిగాటులుగ భుజించె. |
4 |
| తే. |
మునుపు సైఁపదు సంతోషమున భుజింప వెనుక సైఁపదు చింతచేతను భుజింప బాలకడ నున్న యపు డెడఁబాసినపుడు నొక్కతీ రయ్యె భరతవంశోత్తమునకు. |
5 |
| ఉ. |
ఎక్కడఁ జప్పు డైనఁ దరలేక్షణ వచ్చె నటంచు లేచు నే దిక్కున నల్కు డైన సుదతీమణి పల్కని యాలకించు నే చక్కిఁ దళుక్కుమన్న నలజవ్వనిమైసిరి యంచుఁ జూచు న మ్మక్క! కిరీటిమోహసముదగ్రత నే మనవచ్చు నయ్యెడన్? |
6 |
| ఉ. |
చక్కెరకెంపుమోవిఁ గని సారెకుఁ జిల్క మొగంబు వేఁడఁగాఁ జొక్కపుఁ జిల్వకప్పుజడఁ జూచి మయూరము లఱ్ఱు సాఁపఁగాఁ జక్కని తమ్మిపూవడుగుజాడలఁ గన్గొని రాజహంసముల్ త్రొక్కుడుపాటు చెందఁగ వధూమణి వచ్చుట లెంచు నెమ్మదిన్. |
7 |
| తే. |
మారుతమ్ములవాడికి మలయకూట మారుతమ్ములవేఁడికి మట్టుమీఱు చంద్రకిరణమ్ములకు శుకశారికాళి చంద్రకిరణమ్ములకుఁ జాల జలదరించు. |
8 |
| చ. |
'విరహిణులం గలంప గలవీరులు వీ రని తమ్ముఁ జేర న య్యురుకుచ వాలుఁజూపులకు నోడుట నంకము కాఁగ మీనము\న్ హరిణమునట్లనే తమశరాంశుల నోడెనొ కాక బాలిక\న్ గరఁపఁగ రాదె యేల ననుఁ గ్రాఁచెదరీ మకరైణ లాంఛనుల్. |
9 |
| క. |
ఇన్నాళ్లు సేవ సేయుచు నున్నదియుం బోయె నేఁ డయో! కౌఁగిలి యి మ్మన్నంతఁ జదుపఁ బెట్టఁగ నున్నమతియుఁ బోయె నను టహో నిజ మయ్యెన్. |
10 |
| తే. |
అంతిపురమున కరుగుచో నింతి తిరిగి యోరగాఁ జూచునపుడు శృంగారరస మ పారముగ నుబ్బ జాలెత్తె నౌర! దాని చలమనోహరలోచనాంచలమ చెలమ. |
11 |
| సీ. |
అర్జునుం డను నేనె యని తెల్పినంతనే మిట్టిమీనై పడె మెలఁతచూపు గాంధర్వమునఁ బెండ్లి కమ్మనునంతనే పచ్చకప్పుర మయ్యె భామపల్కు బలిమియైఁ బట్టంగఁ దలకొనునంతనే యొకబండి కల్లయ్యె నువిదపిఱుఁదు సొలపుఁబయ్యెదఁ దేఱి చూతు నన్నంతనే పచ్చపూసాయెఁబో పడఁతియారు |
|
| తే. |
పేరు వివరించి నే నేల బేల నైతిఁ? గోర్కి యెఱిఁగించి నే నేల గోల నైతి? బలిమిఁ బైఁ బడి నే నేల బయటఁ బడితి? బత్తి గనిపించి నే నేల పలుచనైతి? |
12 |
| సీ. |
తెఱువ కస్తూరిచుక్క దీర్చి వచ్చినటెక్కు గీఱునామము నాఁటితీరుఁగేరుఁ దన్వంగి వలిపంబుఁ దాల్చివచ్చినఠీవి వన్నెఁ గట్టిననాఁటిచెన్నుఁ దన్ను వాల్గంటి కీల్గంటు వైచి వచ్చినచెల్వు జడ యల్లుకొనునాఁటిసౌరు జౌరు నొయ్యారిమెఱుఁగు సొమ్మూని వచ్చిననీటు మణిభూష లిడునాఁటిమట్టుఁ దిట్టు |
|
| తే. |
నాతిరాయంచగుమి గూడి నడుచుమురువు చెలులు గొల్వంగఁ జనునాఁటి సొలపు నలఁపుఁ జక్కఁ దనముల ప్రోవైన చంద్రముఖికి నిచ్చలపురూపు లెస్సైన నింపు నింపు. |
13 |
| ఉ. |
మిక్కిలి తేఱిచూడ మిఱుమిట్టులు గొల్పుఁ జరించునప్పు డ మ్మక్క! తళుక్కున\న్ మెఱసిన ట్లగు నే మన వచ్చు? నద్దిరా! చొక్కపుఁ బైఁడిబొమ్మ యనుచు\న్ జను లాడిన నాడిరింతెకా కెక్కడికేడ పో యలమృగేక్షణమేనికి నక్కడానికిన్? |
14 |
| ఉ. |
చిత్తజుఁ డల్గి తూపు మొనచేసినఁ జేయఁగ నిమ్ము పై ధ్వజం బెత్తిన నెత్తనిమ్ము వచియించెదఁ గల్గినమాట గట్టిగా నత్తరళాయతేక్షణ కటాక్షవిలాసరస ప్రవాహముల్ కుత్తుగబంటి తామరలకుం దలమున్కలు గండుమీలకున్' |
15 |
| క. |
అని తాల్మిఁ బాయు 'సేవకు నని యెప్పటివలెనె తిరిగి యరుదేర దొకో!' యని యాస సేయు 'వచ్చిన ననృతోదరి నింక విడువ' నని తలపోయున్. |
16 |
| సీ. |
విరహాగ్ని కోర్వక విధి దూఱుకొనెడు తాఁ దపసివేషం బేల తాల్చినాఁడు? కడలేనిసెకలఁ గందెడు ఘనోదయవేళఁ దెలిసియుఁ దా నేల వలచినాఁడు? శుకశారికార్భటులకుఁ దల్లడిలెడు తా నుపవనంబున నేల యుండినాఁడు? కరగతస్వము పోవుకరణిఁ జింతిలెడు తా వెలఁది నేటికిఁ బట్టి విడిచినాఁడు? |
|
| తే. |
నేరముల నెంచెద మటన్న నేరికైనఁ గలవు పరికించి చూడ నందులకు నేమి? యంగసాంగత్యపారవశ్యమునఁ గాక యెఱిఁగి యుండిన నతఁడు చే యేల విడుచు? |
17 |
| తే. |
ఉనికి శృంగారవన మఁట! యొంటిఁ దగిలె నఁట! విరహి యఁట! యెంత సేయఁడు కిరీటి నసమశరుఁ డింకఁ దనవైరి యగు లలాట లోచనుని గెల్చు నని దయఁ గాచెఁ గాక. |
18 |
|
 |
|